Loading...

Sama doma

http://www.ceskatelevize.cz/porady/1148499747-sama-doma/214562220600043/


Sama doma

Hodnocení pořadu:
Počet hlasů: 38113 
Být doma neznamená být bez práce. Tisíc rolí ženy

19. 3. 2014 jste mohli vidět:

Další témata:

  • Masáž - ZEN - Tereza Patraulea
  • Doteky v komunikaci - Jana Mašková
  • Právní minimum - JUDr. Jana Dvořáková Závodská
  • Zahrada na jaře - venkovní květiny - Zuzana Pencová
  • Módní rady - Klára Klempířová
  • Jan Budař
Svoje dotazy volejte nebo pište přímo do redakce » Kontakty

Vybrali jsme

Stopáž: 90 minut – Rok výroby: 2014 – L  ZJ  HD
Žánr: Magazín

Málokdy se poštěstí, aby děd a vnuk spolu napsali pohádky


Málokdy se poštěstí, aby děd a vnuk spolu napsali pohádky

http://www.rozhlas.cz/dvojka/jejakaje/_zprava/malokdy-se-postesti-aby-ded-a-vnuk-spolu-napsali-pohadky--1326654

18. března  2014 v 11:00  

Málokdy se poštěstí, aby děd a vnuk spolu napsali pohádky

Jan Budař - Foto: Adam Kebrt
Jan BudařFoto: Adam Kebrt
Hrál na předních českých scénách, stačil natočit filmy, za které získal už čtyři České lvy. Moderuje, píše scénáře a režíruje. Hraje s kapelou Eliščin Band.
Teď nejnověji vydal se svým dědečkem knihu pohádek. „Podařila se nám tím světová rarita, protože málokdy se poštěstí, aby děd a vnuk spolu napsali pohádky. On tu svojí napsal ručně a dokonce opatřil vlastními ilustracemi. Je mu 94 let, takže je to asi taky jeden z nejstarších literárních debutantů.“ 
 
Kouzelný svět fantazie 
O čem je pohádka Jana Budaře? „Vypráví o dělostřelci Leopoldu Bumbácovi a vznikla původně jako scénář. Mým kamarádům se moc líbila a já bych ji někdy rád režíroval.“ 
Svět fantazie je mu prý velmi blízký, protože je tam možné vše. „Baví mě procházet se světy, které neexistují, ale možná někde jsou.“ 

Seznamovací koncerty
 
S kapelou Eliščin Band chystá na jaro zajímavý hudební projekt. „Bude to několik koncertů s názvem „Seznamme se“. Kdo se bude chtít seznamovat, může si na ně vzít červený doplněk, zatímco růžový doplněk bude znamenat: Jsem zadaný, ale chci se seznámit. Kromě hudby tam budou k vidění i scénky, kdy budu na pódiu předvádět rockera, romantika, esoterika a podnikatele, když se seznamují. Z publika vybereme nějakou ženu a zajímavé na tom bude to, že tito muži jí, v mém podání, budou říkat pravdu. Všichni se pořád nějak stylizujeme, ale pravda je osvobozující a v neposlední řadě taky zábavná.“ 


O vztazích a lidech
 
Na svých facebookových stránkách si povídá se svými příznivci. „Zajímají mě vztahy a informace o tom, jak je lidé vnímají. Myslím, že co člověk, to vztah. Kladu tam svým fanouškům různé otázky, jako například co si myslí o počtu vztahů, které má mít člověk za život. Vždycky se rozjede plodná debata a každý to vidí jinak.“ 
Kde budou koncerty Eliščina Bandu? Co ho těší, co sbírá a jak píše texty k písním, které zpívá? S kým se chystá zpívat duety? Poslechněte si v archivu iRadia. 
Autor:  Marie Retková
Pořad: Je jaká je  |  Stanice: ČRo DvojkaČas vysílání: pondělí-pátek 09:05  |  Délka pořadu: 180 minut  
 


Jan Budař pozval Marii Retkovou na rande

http://www.youtube.com/watch?v=TWsKM33uJo0





SEZNAMME SE (NEJENOMM!) pozvánka na koncerty Jana Budaře a Eliščina Bandu

http://www.youtube.com/watch?v=JP8i6Qru120&feature=youtu.be


SEZNAMME SE (NEJENOMM!) pozvánka na koncerty Jana Budaře a Eliščina Bandu






Největší tajemství Leopolda Bumbáce & Pohádka z Pekla pod Sudem / \c Jan Budař (vnuk) a Antonín Dočekal (děd) ; il. David Fišer a Antonín Dočekal.

PoleWs 1Ws 2Dane
001  vtls001090083
003  BUW
005  20140205090800.0
008  140128s2013 xr a b |000 1 cze c
020  \a 9788020431554
035  \a xx003011700
039 9\y 201402050908 \z VLOAD
040  \a WA U/JS \c WA U/JSs \d WA U/BM
1001 \a Budař, Jan \d (1977- ).
24010\a Největší tajemství Leopolda Bumbáce \l (czes.)
24510\a Největší tajemství Leopolda Bumbáce & Pohádka z Pekla pod Sudem / \c Jan Budař (vnuk) a Antonín Dočekal (děd) ; il. David Fišer a Antonín Dočekal.
260  \a Praha : \b Mladá fronta, \c 2013.
300  \a 192, [6] s., [2] s. tabl. : \b il. ; \c 23 cm.
5218 \a Pro děti od 7 let.
655  \a Literatura czeska dla młodzieży \y 1990-.
7001 \a Fišer, David \d (1980- ). \e Il.
70012\a Dočekal, Antonín \d (1930- ). \t Pohádka z Pekla pod Sudem \l (czes.)
7102 \a Mladá fronta. \4 pbl
   \a 978-80-204-3155-4


www.buw.uw.edu.pl





Pozycje 1 - 1 / 1
1Zaznacz, aby dodać do schowka
RezerwacjaZaloguj sie aby dokonac rezerwacji /zamowienia.
LokalizacjaBUW Magazyn
StatusDostępny
Sygnatura1163239
Kod kreskowy egz.1000875839
Nr Inw.1163239


 
 
  


  
  
  
  
  
  
  
 
 
 

Jan Budař v Čajovně na Vltavě

Jan Budař v Čajovně na Vltavě. Rozhovor o pohádkách, seznamování i monogamních vztazích. A k tomu tři písně Jana Budaře a Eliščina Bandu, které uslyšíte i na koncertech SEZNAMME SE. Sdílejte, posílejte. Děkujeme!

http://prehravac.rozhlas.cz/audio/3051463

Jan Budař na svých koncertech nabídne možnost seznámení

http://www.ceskenoviny.cz/kultura/zpravy/jan-budar-na-svych-koncertech-nabidne-moznost-seznameni/1031366

Jan Budař na svých koncertech nabídne možnost seznámení

Herec Jan Budař v Ledeburské zahradě na čtvrtém ročníku projektu Českých center Noc literatury s podtitulem Evropou mezi řádky. Herci četli 12. května úryvky z evropských literárních děl na nezvyklých místech Staré Prahy.
vydáno: 16.01.2014, 15:34 | aktualizace: 16.01.2014 15:48
Praha - Čtyři exkluzivní koncerty Jana Budaře a Eliščina Bandu nabídnou speciální program pro nezadané. Vystoupení s názvem Seznamme se s podtitulem Přijď sám, odejdi ve dvou poprvé představí 29. dubna v pražském Švandově divadle. Jako host zahraje Tomáš Klus. ČTK o tom za pořadatele informovala Aneta Stolzová.
Reklama
"Rádi bychom těmito koncerty dali možnost k seznámení komukoliv, kdo by si přál potkat velké množství krásných, inteligentních a nezadaných žen. A díky tomu i mužů," uvedl Jan Budař.
Po Praze se Jan Budař a Eliščin Band objeví 20. května ve Frenštátu pod Radhoštěm, o den později v Ostravě a 22. května v Brně, kde jako host zazpívá Ilona Csáková. Před každým z koncertů bude divákům darován barevný doplněk, který každého zařadí do příslušné kategorie, aby byly "vztahy co nejpřehlednější a nevznikala nepříjemná nedorozumění". Návštěvníci představení se zařadí do kategorií jsem zadaný (modrá), chci se seznámit (bílá) a jsem zadaný a chci se seznámit (růžová).
Program slibuje "nové i známé písně Jana Budaře nejen o lásce, debatu nejen o vztazích, tanec nejen sexuální, stand up výstupy nejen komické a projekci v HD kvalitě". K těmto koncertům bude v průběhu února zřízena fanouškovská stránka na facebooku a webová stránka www.seznammese.cz.
Podobně netradiční koncert nabídl muzikant, herec, režisér a čtyřnásobný držitel Českého lva Jan Budař před dvěma lety, kdy své nové album Lehce probuzený uvedl netradičním akustickým vystoupením v pražské tramvaji číslo 12.
Debutové album Uletěl orlovi vydal Budař v roce 2006. "Už jako chlapce mě bavilo skládat si písničky. Většina kluků to tak dělá a touží mít kapelu a já jsem nebyl výjimkou," vysvětlil tehdy herec svůj vstup do světa hudby. Své stylové zaměření definoval jako "něco mezi šansonem, jazzem, folkem a poprockem".
Autor: 
www.ctk.cz 



Jan Budař (WNUK) i Antonín Dočekal (DZIADEK) [PL]











Największa tajemnica Leopolda Bumbáca

            oraz

Bajka z Piekła pod Beczką


                         ***

Jan Budař (WNUK) i Antonín Dočekal (DZIADEK)


Największa tajemnica

Leopolda Bumbáca

          &

Bajka z Piekła pod Beczką


Illustrated by David Fišer and Antonín Dočekal


                                    Mladá fronta



Text © Jan Budař, 2013
Illustrations © David Fišer, 2013

ISBN 978-80-204-3155-4

From Czech into Polish translated by © Magdalena Budkowska


                                             Warszawa 2014


Drogie Dzieci,

książka, którą teraz trzymacie w swoich rękach - a to zwrócenie się skierowane jest też i do dorosłych, ponieważ też jesteście wciąż trochę dziećmi, tylko że wasze dzieci tego może się nie domyślają, a więc: ta książka, drogie dzieci, jest niezwykła.
     Napisał ją wnuk i jego dziadek.
     Każdy z nich na innym brzegu czasu, w innej łodzi życia, na innej drodze przez kosmos. Dzięki temu jesteśmy obaj wspólnie połączeni, jak tylko dziadek i wnuk mogą być.
     Dziadek Antonín Dočekal napisał bajkę o niebie i piekle, a jego wnuk Jan Budař o tym, co możecie znaleźć pomiędzy niebem, piekłem i ziemią. A więc, drogie dzieci, pięknie się rozsiądźcie i z odwagą zanurzcie w lekturze bajek. Wy, rodzice - czytając na głos zapomnijcie o zmęczeniu - wierszy na stronach nie ma wiele, literki są duże, a obrazków sporo. Zaczytajcie się pięknie z uczuciem i miłością. Macie tych najpiękniejszych słuchaczy, którzy jeszcze wciąż wierzą w to, że prawda i miłość są silniejsze od kłamstwa i nienawiści. 



     Jan Budař

    

Z dedykacją dla wszystkich dzieci.

                              ***


                           Rozdział pierwszy


                              W drogę!

Zaraz za wsią Pysznice niedaleko Niebohovic jest duże pole. Rosną na nim więcej niż trzysta lat dwie ogromne, rozłożyste lipy. Sadził je wtedy drobny, piegowaty chłopiec o imieniu Ludwik i oprócz tych dwóch drzew nic po nim nie zostało. Jego daleka krewna - cioteczna siostra siostrzenicy teściowej od strony matki, urocza przeorysza Denisa, kazała postawić pomiędzy tymi lipami Bożą Mękę z napisem, dawniej pozłacanym: "Boże, chroń wszystko co żywe." Lipy i Boża Męka dają teraz przyjemny cień odpoczywającemu, zmęczonemu, ale szczęśliwemu mężczyźnie - Leopoldowi Bumbácowi - artylerzyście, a zatem teraz już byłemu.
   Jest wiosna, wszystko budzi się do życia, z gleby przedziera się młoda pszenica, a słońce nie oszczędza na cieple. Pruski mundur Bumbáca, brudny, podarty, tę zdrową zieleń trochę narusza. Ale jemu to nic a nic nie przeszkadza, cieszy się, że żyje i wdycha upajające powietrze do płuc. Błogo oddaje zarośniętą i brudną twarz słonecznym promieniom, które przedzierają się do niego tu i tam przez korony drzew. Jest niedziela w maju 1866 roku i właśnie skończyła się bitwa pomiędzy Prusakami i Austriakami. Jeśli dla was Prusak i Austriak brzmi dosyć podobnie i mówicie do siebie, dlaczego ci dwaj mieliby się bić między sobą, kiedy nazywają się prawie tak samo, jesteście mądrymi dziećmi, a ja się cieszę, dlatego że ta bajka jest właśnie dla was. Leopold Bumbác też nad tym się teraz zastanawia, czyż ta bijatyka była warta. Wszędzie na polu są jeszcze resztki pojazdów, broni i mundurów, w glebę nie wsiąkła jeszcze cała przelana krew, a deszcz i wiatr nie zatarły w ziemi głębokie blizny. Jak to już na wojnach bywa, i tutaj też ludzie walczyli głupio i niepotrzebnie. W ogóle wojny to jest dziwna rzecz, mężczyźni tracą w nich zdrowy rozsądek, kobiety mężów, a dzieci rodziców. Pomimo to walczyło się, walczy i prawdopodobnie walczyć będzie. Przy tym wystarczyłoby tylko trochę nieposłuszeństwa! Tak, nieposłuszeństwa! Jeśliby wszyscy żołnierze przestali słuchać rozkazów swoich generałów, nie miałby razem kto z kim walczyć. Generałowie mogliby jedynie zagrać w kręgle, ale na to my dorośli jesteśmy zbyt chciwi i wystraszeni. Żadna wojna, niech już byłaby gdziekolwiek, nie dbała o to, żeby wszyscy żołnierze i generałowie myśleli, co chcą.   
   Kiedy tak Bumbác rozkłada się w korzeniach lipy, zauważa, że coś na niego błysnęło z młodej pszenicy. Wyciągnie po to rękę, jest to mała ustna harmonijka. Obok niej leży jeszcze brudna, wojskowa czapka, kawałek dalej czerwona chusta z wyszywanym serduszkiem i skórzany pasek. Czapka i pasek nie nadają się do niczego, natomiast harmonijka i chusta wyglądają na niezniszczone. Bumbác obwiąże sobie pyszałkowato chustę wokół szyi, z harmonijki zdmuchnie ziemię, z powrotem usiądzie przy korzeniach, zamknie oczy i wydobędzie niepewny dźwięk, który rozlegnie się w szerokiej okolicy. Stado szpaków przeleci dookoła, aby tu posłuchać przeciągłej melodii. Wiosenne słońce kłuje w oczy, jest czas wyruszyć w drogę. Bumbác włoży harmonijkę do kieszeni płaszcza, wstanie, plecak przerzuci przez ramię i wyruszy w dalszą drogę. Dokąd? Nawet on sam nie wie.

                          Rozdział drugi

                                Spotkanie

Chyba po godzinie Bumbác dotarł do zatopionego kamieniołomu. Na skałach kulą się sosny, z nimi o miejsce na słońcu przepychają się małe brzozy i akacje. Bumbác zanurzy się w lodowatej wodzie, aż jęknie; wreszcie zmyje z siebie wszystek kurz z ostatnich dni. Z radością płynie na wszystkie sposoby, aż woda tryska, a echo załamuje się o skalne ściany. Zauważa, że na przeciwległym brzegu biwakuje jakaś niezwykła grupa. Pomiędzy sznurami na bieliznę widzi mężczyznę, kobietę i jakąś młodą dziewczynę, też obity barakowóz i konia. Dziewczyna ma kruczoczarne włosy, a ruchy tak wdzięczne, że Bumbác, z nosem blisko nad lustrem wody, nie może od niej oderwać oczu. Nie zauważa, że z brzegu, gdzie ma mundur i plecak, jest potajemnie śledzony. W gąszczu chowa się mały, rudy chłopczyna, a kiedy Bumbác rozkoszuje się pięknem dziewczyny, naraz chłopiec wyskoczy, w ciągu sekundy jest przy mundurze Bumbáca, rzuci mundur daleko do wody, chwyci plecak i zniknie.
   "Hej! Co robisz?!" Bumbác krzyknie z wody i jak najszybciej popłynie do brzegu. Kiedy się wreszcie wygrzebie z wody, podbiegnie z gołym tyłkiem za złodziejem. Ale tamten już gna po polu, aż się za nim kurzy.
   "Stój, ty smarkaczu!" zahuczy w kamieniołomie. Bumbác wyłowi mundur z wody, szybko się ubierze i zauważy, że go ten mężczyzna z obozu obserwuje. Dopnie guziki przemoczonych spodni i uda się do niego. Jak tylko tak zachmurzony pędzi po kamienistym brzegu, woda z niego ciurka na wszystkie strony.
   "Wróćcie mi, coście ukradli!" już z oddali krzyczy do mężczyzny.
   Mężczyzna przygląda się mu badawczo.
   "Nie sądź nas tak surowo, żołnierzu. My nic ci nie ukradliśmy," odpowie spokojnie. Bumbác trochę się zawstydzi, dlatego że nawet nie pozdrowił, i przyjrzy się temu krzepkiemu chłopu z siwą brodą. Płaszcz ma cały w łatach, spodnie dokładnie takie same, wokół szyi kolorową chustę, kamizelka haftowana. W ogóle wygląda to tak, jakby każdy kawałek jego ubrania pochodził z różnej epoki, a pomimo to jest to zadziwiająco gustowne. Bumbác zastanowi się, czy jest to koczowniczy komediant albo Cygan, albo to i to. Dużo zaufania w nim nie budzi.
   "Tak czy owak, to był ktoś od was. Taki smarkacz rudy, nawet właśnie tak duży, szybki." Bumbác pokaże ręką metr nad ziemią.
   "A co ci zabrał?"
   "Plecak z całym żołdem! Moje wszystkie pieniądze!"
   "Dużo ich było?"
   "Dwa lata wojny!"
   Bumbác wygląda komicznie, stoi tu jak zmokła kurka, woda kapie z niego na miękką trawę.
   "Dwa lata?" pyta się chłop. "A ile na tej wojnie zabiłeś ludzi?"
   To bezpośrednie pytanie zdziwi Bumbáca, ale odpowie bez wahania.
   "Nie wiem. Jestem artylerzystą. Kule latały, ja ładowałem. Ośmiokalibrowe działo z zasięgiem kilku kilometrów, jeśli wiesz, co to oznacza. Tyś kiedy przeżył wojnę, że się tak głupio pytasz?"
   "Nie," mężczyzna odpowie sucho.
   "Żołnierz to żołnierz. Spełnia swój obowiązek," Bumbác wypnie pierś. Mężczyzna musi się uśmiechnąć - ten żołnierzyk poważnie wygląda zabawnie.
   "To na pewno. Po to są wojny, żołnierzu. A więc wszystko straciłeś?"
   Bumbác sięgnie do kieszeni i wyjmie mokrą harmonijkę.
   "To mi zostało. Dzisiaj ją znalazłem."
   "Umiesz na niej grać?"
   Bumbác zadmucha w nią, ale bardzo to nie brzmi, raczej wyparska trochę wody.
   "Jak trochę poćwiczysz, da radę," uśmiechnie się mężczyzna. "Jeśli chcesz, możesz jechać z nami. Harmonijkę jeszcze utrzymamy. Jedzenie dostaniesz, a jakieś drobne też jeszcze zarobisz."
   Bumbác przyjrzy się całej tej dziwnej grupie i entuzjazmem nie pała. Ale potem zauważy tę dziewczynę o dużych oczach, którą oglądał już z wody. Właśnie zdejmuje ze sznura bieliznę i miło się do niego uśmiecha. No, powie sobie Bumbác, że jednak to tylko spróbuje.

                         Rozdział trzeci

                           Baron i Romeo

Kolorowy barakowóz ciągnięty przez konia powoli trzęsie się drogą między polami. Mężczyzna siedzi na koźle, obok niego jego towarzyszka Zuzanna, a na brzegu Bumbác. Zuzanna jest przystojną kobietą w swoich najlepszych latach, badawczo przygląda się Bumbácowi. Spojrzenie ma przenikliwe, chyba zbyt surowe, ale jest w niej jakiś tajemniczy spokój. Czarne gęste włosy opadają wzdłuż jej uroczej twarzy. Bumbác tymczasem dostał stary sweter i podarte spodnie, mundur suszy się obok niego.
   "Do mnie mówi się Baron i nie pytaj się mnie, dlaczego," mówi mężczyzna z brodą. Nie mam szlacheckich przodków, mimo że mógłbyś według majątku pomyśleć coś innego." Pyszałkowato powali w obtłuczony barakowóz i hałaśliwie się zaśmieje.
   "Właściwie ten ogierek jest takim naszym małym majątkiem. Ma na imię Romeo. Kupiłem go od jednego węgierskiego wdowca za dwie kozy, owcę i świętą Biblię. Jest to koń z rodowodem!" Bumbác uśmiechnie się - będzie z niego wesoły chłop, z tego Barona.
   "Wierz lub nie, tak to jest. Jego tata pochodził z Hiszpanii, a mama była Angielką! Nieprawdaż, Zuzanko?"
   "Na pewno," Zuzanna się uśmiechnie. Zna to gadanie już na pamięć. Baron kontynuuje.
   "A ojciec Zuzanki był prawdziwym cygańskim baronem!"
   "On natomiast myślał, że królem," dodaje Zuzanna z uśmiechem.
   "Przede wszystkim jak się napił. Ten chłop umiał żyć. Bumbác, byłeś kiedyś kimś innym niż żołnierzem?"
   "Jestem wyuczonym garncarzem," mówi  Bumbác skromnie. Z barakowozu wyjrzy ta ładna dziewczyna z pełnymi gracji ruchami.
   "Dzień dobry," wesoło pozdrowi.
   "To jest nasza księżniczka Sara," Baron ją przedstawi. Bumbác zaoferuje swoją ogromną prawicę.
   "Leopold Bumbác, artylerzysta. Były," przedstawi się dumnie.
   "To imię wymyśliłeś, prawda?" powie Sara z rozbawieniem. Baron nią pokieruje.
   "Nie bądź bezczelna. Raz nam uciekła z domu."
   "Nie uciekła. Chciałam lody," rzuci Sara i z powrotem zniknie w barakowozie.
   "No, z domu... z tej naszej karawany szczęścia. Chleb ją w zęby kole. Ale wróciła, dziwożona," opowiada Baron, potem nachyli się do Bumbáca i ściszy głos.
   "To sierota, przeżyła swoje, dziewczyna. Znaleźliśmy ją, jak miała dziesięć lat. Już wtedy miała buzię wygadaną, nieprawdaż, dziwożono!" Ostatnie zdanie Baron wykrzyknie do wnętrza barakowozu.
   "Tak, tatusiu!" odezwie się z wnętrza jej uprzejmy, dziewczęcy głosik.
   "Ale to dobra dziewczyna. Z twojego powodu jest chyba trochę nerwowa," mrugnie Baron.
   "Dziękuję panu, że wzięliście mnie do siebie," mówi Bumbác.
   "Leopoldzie Bumbácu, witaj w naszej królewskiej rodzinie." Baron klepnie Bumbáca po plecach i zaśmieje się dźwięcznie. Horyzont tonie w zachodzącym słońcu, a barakowóz przepływa powoli przez przedwieczorną krainę.

                     Rozdział czwarty

                Wawrzyniec Chrząszczyk - wójt

W gospodzie "Pod armatnią kulą" we wsi Krutice, dokąd wszyscy przywędrowali o zmroku, dzisiaj wieczorem jest bardzo tłoczno. Jeśli nie, grupa Barona, wzmocniona o nowego członka, gra do tańca. Kuli się na małym podium, muzykują jak o życie, a pomiędzy nimi Bumbác, zadowolony, już znowu w mundurze, stara się dmuchać w harmonijkę. Do drugiej ręki dostał ozembuch, wali nim dosyć poza rytmem, ale z werwą. Obok niego Baron gra na gitarze, Sara na tamburynie, Zuzanna na skrzypcach. Wszyscy śpiewają. Na parkiecie tańczy się, zapełniona karczma żyje bujnym życiem. Bumbác prawdę mówiąc więcej pije niż gra i musi się uśmiechnąć z tego, że z artylerzysty stał się muzykantem. Ale cieszy się, że po tych wszystkich wojennych utrapieniach może patrzeć na świat trochę innymi oczami. Nie rzucając się w oczy ogląda Sarę, jej młode ciało zgrabnie kołysze się w tańcu. Ona poczuje jego spojrzenie i zabuja biodrem trochę bardziej swawolnie. Z drugiej strony karczmy, przy stole, który jest trochę wyżej niż pozostałe, siedzi Wawrzyniec Chrząszczyk, miejcowy wójt i ziemianin. Rozkłada się sam na ławce dla trzech, upasiony jak dobrze odżywiony hipopotam. Wszyscy się go boją, ale nikt nie odważy się powiedzieć tego głośno. W tym czasie, kiedy jest wójtem, nakradł tyle, że już sam zapomniał, że wszystko ukradł, a więc wreszcie uwierzył w to, że jest mniej więcej uczciwym człowiekiem. W najdroższych ubraniach z bogatym haftem, wstążkami i falbanami siedzi na tronie na czele stołu i nudzi się. Wokół niego plątają się jego trzej poganiacze - chudzi słudzy, którzy wiernie mu służą za marną pensję. Zachmurzoną osobą, która siedzi naprzeciwko Wawrzyńca, jest wiecznie niezadowolona pani wójtowa Růžena Chrząszczykowa. Wawrzyniec uderzy po głowie jednego z poganiaczy, który właśnie przyniósł mu piwo.
   "Gdzieżeś był tak długo? Piana opadła!"
   Tymczasem na podium przypląta się do Barona oberżysta, który z rękami pełnymi pustych szklanek, spieszy do kurka od beczki.
   "Zróbcie przerwę, ludzie do tego przywykli."
   "Oczywiście, proszę pana," powie Baron uprzejmie i podwójnym machnięciem zakończy piosenkę. Muzykanci zakończą granie i idą na powietrze.
   Niebo za karczmą błyszczy od gwiazd, żaby z pobliskiego stawu popiskują do nich.
Bumbác siedzi, duma i przypatruje się wyblakłej i wytartej karcie - królowi kier. Aby lepiej widzieć wyeksponuje ją na światło księżyca. Król wygląda jak dziwny skrzat z szerokim uśmiechem i kłującymi oczami. Palce Bumbáca delikatnie gładzą pożółkły papier. Uważnie patrzy w oczy króla i nagle wydaje mu się, że król mrugnął! Czy to możliwe? Bumbác niedowierzając podetknie kartę aż pod nos, ale obrazek oczywiście jest nieruchomy. Potem usłyszy dziewczęcy głos.
   "Nie przeszkadzam?"
   "Fe, ale się przestraszyłem!" Bumbác drgnie.
   "Jak mogłeś być żołnierzem, jeśli jesteś taki lękliwy," Sara roześmieje się i bez pytania przysiądzie obok Bumbáca, aż dotkną się ramionami.
   "Co tu masz?" Sara wskaże kartę w jego dłoni.
   "Kartę, króla kier."
   "Ta jest bardzo stara."
   "Wspomnienie o jednym koledze," powie Bumbác i wetknie kartę do kieszeni płaszcza.
   "Pierwszy raz się stało, że Baron wziął do nas kogoś, kto na niczym nie umie grać," dokuczy mu Sara. 
   "Przecież gram na harmonijce!"
   "Dobrze, a więc pierwszy raz Baron wziął do nas kogoś, kto tak potwornie gra na harmonijce," roześmieje się Sara. Śmiech jej pasuje.
   "Słuchaj, Saro... Dla wszystkich mężczyzn jesteś taka surowa, czy tylko ja mam szczęście?"
   "Ty masz szczęście," uśmiechnie się Sara. "Masz jakąś żonę?"
   Bumbác spoważnieje.
   "Miałem."
   "Zostawiła cię?"
   Bumbác zmierzy Sarę z rozbawieniem. Podoba mu się.
   "Powiedz mi, Saro... Taka bezczelna się urodziłaś? Czy ktoś cię tego nauczył?"
   "Życie mnie nauczyło..." powie Sara wprost i patrzy mu w oczy,"... że urodziłam się bezczelną," dodaje, podejdzie i uśmiechnie się.
   Przez chwilę na siebie patrzą i żadne z nich nie wie, co dalej powiedzieć. Tylko żaby przekrzykują się w pobliskim stawie, potem Bumbác zbierze się na odwagę.
   "A ty masz... jakiegoś zalotnika?"
   "Zalotnika?" powtórzy Sara. Jawnie ją bawi, że Bumbác z jej powodu jest trochę zakłopotany.

   "Albo narzeczonego?"
   "Nie mam... Ale dużo sobie nie wyobrażaj, żołnierzu. Jestem wybredna," uśmiechnie się Sara i jest przy tym czarująca. Wciśnie Bumbácowi czapkę na oczy i odejdzie jak królewna. Jeszcze przez ramię dorzuci: "Nastrój harmonijkę, znowu idziemy grać!"
   I poszli. Zespół pod kierunkiem Barona wkrótce wszystkich porwał, parkiet zapełnił się w kilka minut.
   Wszyscy dobrze się bawią. Wawrzyniec Chrząszczyk śledzi przy swoim stole maskaradę i zespół, i zauważa, że zawsze, kiedy patrzy na  Bumbáca, tak jakby dźwięk harmonijki piłował jego uszy. Ten ton jest tak nieprzyjemny, że aż głowa mu pęka. Kiedy odwróci wzrok od Bumbáca, dźwięk zespołu i harmonijki znowu są w porządku. Co dzieje się z tą harmonijką? zastanawia się wójt. Wypróbuje tego kilka razy, czy mu się tylko nie zdawało. Nie, nie, nie zdawało! Ta harmonijka jakby go drażniła. Nagle jeden z poganiaczy przypląta się do niego, coś mu zaszepcze i wskaże na Bumbáca. Wawrzyniec stanie się bystrzejszym, wstanie i zaprowadzi spokój.
   "Cisza!" wrzaśnie na całą karczmę. Zespół natychmiast przestaje grać. Wawrzyniec podejdzie na parkiet, nikt nawet nie piśnie.
   "Ty podobno walczyłeś pod Niebohovicami!" zawoła Wawrzyniec do Bumbáca. Jego wypolerowane buty z cholewami skrzypią, kiedy powoli kroczy. Nikt nawet nie piśnie.
   "Ja?" Bumbác rozgląda się wokół siebie, jakby szukał jeszcze innego żołnierza. Ale Wawrzyniec nie ma poczucia humoru.
   "Ty," wyceluje w niego swój gruby paluch.
   "Walczyłem. A co?" przeciwstawi się Bumbác.
  "I nie przeszkadza ci, że walczyłeś po złej stronie?"
   "A która strona według pana była tą odpowiednią?"
   "Nasza!" Wawrzyniec uderzy się pięścią w pierś i zatrzyma się. Ktoś się zaśmieje.
   "Czy ktoś ma coś przeciwko?" Wawrzyniec wrzaśnie w kierunku, skąd dobiegł śmiech.
   "Za zdrowie naszego pana wójta!" odezwie się jakiś pochlebca, przyłączy się do niego kilku gorliwców, ale tylko tak niepewnie.
   "Ja mam coś przeciwko!" mówi Bumbác i dmuchnie w harmonijkę, aż piłuje w uszach. Wawrzyniec patrzy na niego, straci pewność. Trzech jego poganiaczy też się przeciwstawi dla pewności. Baron szepnie Bumbácowi: "Zostaw to." Ale Bumbác nie słyszy albo raczej nie chce słyszeć.
    "Jeśli się nie mylę, proszę pana, więc wasza strona przegrała." W Bumbácowi obudzi się jego żołnierska duma. Baron ratuje sytuację.
   "Bumbác, nie prowokuj, my mamy grać, a nie rozstrzygać wojnę, która jest już w dodatku dawno przegrana! Właściwie wygrana... wszystko jedno. Usiądź i nie dyskutuj!"
  Tymczasem Wawrzyniec też się burzy. "Co sobie pozwalasz? Wiem, kim jestem?"
   "Prawdopodobnie jakiś emerytowanym żołnierzem jak ja," powie spokojnie Bumbác, Baron szepcze, ale raczej już chrypi. Chwyci Bumbáca za rękaw.
   "To jest wójt!"
   Ale Bumbác uwolni się z uchwytu Barona, powoli uda się na parkiet do Wawrzyńca i kontynuuje pyszałkowato i odważnie.
   "Ale może nie jest pan żołnierzem. Może tylko panem, który myśli, że wie, czym jest wojna, ale nigdy na niej nie był. Panem, który myśli, że wszystko do niego należy. I żołnierze, i ludzie, którzy tańczą i rozmawiają, a teraz milczą jak grób, gdyż się boją. Chyba dlatego, że tu z panem muszą żyć. Ale ja nie muszę, panie wójcie. Jest pan wójtem, czyż nie tak? Raczej dlatego mówi pan na ty też do ludzi, których w życiu pan nie widział, ale ostatecznie mnie to nie przeszkadza, chętnie się zapoznaję. Spokojnie możemy mówić sobie na ty. Witaj, wójcie, jestem Leopold Bumbác, emerytowany artylerzysta, który walczył po tej odpowiedniej stronie, niech mówi kto chce i co chce!"
    Bumbác przyszedł aż do Wawrzyńca. Kłania się teatralnie i wyciąga do niego prawicę. Wawrzyniec stoi osłupiały jak ściana - takiej bezczelności nigdy nie przeżył. Wzrokiem sprawdza, czy jego słudzy zabezpieczają mu tyły - stoją mniej więcej dwa metry za nim.
   "Hm..." parsknie Wawrzyniec.
   Baron, Sara i Zuzanna śledzą z napięciem, jak to wypadnie. Zresztą cała karczma nie spuszcza z tych dwóch oczu. Teraz dwaj poganiacze wybrali się każdy na jedną stronę, żeby dostać się na tył Bumbáca, i obchodzą go powoli jak dwa wynędzniałe drapieżniki. Bumbác to rejestruje, ale nawet się nie poruszy, wciąż stoi z wyciągniętą prawicą. Trzeci poganiacz dale kryje plecy wójta.
   "Zdrajcy, który nie wie, za kogo ma walczyć, nie będę podawał ręki, i do tańca też mi grać nie będzie! Chyba że zdjąłby mundur!" Wawrzyniec zrobi grymas.
   Poganiacze za plecami Bumbáca przybliżą się o krok. Ktoś się zaśmieje.
   "Dlaczego nie... ale to musiałbyś mnie najpierw, wójcie, rozebrać," odpowie Bumbác.
   Tym razem śmiech jest trochę dłuższy, to Wawrzyńca rozdrażni i gestem da on znać poganiaczom, aby w takim razie Bumbáca złapano. W sekundzie obstąpią go z obu stron, mocno capną i powalą na ziemię, prosto do nóg Wawrzyńca. Sara jęknie z przerażenia. Przez chwilę wydaje się, że Bumbáca łatwo pokonano. Patrzy on na wypucowane buty Wawrzyńca z cholewami z błyszczącymi klamrami i nie może się nawet poruszyć. Wawrzyniec szyderczo dotknie czubkiem buta do nosa Bumbáca. Ale nie powinien tego robić. W Bumbácu krew się wzburzy, zaprze się z całych sił, ryknie i razem z dwoma chudymi poganiaczami, którzy go stale mocno trzymają, podniesie się na nogi. Wawrzyniec odskoczy,
trzeci poganiacz chce chwycić Bumbáca z przodu, ale żołnierz ruszy i ciśnie obydwoma człowieczkami, którzy go nieustannie trzymają, w ich trzeciego kompana, tym samym ich wszystkich powali jak kręgle. Kilka pań odetchnie ze zdumieniem, kilku mężczyzn syknie ze wzruszeniem, zdumiony Wawrzyniec wrzaśnie: "Łapcie go!", a sam chętniej wycofa się do swojego stołu. Ale już i inni mężczyźni zaczynają się sprzeczać, kto więc rzeczywiście na tej nieszczęsnej wojnie wygrał. Jedni wykrzykują, że Prusacy, drudzy, że Austriacy. Kobiety próbują uspokajać, ale na próżno. Już się potrącają, obrażają i biją po głowie, póki się nie rozpocznie bijatyka. Bumbác z poganiaczami bije się jak o życie. Oberżysta pospiesznie ratuje szkła od kurka z beczki, przy tym rozpaczliwie wykrzykuje:
   "Zostawcie to, proszę! Wojna się już skończyła! Ludzie, miejcie rozum!"
   Przez powietrze ze świstem przemknie półlitrówka, rozbije się o ścianę za nim, oberżysta ledwo odskoczy.
   "Szkło nie!" krzyknie do tłumu, ale nie da się już tego zatrzymać. Bijatyka się rozpoczęła. Bumbác walczy jak lew, Baron pakuje instrumenty, Sara się obawia, aby nikt nie doznał obrażenia. Zuzanna tylko wzruszy ramionami i schowa swoje skrzypce. Wawrzyniec bierze kapelusz i chce zniknąć niepostrzeżenie, ale Bumbác to zauważa.
   "Dokąd to, wójcie? Już lulu?"
   Wawrzyniec widzi, że drzwiami nie da rady. Cofa się przed Bumbácem, ten stale za nim. Ale później jeden z poganiaczy skoczy na plecy Bumbáca, a więc go
na chwilę zatrzyma. Wójt zauważy otwarte okno i cały spocony karkołomnie wydostanie się na zewnątrz. Mężczyźni dalej biją się z przyjemnością, oberżysta uwija się chaotycznie i ratuje, co się da. Pod stołem schowali się dwaj mali chłopcy...
   "Jesteś Plusak czy Austliak?" ten mniejszy pyta tego starszego.
   "Jestem tym, kim tata," wyjaśnia przyjaciel.
   "A kim on jest?"
   "Był Flusakiem, ale jest już Pfusakiem, bo ci wyflali."
   Bijatyka, im dalej, tym bardziej jest nieprzejrzysta. Już bije się każdy z każdym. Wawrzyniec, cały zdyszany, złazi przez okno z karczmy, runie na kurz jak wór i patrzy szybko, czy nikt go nie ściga. Nikt, okno jest puste. Odważy się więc pogrozić do okna tłustą pięścią.
   "Tego ci nie daruję, ty... Ty pruska kanalio!"
    Banda wyrostków, którzy gapią się za karczmą, teraz patrzy na niego zdumiona.
   "Dzień dobry... Wieczór..." mówi pierwszy z nich, ale kolega go cicho poprawi.
   "Noc."
   "Dobranoc," chłopiec doda szybko. Wawrzyniec czerwienieje.
   "Co tu robicie? Gdzie są wasi rodzice?" ofuknie ich.
   Chłopiec wskaże okno, skąd odzywa się bijatyka. Właśnie wylatuje z niego kapelusz. Ładny, kremowy, odświętny, niestety teraz już w denku naderwany.
   "No... A więc wytrzymajcie," mówi Wawrzyniec i odchodzi sztywno w noc. Stara się stąpać dostojnie jak jest to tylko możliwie. Najmniejszy chłopczyna zapyta:
   "Dlaczego wracał do domu przez okno?"
   "Może uciekł bez płacenia," zgaduje drugi.
   "Wójt?" dodaje trzeci, wszyscy śledzą znikającego Wawrzyńca i zastanawiają się nad zagadką, nie przejmując się tym.


         

                           Rozdział piąty


                                Tchórze

Pół godziny później nareszcie wszystko się trochę uspokoiło. Baron, Zuzanna i Sara stoją przed karczmą, przy nogach mają bagaże. Zachmurzony oberżysta wynosi dwie ostatnie walizki cedząc lodowato:
   "A więc, proszę państwa, tu są państwa walizeczki. Pan wójt nie życzy sobie, aby państwo spali w jego gospodzie. Jeśli chcą państwo dostać zapłatę, a więc do jutra ponownie o ósmej, ale już bez waszego żołnierza. Jego pan wójt zabronił."
   Ale to rozdrażni Sarę.
   "W ten sposób nie. Albo wszyscy, albo ja też nie gram. Bumbác się przecież tylko bronił!"
   W tej chwili Bumbác wyleci drzwiami przed karczmę, upadnie na kurz, w ręku trzyma odłamaną nogę od stołu.
   "Tchórze! Chodźcie bić się na zewnątrz, kto ma odwagę!" krzyczy jak w ferworze. Grozi kawałkiem stołu jak jakiś husyta buzdyganem.
   "Bumbác, już to zostaw," przekonuje go Baron. Sara pomaga Bumbácowi wstać na nogi.
   "Nic ci nie jest?" obawia się.
   "Nie! Już przeżyłem gorsze salwy, piękna," uśmiecha się Bumbác do Sary. Potem pogładzi ją delikatnie po twarzy. "Dziękuję ci."
   "Chodźcie," zarządzi Baron, weźmie dwie walizki i wyruszy w ciemność. Bumbác odwróci się do oberżysty:
   "I niech pan się wstydzi! Piwo jest ciepłe, parówki zimne, a wódka rozcieńczona. Poleciłbym też zmienić nazwę na Gospoda U Tchórza. Będzie pana. Powodzenia," poda mu z miłym uśmiechem nogę od stołu, oberżysta ją weźmie, nie mrugnie przy tym ani okiem. Pozostali chwycą resztę bagaży i wyruszą za Baronem.
   Chmura zakrywa księżyc. Wójt Wawrzyniec stoi w drzwiach swojego domu i obserwuje barakowóz, odjeżdżający przez cichą wieś. Poganiacz dolewa mu wódki do kieliszka.
   "Pójdziesz za nimi i powiesz mi, gdzie rozbiją obóz," zleci Wawrzyniec i obróci do siebie kieliszek.
   "Dobrze, proszę pana. A jeśli będą jechać długo?" pyta się sługa.
   "Więc pójdziesz długo," odetnie się Wawrzyniec i nie spuszcza oczu z barakowozu.
   "A gdyby jechali całą noc?"
   "Więc przyjdziesz rano. Znikaj!"
   Poganiacz ukłoni się usłużnie, poda swojemu panu butelkę i pobiegnie w noc - spełnić to, co mu zlecił.

                           Rozdział szósty


                                 Szczury


Tymczasem grupa Barona dotarła do cmentarza. Księżyc oświetla groby, sylwetki krzyży i nagrobków sterczą w księżycowym świetle, na nich migocze kilka świeczek. Konik Romeo zatrzymał się przy cmentarnym murze.
   "Tu się prześpimy," ogłosi Baron.
   Sara zupełnie nie jest pełna zapału. "Przy cmentarzu?"
   "Przynajmniej tu będzie spokój." Baron schodzi z kozła. W świetle księżyca groby wyglądają strasznie. Na mur cicho jak duch wyskoczy chuderlawy kocur i zamiauczy płaczliwie.
   "Boisz się duchów?" Bumbác szepnie Sarze do ucha.
   "Trochę. A ty?"
   "Najpierw musiałbym uwierzyć, że istnieją," uśmiechnie się Bumbác. Sara myśli, że rzadko się widuje tak piękny uśmiech.
   Poganiacz ukryty w ciemnościach niedaleko od nich stwierdził, co potrzebował i udał się w drogę powrotną do wsi. Liście pod nim zatrzeszczą, aż Sara się przestraszy i złapie się Bumbáca.
   "Co to było?"
   "Albo kot... albo szczur."
   "Szczur?" Sara  wytrzeszczy oczy w ciemności.
   "Jest ich tu dosyć... albo kuna... albo mały wilk."
   "Zostaw to," roześmieje się Sara i klepnie go po ręce.
   "Już myślałem, że jesteś tak bezczelna, że się niczego nie boisz," Bumbác czuje się silny.
   "A ty czego się boisz?"
   Bumbác przez chwilę rozmyśla.
   "Boję się o tych, których kocham," powie i z czułością popatrzy na Sarę. W tym czasie w barakowozie Zuzanna na małym stoliku wróży z kart. Baron pije herbatę z melisy na dobry sen i z okna obserwuje Bumbáca, który na dworzu przy ogniu układa się do snu.
   "Nie wiem, czy był to dobry pomysł, żeby wziąć go ze sobą," mówi Zuzanna i położy na stole treflowego waleta.
   "Jest to trochę gwałtowny charakter," zgadza się Baron, "ale serce ma dobre." Ale Zuzanna bardzo go nie słucha, studiuje karty przed sobą i raczej dla siebie coś zamruczy:
   "Coś mi się tu nie wydaje..."
   "Sara mu się podoba. Nie może oderwać od niej oczu," Baron obserwuje Sarę, jak przy ogniu figlarnie szczebiocze z Bumbácem. On jest w niej zakochany po same uszy.
   "Dusze pomiędzy światami..." Zuzanna stuknie palcem po trupiobladej siódemce.
   "I chyba on jej się też podoba," Baron mówi raczej sam do siebie.
   "Dusze pomiędzy światami... Co to może być?" rozmyśla Zuzanna głośno. Baron się do niej obróci:
   "Jesteśmy przy cmentarzu, więc co się dziwisz. Chodź już spać, moja ty piękna baronowo."
    Czule pocałuje Zuzannę we włosy, ale ona go nie zauważa, obrazy z kart tańczą przed jej oczami.
   Na dworzu przy ogniu Sara i  Bumbác mają o czym opowiadać.
   "Jak żona mogła cię zostawić, skoro jesteś taki odważny?"
   "Czy to dlatego, że nie boję się duchów?"
   "Nie, dlatego że nie wystraszyłeś się tego wójta."
   "Pobić się w karczmie nie jest znowu takim bohaterstwem," Bumbác zarumieni się i szturchnie kijem w ogień, aż rozpryśnie się gejzer iskier.
   "Żonę odbił mi rodzony brat. Zostawiła mnie z jego powodu."
   "Przykro mi," mówi Sara. Bumbác pogrążył się we wspomnieniach, przez chwilę tylko trzaskają płomienie.
   "Od tego czasu nie rozmawiałem z nim, to już dziesięć lat."
   "A gdzie teraz jest?" Sara dotknie nieśmiało jego ręki.
   "Nie wiem. Wyjechali razem gdzieś do Pragi."
   Bumbác dorzuci kija do ognia, iskry zatańczą.
   "Jestem tylko głupim garncarzem. Brat ukończył szkoły, czytał książki, jeździł po świecie. Inteligent!" westchnie, jakoś zrobiło mu się naraz smutno. "Ale wszystko jedno, to minęło," doda.
   "Minie, jeśli mu wybaczysz. Odszukałbyś go i pogodził się z nim," powie Sara cicho wpatrując się w płomienie. Bumbác odsapnie z uporem:
   "Ty nie możesz tego rozumieć."
   Sara westchnie i uśmiechnie się smutno.
   "Bądź zadowolony, że masz przynajmniej jakąś rodzinę."
   Bumbác się trochę zawstydzi, pogłaszcze ją po włosach.
   "Jest mi jakoś zimno. Idę spać. Dobranoc, Bumbác."
   "Dobranoc, Saro."
   Bumbác osamotnieje, gwiazdy nad głową przyjaźnie do niego zamrugają. On owinie się w kudłate koce i przysunie bliżej ciepła. Nie przeczuwa, że dzisiejsza noc się jeszcze nie kończy.



                                      Rozdział siódmy



                                              Leśne cienie

Wawrzyniec, zalany jak śliwka, stara się cicho stąpać. Przed nim idą jego trzej poganiacze. Pierwszy, który trzyma latarnię, wypowiada półszeptem, co leży mu na sercu już przez długą chwilę.
   "Panie wójcie, zostawmy to. Ja myślę, że byśmy..."
   "Co?" Wawrzyniec przerwie mu niecierpliwie.
   "Że jest to... że nie jest to dobry pomysł," jąka się poganiacz, Wawrzyniec przystanie, po pijanemu zamamrocze:
   "Cicho bądź. Obraził osobę urzędową! Za to jest ciężkie więzienie! W dodatku obraził... dotknął... mój żołnierski honor! Jest to nie-apte-kto... nie-a-ce-pto... niedopuszczalne! Idź naprzód. Teraz ty pójdziesz pierwszy."
   "Dlaczego ja?" poci się poganiacz.
   "Za karę. I milczeć! A ty poświeć."
   Szturchnie sługę z latarnią i uda się znowu chwiejąc się po kamienistej drodze. Mężczyźni patrzą na siebie rozpaczliwie, po kilku krokach jeden z nich szepnie:
   "Panie wójcie, myślę, że nie jest pan zupełnie w formie, przecież tylko wypił pan..."
   "Co sobie pozwalasz?" burknie Wawrzyniec.
   "Przepraszam," szepnie wystraszony mężczyzna, biały jak ściana.
   "A co jeśli mają psa?" przyłączy się ten z latarnią.
   "Dosyć! Idę!" Wawrzyniec zakończy debatę i goleniem załomocze w latarnię, aż ta zadzwoni.
   Grupka doplącze się cicho aż do obozu przy cmentarzu. Wszystko tam jest ciemne, przy wygasłym ognisku Bumbác odpoczywa z zadowoleniem.
   "Śpi?" szepnie Wawrzyniec.
   "Ale może się obudzić," znowu obawia się poganiacz.
   "Idziesz pierwszy."
   "Ja?! Pierwszy idzie Bořek," wkaże na towarzysza.
   "I idziesz już ty. I zamknijcie gębę!"
   Wszyscy czterej zakradną się wokół Bumbáca aż w kierunku konia, który jest przywiązany do barakowozu - stoi spokojnie i śpi.
   "Odwiążcie go!" rozkaże Wawrzyniec.
   "Ja z końmi za bardzo obchodzić się nie umiem," broni się Bořek. Najchętniej by uciekł.
   "Nie pleć a rób. A ty idź dalej, niech światło go nie spłoszy. Szybciej!" Niecierpliwy Wawrzyniec popycha wystraszonych mężczyzn. Obaj poganiacze zbliżają się ostrożnie do konia. Jego potężna sylwetka zarysowuje się na tle ciemnego nieba. Teraz się nawet poruszył! Poganiacze odskoczą.
   "Ustąpcie... Wy głupcy."
   Wawrzyniec przytoczy się do konia i bezczelnie zacznie go odwiązywać. Koń parsknie. W barakowozie wszyscy śpią z zadowoleniem, Bumbác też słodko odpoczywa śniąc.
   "Nóż!" zasyczy Wawrzyniec, poganiacz poda mu mały scyzoryk, Wawrzyniec przerżnie lejce i po cichu odprowadzi konia w ciemności.
   "No, widzicie, wy partacze... Nie rozumiem, dlaczego was żywię."
   Ale potem się stało. Koń stanie dęba i kopnie Wawrzyńca tak, ten że wyleci dobre trzy metry aż w błoto. Bumbác we śnie przewróci się na bok i wydaje się, że hałas go obudzi, ale nie. Chrapie dalej. Wawrzyniec zasyczy wściekle:
   "Złapcie go!"
   Poganiacze szybko doskoczą do konia i złapią go za uzdę.
   "A teraz precz," mówi wystraszony Bořek i w ciemności prędko odprowadzi konia. Wawrzyniec wstanie i cały w błocie zatoczy się za nimi.
   "Hołota niezdolna..."
   Chmura zasłoni księżyc i wszystko ucichnie, jakby nic się nie stało.


                             Rozdział ósmy


                              Romeo zniknął!


Na horyzoncie zarysowuje się nowy dzień. Zadowolony Wawrzyniec zamyka stajnię, gdzie umieścił ukradzionego konia. Na tabliczce na drzwiach pisze kredą jego nowe imię - Królewicz. Poklepie ogiera z zadowoleniem. 
   "Witaj w nowym domie, ogierku." Przeczesze mu grzywę, koń parsknie, Wawrzyniec promienieje zadowoleniem.
   Słońce przestrzeli poranne promienie przez szpary w drzwiach, będzie to dzień jak malowany.
   W obozie przy cmentarzu Bumbác powoli się rozbudza, uśmiecha się do niego piękny poranek, ale potem stwierdzi, że jest tu coś niedobrze. Coś tu nie pasuje. Wtargnie do barakowozu, nawet nie zapuka.
   "Koń zniknął!"
   Baron usiądzie, Zuzanna obok niego też.
   "Dokąd by zniknął?" burknie Baron.
   "Nie wiem, ale nie ma go."
   Przed barakowozem, gdzie Romeo był uwiązany, Baron, Bumbác i Sara oglądają przecięte lejce. Niedaleko w błocie Sara znalazła klamrę, którą teraz pokazuje Bumbácowi. Bumbác ogląda ją, długo się zastanawia. Tę klamrę przecież już gdzieś widział! Gdzie ją widział?
   "Wczoraj w karczmie! Miał ją na cholewie ten gospodarz!" przypomni sobie wreszcie.
   "Wójt?" zapyta Baron.
   "Tak! Ten łotr! Tego mu nie daruję!"
   Bumbác nie czeka na nic i już pędzi w kierunku wsi.
   "Idź za nim, albo znowu coś spłata," szepcze Sara do Barona, który udaje się za nim.
   W barakowozie Zuzanna wróży z kart, zapisuje coś na kawałku papieru, szkicuje i podkreśla, próbuje zrozumieć, ale raczej tylko tak niedomyślnie kręci głową.
   Bumbác i Baron stoją już przed domem Wawrzyńca i walą w drzwi. Otworzy im sam wójt i źle ich zmierzy.
   "Co chcecie?" warknie.
   "To jest twoje, jeśli się nie mylę."
   Wawrzyniec spojrzy na klamrę i bez zawahania skłamie.
   "To nie jest moje. Co mi zawracacie głowę? Zmykajcie, żebracy!"
   Już już zamyka drzwi, ale Baron pokaże na jego zabłocone buty z cholewami.
   "Przepraszam pana, ale na jednym bucie brakuje dokładnie takiej klamry."
   Wszyscy patrzą i tak to wygląda, że na jednym bucie jest klamra, a na drugim nie ma. Baron uklęknie i przyłoży sprzączkę do buta.
   "Tak... No, a więc chyba będzie moja," wyjąka Wawrzyniec, a potem z irytacją wyszarpnie Baronowi klamrę z ręki.
   "A teraz mógłby pan nam w rewanżu zwrócić naszego konia, co pan na to," Baron się uśmiechnie.
   "W rewanżu? Konia, mówi pan?" Świńskie oczka Wawrzyńca zamrugają kwaśno.
   "Konia, któregoś nam w nocy ukradł!" dodaje Bumbác. Wawrzyniec przez chwilę się im przygląda z rozbawieniem, a potem powie z przewagą:
   "Macie rację. To się wie. Niewątpliwie, konia... Na pewno! Więc wytrzymajcie..."
   Wyjdzie na dwór, wygląda jakby szedł do stajni, Bumbác uśmiechnie się z zadowoleniem, ale Wawrzyniec nie idzie po konia. Przyszedł do klatki, gdzie ma dwa olbrzymie psy myśliwskie. Otworzy klatkę i wypuści je.
   "Tutaj macie konia! Nawet dwa!" wójt pogrozi pięścią.
   Bumbác i Baron na więcej nie czekają, uciekają, a wściekłe psy za nimi.
   "Bierz ich, Romad
ůr! Szarp!" Wawrzyniec wrzeszczy triumfalnie.
   "Szarp, Rolf!"
    Bumbác i Baron zmykają do wsi, aż kurz się wznosi, z rozwścieczonymi psami w nogach.

                                    Rozdział dziewiąty




                                Pech


Bumbácowi i Baronowi udało się wreszcie psy strząsnąć. Cali zadyszani dotarli do obozu, przysiedli się przy ogniu i smutno wzruszyli ramionami - konia nie mają. Zuzanna i Sara warzą w kociołku nad ogniem jakiś napój.
   "Dzieją się dziwne rzeczy. Miałam bardzo żywy sen," Zuzanna mówi poważnie i zamiesza to niezwykłe lekarstwo.
   "Przyszły do mnie trzy dusze," kontynuuje, " i powiedziały mi, że wędrują z nami od tego czasu, kiedy się do nas przyłączyłeś, Bumbác. Te dusze powiedziały mi też, że uwięzły pomiędzy światami. Nie są ani żywe, ani martwe, a są bezradne i zrozpaczone."
   Baron chce przez moment trzymać kobietę w ryzach, ale potem zdecyduje zachować spokój. Dzisiejszy dzień jest już dość napięty.
   "Zuzanko, zostaw dusze w spokoju, zjemy śniadanie i wymyślimy, co dalej," mruknie tylko. Sarze to wyobrażenie martwych duszy wcale się nie podoba, z przerażeniem się rozejrzy. Ogień zapłonie.
   "Teraz też są? Gdzieś tutaj?"
   Bumbác połamie kilka gałęzi, którymi pożywi płomienie. Zuzanna kontynuuje.
   "Powiedziały mi też, że jedynym, który może im pomóc, jest Leopold Bumbác, a jeśli tego nie zrobi, nigdy już się od nich nie uwolni. Będą ci, Bumbác, jak mówią, szkodziły, tak jak nam i tobie dotychczas szkodziły."
   "Wójt wam szkodzi, on wam ukradł konia! Niech on im pomaga," mruknie Bumbác. "Mnie nie interesują jakieś dusze, które chodzą w twoim śnie."
   "Powinny, Bumbác, dlatego że są to dusze trzech martwych żołnierzy, których zabiłeś na wojnie."
   Płomienie zatrzeszczą, w kociołku zabulgocze. Wszyscy patrzą na Bumbáca.
   "Tak to się na wojnie dzieje, że są martwi. Po to są wojny, aby był na świecie system, wy, cywile, nigdy tego nie zrozumiecie, dlatego że nie przeżyliście wojny!" mówi Bumbác urażony, pogrzebie kijkiem w węgielkach.
   "A w takim razie co Bumbác miałby robić?" zapyta Baron Zuzanny.
   "Uwolnić je z królestwa pomiędzy światami i w ten sposób pomóc odejść do martwych." Zuzanna wskaże na cmentarz, Sara się zatrzęsie, jak jej po kręgosłupie przejdzie chłód.
   "To wszystko ci wyjaśniły we śnie?" zapyta Baron powątpiewająco. Bumbác się przyłączy:
   "Co to za bajeczki? Jak miałbym to też zrobić?"
   "Musisz iść za nimi. Pomiędzy światami," wyjaśnia Zuzanna, ale dla Bumbáca to nie ma żadnego sensu, umyślnie oddaje się ogniowi.
   "A ty wiesz, jak się tam dostać?" szepnie Sara.
   "To też mi dusze powiedziały we śnie," mówi Zuzanna.
   "Jak wyglądały?" to wyobrażenie przeraża Sarę coraz więcej i więcej. Ale Zuzanna nie zwraca na nią uwagi, wydaje się, że sytuacja jest poważna.
   "Podczas zachodu słońca wdrapiesz się na najwyższą górę w okolicy, tam rozniecisz ogień, wrzucisz do niego te zioła..."
   Zuzanna pokaże Bumbácowi lniany woreczek, pełen suszonych ziół, który już mu przygotowała, i położy obok niego na krześle.
   "W tym ogniu musisz spalić swój mundur, potem wypić lekarstwo z makówek, marzanki i grzybów."
   Zuzanna przeleje płyn z kociołka do małej manierki, położy ją obok lnianego woreczka.
   "Potem przeczytaj to zaklęcie."
   Do rzeczy doda zwinęty papier obwiązany pędem z kwiatostanem jakiejś rośliny.
   "A potem poczekasz, aż pojawi się strażnik bramy."
   "Kto to jest?" zapyta Bumbác, obejrzy wszystkie te niezwykłe, czarodziejskie przedmioty i jest mu przez nie smutno.
   "Twój przewodnik pomiędzy światami. Jego postać ty masz mu dać. Pokaż, co masz w kieszeniach."
   Bumbác wyjmie z kieszeni harmonijkę, chustę z serduszkiem i króla kier, wszystko położy na krześle obok rzeczy.
   "To będzie twój przewodnik," Zuzanna wskaże na karcie czerwonego skrzata, który wesoło stroi grymasy.
   "Jak zrobisz to wszystko, co powiedziałam, przyciśniesz tę kartę do piersi i poczekasz, co się będzie działo."
   "No..." Bumbácowi już się nie chce dalej słuchać.
   "Wszystko to może byłoby możliwe, jakaś karta, zioła do ognia, herbatka do spania, dajmy na to. Ale spalić mundur? Taką głupotę może powiedzieć tylko baba." Zaśmieje się trochę spazmatycznie, mrugnie przy tym do Barona.
   "Chyba nie myślicie poważnie? Czy wy, cywile, w ogóle rozumiecie, czym jest dla nas, żołnierzy, mundur?
Jest to coś jak dla was... nie wiem... przypuśćmy ten barakowóz. Wasze życie! Powiem wam też, co dzisiaj mi się śniło, tak? Przyszły do mnie trzy dusze małych prosiąt i podszepnęły mi, że rano napilibyśmy się białej kawy i wszystko podobno będzie zaraz weselsze. Tak jakoś mi powiedziały... Trzy małe prosięta, różowe, przemiłe."
   Bumbác zaśmieje się z własnego dowcipu, ale jest jedyny. W ogniu zatrzeszczy.
   "Właśnie tak, szanowni - nie spalę munduru. Nigdy! Przeszedł ze mną piekło i ochraniał mnie. Nie mogę go spalić!"
   Uderzy się dumnie w brudny filc. Trochę wzniesie kurz.
   "Bez tego nie dostaniesz się pomiędzy światy, Bumbác, a dusze będą ci dalej szkodzić," mówi Zuzanna życzliwie, ale Bumbác już traci cierpliwość.
   "Żadne martwe dusze nie będą mi mówiły, co muszę albo czego nie muszę! Na zły sen pomaga herbata z dziurawca, Zuzanko, ale jeśli przynoszę wam pecha, chętnie pójdę swoją drogą."
   "Bumbác, nie obrażaj się," mówi Zuzanna życzliwie, ale Bumbác jest już w gorącej wodzie kąpany.
   "Dziękuję za wszystko," mówi, ucałuje Sarę długo i  zbiera się do odejścia. Nagle jest mu jakoś smutno, aż serce mu się ściska. "Szkoda, że nie zdążyliśmy się więcej poznać, piękna. Do widzenia."
   "Bumbác, nigdzie nie odchodź," uściska go Sara, ale on już zdecydował. Baronowi i Zuzannie poda rękę, a z krzesła weźmie swoje rzeczy - harmonijkę, chustę i kartę.
   "Zniknę z waszego pola widzenia, aby przypadkiem nikt nie ukradł też jeszcze tego barakowozu. Gdzie są te czasy, kiedy ludzie szanowali żołnierzy!" trajkocze z obrazą i odchodzi. Zuzanna zawoła za nim:
   "Bumbác, jeśli im nie pomożesz, rozniesiesz ze sobą wszędzie nieszczęście!"
   "Przecież już znikam!  Już znikam! Parszywy żołnierz!" szumi Bumbácowi przez ramię, ale idzie, nawet się nie obejrzy.
   "Kapuściana głowa," nie rezygnuje Baron i zniknie w barakowozie. Sara i Zuzanna patrzą za odchodzącym żołnierzem.
   "Powróci?" szepnie Sara.
   "Nie wiem," mówi Zuzanna.
   "A co mówią twoje karty?"
   "Że wszystko będzie dobrze. A jeśli nie, tak już się to ułożyło," Zuzanna uśmiechnie się i delikatnie pogłaszcze Sarę po głowie.


                           Rozdział dziesiąty


                                   Poznanie

Bumbác daleko nie odszedł. Siedzi smutny na starym wozie drabiniastym na polu zaraz za wsią i obserwuje zachód słońca. Trzyma w ręku w połowie już wypitą butelkę gorzałki. Zeskoczy na ziemię i zarozumiale zakrzyczy do nieba.
   "A więc gdzie jesteście, moi przyjaciele! Dusze ani żywe, ani martwe! Podobno jesteście tu ze mną! A więc pokażcie się!"
   Odpowiada mu cisza. Tylko słońce zachodzi. Bumbác parsknie pogardliwie. Ale potem niedaleko na polnej drodze zawiruje kurz.


Mała chmurka zbliża się do Bumbáca, on patrzy na nią po pijanemu. Chmura się powiększa, aż przygna wprost na niego. Silny poryw wiatru uderzy go w twarz i zrzuci czapkę. Bumbác jest trochę zaskoczony. Porządnie pociągnie sobie z butelki i wrzeszczy.
   "To mają być dusze? Wiaterek powieje? Nic lepszego nie umiecie, duchy moje, niż dmuchnąć w moją czapkę? Co?"
   Włoży sobie czapkę, gdy w tym momencie spadnie mu na głowę wielka gradowa bryła lodu. Aż zagrzmi.
  "Au!" zasyczy Bumbác i podniesie z ziemi kawałek zamarzniętego lodu. Patrzy ze zdumieniem na niebo, które staje się czarne od ciężkich chmur. Ale już na niego spadają całe bryłki gradu, staczają się na ziemię wprost na niego. Bumbác zdąży tylko schować się pod wóz drabiniasty, na który z łoskotem spadną w następnej sekundzie bryłki gradu. Bumbác zakryje sobie głowę rękami, po chwili rozejrzy się ostrożnie. Grad wprawdzie piętrzy się wszędzie dookoła wozu, ale nie spada na niego. Bumbácem odczuje niepokój, ale robi tak, jakby nic się nie stało. Pociągnie z butelki i roześmieje się.
   "Grad. No, Boże. Tak jakbym nigdy nie widział gradu. Otóż właśnie! To mają być martwe dusze?!"
   W tej chwili jakby zamknięto kurek w niebie, grad przestanie padać i znowu nastaje cisza. Bumbác słyszy tylko własny oddech. Ale nie na długo. Z nieba zaczynają spadać jakieś małe, ciemne pestki i bębnią w wóz, pod którym Bumbác się kuli. Dla żołnierza jest to już za dużo. Znowu mocno się przygnie i wyciągnie rękę po jedną z pestek. To jest guzik! Właśnie taki, jaki on sam nosi na mundurze, metalowy, matowy, z dwoma sztyletami. Z nieba spadają guziki o różnej wielkości, matowe, błyszczące, od wszystkich możliwych mundurów! Bumbác znowu się mocno napije i tym razem już dla pewności nawet nie piśnie. Guziki znowu popadają do końca, tak jakby uciął, a z lewej strony odezwie się jakieś oddalone syczenie, które się zbliża. Nagle Bumbác boi się tam patrzeć. Brzmi to jakby trzydzieści wściekłych, prychających kotów. Przed zdumionymi oczami Bumbáca pojawi się wielki piorun kulisty. Powoli obraca się w powietrzu od lewej do prawej. Bumbác śledzi go z przestrachem. Piorun przeleci obok niego i uda się prosto do wsi, gdzie wleci do najbliższej stodoły, która w ciągu chwili zapłonie silnym płomieniem. Bumbác śledzi z przerażeniem, jak pożar się wzmaga, wieśniacy zbiegają się i próbują go gasić. A potem odezwą się głębokie, przerażające głosy.
   "Bawi cię prowokowanie nas!?"
   Bumbác się przestraszy, upuści butelkę, a głową rąbnie o dno wozu.
   "Kto to mówi?!" zachrypie w ciemności.
   Z innego kierunku zabrzmi kolejny głos.
   "Ty wiesz, kto mówi!"
   "Co chcecie?" Bumbác jęknie, a zza jego pleców zagrzmi trzeci duch.
   "Ty dobrze wiesz, co chcemy!"
   Przerażony na śmierć Bumbác kręci się jak wystraszony gołąb na wszystkie kierunki, skąd dochodzą głosy.
   "Zostawcie mnie w spokoju!" poprosi.
   Szybko rzuci w kierunku, skąd rozległ się ostatni głos, garść opadłych guzików i bryłek gradu. Spadną niepotrzebnie na pole.
   "Dlaczego nie chcesz nam pomóc?" zagrzmi jeden z duchów.
   "Jak?" Bumbác znowu bąknie.
   "Ty wiesz, jak! Jeśli nam nie pomożesz, nieszczęście już nigdy cię nie opuści i dosięgnie nie tylko ciebie, ale też wszystkich, których spotkasz, pocałujesz, pogłaszczesz," grzmią duchy mocnymi głosami jeden przez drugiego. "Nieszczęście cię nie opuści aż do końca twoich dni!"
   "Ale dlaczego?" Przerażony Bumbác prawie już płacze. Czegoś takiego jeszcze w życiu nie przeżył.
   "Ty wiesz, dlaczego!" zagrzmi mu z tyłu.
   "Pomocy!!!" wykrzyknie Bumbác i zatka sobie uszy. Zupełnie działa teraz jak mały, przerażony chłopiec.
   Przez chwilę nic się nie dzieje, a potem ostatni raz zasyczy sugestywny i zapewne smutny głos duchów.
   "Wysłuchaj nas! Ty jedyny możesz nam pomóc! Jesteśmy połączeni z tobą."
   Po czym nastała cisza. Lodowata cisza. Bumbác wrzaśnie i za jednym zamachem dopije resztę gorzałki, ale ciszy tym nie zatrzyma. Potem runie jak worek. Upadnie obok wozu na zaspę guzików.


                                    Rozdział jedenasty


                                    Z powrotem na wieś!

Świta, kogut zapieje i wita nowy dzień. Bumbác obudzi się - głowa mu pęka. Usiądzie ostrożnie i rozejrzy się. Ani śladu po guzikach i gradzie, wszędzie tylko rosi mokra trawa. Bumbác odetchnie z ulgą i uśmiechnie się. Wszystko to mu się więc tylko wydawało! Ale potem uśmiech zamrze mu na ustach. Zobaczy stodołę. Cała jest nadpalona, jeszcze dymi się z belkowania. Bumbác nie czeka na nic, podskoczy i ze złym przeczuciem biegnie jak najszybciej z powrotem do wsi.
   W obozie przy cmentarzu na krześle przy ogniu znajdzie rzeczy do rytuału - woreczek z ziołami, manierkę z napojem i papier z zaklęciem. Cicho podejdzie do uchylonego okna barakowozu i zajrzy do środka. Strach ściśnie jego serce. Sara leży w łóżku, ma gorączkę. Przy niej siedzi Zuzanna i Baron. Zuzanna wyciera jej czoło mokrym ręcznikiem, Baron łyżeczkami podaje jej gorącą herbatę. Sara ledwo otwiera usta i jest rozpalona. Bumbác oprze się o barakowóz tuż obok okiennicy i kilkakrotnie głęboko wciągnie powietrze. A jeśli dusze piekielne mają rację? A piękna Sara, która nie jest temu winna, cierpi teraz z ich powodu? A winny jest za to on - Bumbác! Zuzanna wychyli się przez okno.
   "Co tu robisz? Uciekaj."
   "Co jej jest?"
   "W nocy dostała gorączki."
   "To przeze mnie?" Bumbác szepnie.
   "Lepiej już idź." Zuzanna zamknie okiennicę i zaciągnie zasłony. Bumbác stoi jak rażony piorunem. W barakowozie Sara spróbuje usiąść na łóżku.
   "Gdzie jest Bumbác?" zapyta głosem jak w gorączce. Nagle bardzo się boi. Baron ją pogłaszcze.
   "Poszedł swoją drogą, Sarusiu. Odpoczywaj."
   Zuzanna wstanie. "Przyniosę trochę wody." Wyjdzie na zewnątrz i zauważy, że krzesło przy ognisku jest puste. Zniknęły rzeczy przygotowane na rytuał dla Bumbáca. Zuzanna uśmiechnie się z ulgą i skieruje się do pompy po tę wodę dla ochłodzenia skroni Sary zmęczonych gorączką.


                         Rozdział dwunasty


                                   Groza

Bumbác wchodzi na wysoką górę, myśli o Sarze, boi się o nią. Czoło błyszczy mu od potu. Myśli nie uda się zatrzymać. Pędzi zwinnie na strome zbocze. Kiedy dotrze na szczyt, słońce właśnie zachodzi, rozpala horyzont do ciemnoczerwonych odcieni. Wygląda to zupełnie majestatycznie. Bumbác rozpala ogień i zdejmuje płaszcz. Patrzy na wzmagające się płomienie i zbiera się na odwagę spalić swój mundur.
   "Nie gniewaj się, mój miły, wierny mundurze. Jest mi szkoda, wierz mi, ale to jest zadanie. Możliwe nawet, że też rozkaz, prawdopodobnie bez tego nie można. Wybacz mi, proszę cię."
   Łzy napłyną mu do oczu, przytuli mundur do serca, jakby się żegnał z kochanką.
   "Zawsze znajdziesz miejsce w moim sercu. Jesteś dla mnie... Nie chcę być patetyczny, ale jakbym miał spalić kawałek siebie. Do diabła, chyba się tu rozpłaczę."
   Wrzuci płaszcz do ognia, wir iskier posypie się do nieba, aż zatrzeszczy.
   "Już przez to głupieję! Gadam z kawałkiem łachmana."
   Zdejmie spodnie, pasek i czapkę, i też je wrzuci w płomienie. Stoi na pagórku tylko w kalesonach, na nadgarstku przywiąże chustę z monogramem, na szyi powiesi harmonijkę, a w dłoni ściśnie kartę króla kier. Według wskazówek Zuzanny wsypie zioła do ognia, który wypluje wysokie płomienie, aż Bumbác odskoczy.
   "Strażniku bramy, przyjdź do ognia mojego," powoli czyta zaklęcie z kartki.
   "Jestem gotów wejść pomiędzy światy. I pomóż mi wnieść światło do ciemności."
   Wrzuci papier do ognia, usiądzie i oprze się o skałę, napije z manierki, twarz mu wykrzywi, tak jest to gorzkie. Patrzy na kartę ze skrzatem i przyciśnie ją do piersi. Boi się.
   "Więc chodź, ty zjawo."
   Napije się jeszcze czarodziejskiego napoju i już czuje, jak go jego moc otępia. Głowa opadnie Bumbácowi na pierś i wreszcie mu ulży.
   Nastała noc. Po ogniu pozostały już tylko rozżarzone węgielki. Bumbác śpi jak zabity. Najprawdopodobniej coś mu się śni, drga delikatnie powiekami. Tu nagle ogień zabłyśnie. Bumbác zadrży, aż się obudzi. Ogień płonie płomieniami wysokimi na metr, a za nimi wygląda czerwony skrzat. Wygląda tak samo jak na karcie, którą Bumbác ściska w dłoni. Coś pomiędzy błaznem, gnomem, królem i hobbitem. W ręku ma obite lustro i z zadowoleniem się w nim przegląda. Mówi szybko, raczej tylko tak dla siebie. Jest to dość komiczne, dlatego jednocześnie budzi dziwny respekt.
   "No patrzcie, tak, tak... Lepiej. Zdecydowanie lepiej. Piękne włosy..."
   Ręką pogrzebie w nastroszonych, rudych włosach.
   "Wyglądam dobrze, trzeba to przyznać. Lepiej niż zeszłym razem... Tak, tak..."
   I obróci się do przerażonego Bumbáca.
   "Zeszłym razem wyglądałem jak stukilowa, bezzębna baba. Potrafisz to sobie wyobrazić?"
   Bumbác pokręci głową. Jest zupełnie wystraszony.
   "Nie dziwię się tobie. Ale tym razem wyglądam dobrze. Tak... Można prawie powiedzieć - przystojniak, nie uważasz? Pan elegant... Co mówisz?"
   Podskakuje dookoła ognia i nie może napatrzyć się na siebie, pogłaszcze swój czerwony płaszczyk, ręką nastroszy swoje włosy, palcem przejedzie po zębach. Bumbác piśnie nieśmiało:
   "Na pewno."
   "Zawsze wyglądam inaczej, wiedziałeś o tym?"
   "Nie," szepnie Bumbác.
   "No, jakbyś mógł o tym wiedzieć," skrzat się roześmieje. "Przecież widzimy się po raz pierwszy i mam nadzieję, że ostatni. W takim razie do tego czasu, zanim się ze mną wybierzesz..."
   Wskaże płomienie, przy tym się chytrze wykrzywi.
   "...na tamten świat. Znowu mnie potem spotkasz, chcą nie chcąc, przyjacielu."
   Skrzet zachichota.
   "A kim naprawdę jesteś?" odważy się Bumbác.
   "Wiesz, mają dla mnie różne imiona, takie rozmaite... ale najczęściej mówią do mnie: "śmierć"..."
   Ogień zatrzeszczy.
   "Jeśli to słowo cię przeraża, spokojnie mów do mnie: "przewodniku", albo panie przewodniku? Jak będziesz chciał... " Skrzet zachichota właściwą sobie mową.
   "Przewodnik brzmi wprawdzie trochę podróżniczo, ale mnie to nie będzie przeszkadzać. No... albo byłoby możliwe też szef wyprawy... w każdym razie za każdym razem inaczej wyglądam, ale nie jest to taka zabawa, jakby mogło się wydawać od pierwszego wejrzenia... kiedy naprzykład ważysz kwintal, to nie jest nic wesołego. Kiedyś ważyłeś kwintal?"
   "Nie."
   "Bądź zadowolony! Albo raz wyglądałem jak mała, włochata panda. Jest to taki karłowaty niedźwiedź, który w ogóle się nie uśmiecha. Też była to dość nuda," skrzat zrobi grymas. "No, krótko mówiąc, jestem zadowolony, że wyglądam z tobą całkiem przyzwoicie, Leopoldzie."
   Wsunie lustro do płaszcza.
   "Wzywałeś mnie, więc co byś chciał?"
   Bumbác wciągnie powietrze i wypowie:
   "Muszę dostać się pomiędzy światami."
   Skrzat odpowie jakby udawał Greka:
   "To na pewno, jestem tu po to. Ale dlaczego tam się pchasz? Życie ci zbrzydło?"
   "Chyba mam znaleźć jakieś trzy dusze, które tam utknęły i uwolnić je."
   "Trzy dusze... Aha... tak, tak, widzę je, chłopcze... Stale je nosisz ze sobą. Och... I nie są dla ciebie akurat miłe, nieprawdaż? No tak... To ty, Bumbác, wysłałeś je w tą długą podróż?"
   "Tak, ja."
   Skrzat trochę teatralnie oceni sytuację:
   "Ojejej. Ojejej... No, więc wyruszamy! Do świtu musisz być z powrotem, a więc od tej chwili będziesz robić wszystko, co ci mówię... Spodnie też mam ładne."
   Z zadowoleniem obejrzy swoje bryczesy.
  

 "Do przejścia przez bramę pomiędzy światami musisz mieć w ustach ziemię, w ręku ogień, w oczach wodę, a we włosach wiatr."
   Bumbác patrzy i w ogóle nic nie rozumie.
   "No tak! Przystańmy do tego... Ziemia się obraca, a słońce zawsze piecze tylko z jednej połowy... Wszechświat składa się z dwóch połówek... a tobie juz nic nie będzie piekło, jeśli nie zrobisz tego, co masz zrobić, Leopoldzie Bumbácu... A więc szast, szast... Do ust ziemia, do ręki ogień..."
   Podczas swojej paplaniny skrzat wziął kawałek zgasłego węgielka, uczernił sobie dwa palce i namalował Bumbácowi smugi na obu policzkach i na czole. Sobie też. Przypominało to indiańskie barwy wojenne. Skrzat się roześmieje, Bumbác się zdziwi.
   "Czy to jest też konieczne?" zapyta się.
   "To nie jest konieczne, ale wygląda dobrze."
   Bumbác bierze z ognia płonący kij i dla siebie głośno powtarza metodę.
   "Do ręki ogień..."
   Drugą ręką nabierze garść pyłu.
   "Do ust ziemia... ale nie ma tu wody i żaden wiatr nie wieje."
   "Ja zatroszczę się o wodę i wiatr. Kiedy ci powiem, rozpędzimy się i wskoczymy do tutaj do tej przepaści."
   Skrzet wyciągnie z ognia płonące polano i wrzuci je do przepaści. Bumbác patrzy za nim. Polano spada dobrych sto metrów, na dole roztrzaska się w gejzerze iskier. Bumbáca przechodzą dreszcze.
   "Przecież się zabijemy!"
   "Żebyś przeszedł przez bramę pomiędzy światami, musisz pokonać strach i zaufać mi, żołnierzyku."

   "Skąd wiesz, że jestem żołnierzem?"
   "Dałeś mi swój mundur," skrzat zrobi grymas i mrugnie jednym oczkiem. Dopiero teraz Bumbác zauważy, że to, co skrzat ma na sobie, to rzeczywiście jego mundur, tylko jakby przyrośnięty do dziwacznych rysów skrzata i proporcji. Jest on cały czerwony, tak jakby skurczony i bardzo poszarpany.
   "Tylko jeszcze jedno małe uściślenie, " skrzat podniesie doniośle palec.
   "Jak już tam, dokąd idziemy, zobaczysz cokolwiek, za żadną cenę nie wolno ci zamykać przed tym oczu. Zrozumiano?"
   "Tak," kiwa głową Bumbác.
   "Jeśli nie uwolnisz dusze do świtu, nigdy już nie powrócisz do świata żywych."
   Bumbác już gotuje się do skoku, potem ogarnie go straszna panika.
   "Wiesz co, zostawmy to do jutra... Potrzebuję jeszcze coś załatwić... Troszkę byśmy to jeszcze przesunęli... Po niedzieli znowu bym się tu zatrzymał... Nie widziałem brata od lat..."
   Stara się ukryć swój strach trochę majacząc, skrzat przez chwilę złośliwie cieszy się z jego nieszczęścia, potem błyskawicznie chwyci go za rękę i zanim się Bumbác spodziewa, rozbiegnie się z nim na skraj przepaści.
   "Nie zapomnij włożyć do ust ziemi, inaczej będziesz żałować!" w biegu krzyczy do Bumbáca, ale on zaledwie zdąży włożyć ziemię do ust, kiedy się obaj odbiją i rzucą do przepaści. Bumbác trzyma się kurczowo rękawa skrzata, w drugiej ręce trzyma płonący kij, ich włosy rozwiewają się, skrzat śmieje się piskliwie. Ostre skały zbliżają się prędko, już wygląda na to, że obaj roztrzaskają się o nie, kiedy dosłownie skały rozproszą się tutaj i zmienią w lustro wody, a więc obaj zanurzą się w niej. Znikną na chwilę w gejzerze baniek. Bumbác patrzy wokół siebie, próbuje się zorientować, nie udaje się. Stwierdza tylko, że kijek w jego ręku wciąż się pali, ze zdziwienia otworzy on usta, z których natychmiast wyleci ziemia, wznosząca się jak jasna chmurka wokół jego głowy, póki nie przywędruje do płonącego kijka. Płomień zaiskrzy się wszystkimi kolorami, a woda rozkołysze się osobliwie. Odezwie się oddalone grzmienie. Wydaje się, że się coraz bardziej zbliża. Na dole pod nimi w ciemnych głębinach pojawi się promień oślepiającego światła i tak jak się drze płótno, świetlna wyrwa się powiększa i wciąga do swego wnętrza Bumbáca i skrzata. Wir wzmaga się, a dwa ciała opadają do głębin coraz niżej.


                                    Rozdział trzynasty

                          Kilka sekund do wystrzału


Nagle zapanuje zupełna cisza. Nawet nie słychać stada gęsi lecącego wysoko na niebie. Ale potem zaczyna się zbliżać dziwne osobliwe grzmienie i huczenie, a na niebie ukaże się blizna, jakby się rwał niebieski aksamit. Zwiększa się i przez to niepohamowanie wzmaga też hałas. Dopiero przez szczelinę w niebie wytryśnie woda, a wraz z nią Bumbác i skrzat spadną w dół. Obaj upadną prosto na środek szalejącej bitwy. Wszędzie dookoła dym, szable, bagnety, armaty, konie i krzyk. Skrzat wstanie pierwszy, pokaże wielkie działo i wykrzyknie:
   "Nabij to działo!"
   Bumbác jest zakłopotany, mokry jak mysz, rozgląda się wokół siebie i nie rozumie w ogóle, gdzie się znalazł. Kij w jego ręce stale się pali!
   "Zrób to albo ktoś nas zabije!" krzyczy skrzat.
   Bumbác bierze kulę i nabija działo.
   "Zapal lont!!!"
   Bumbác zapali lont kijkiem. Skrzat posypie lufę jakimś proszkiem z buteleczki, którą ma na sznurku na szyi. Buteleczka przypomina klepsydrę. Skrzat podniesie się wprost przed lufę działa, chyba metr od niej i wrzaśnie:
   "Podnieś się za mną i chwyć się mocno! Zrób to!"
   "Zabije cię to, wycofaj się!" woła Bumbác, podczas gdy lont trzaska, a ogień szybko go trawi.
   "Bumbác, zrób to, podnieś się za mną i chwyć się mnie!"
   Bumbác się boi, nic nie rozumie. W prawo, w lewo szaleje bitwa. Pozostaje kilka sekund do wystrzału.
    "Zrób to!"
   Żołnierze dokoła zauważyli już tę osobliwą parę, patrzą na skrzata, jak stoi przed nabitym działem i wrzeszczy do Bumbáca:
   "Musisz mi wierzyć! Złap się mnie, szybko!"
   Tylko chwilę przed tym, zanim lont się dopali, Bumbác doskoczy za skrzata i obejmie go mocno. Iskra zapali proch strzelniczy, odezwie się ogłuszający strzał. Ktoś wykrzyknie. Kula armatnia wyleci z lufy wprost na pierś skrzata, ta sekunda wydaje się być niekończąca. Wygląda na to, że kula przez swoją śmiercionośną siłę uderzy w skrzata, ale jak tylko go dotknie, zanurzy się w jego ciele, które nagle jest jak z gumy i Bumbác, i skrzat wessą się w tę kulę, i wystrzelą w niebieskie niebo. Jest to tylko chwila. Nagle bitwa znika z tymi wszystkimi okrzykami, wystrzałami i prośbami. Na dole jest cichy las. Kula tnie drogę przez powietrze i leci pod prądem czasu. Po chwili pojawi się przed nimi jakaś mglista zasłona. To jest śnieg! W czasie jednej chwili Bumbác i skrzat przeobrażeni w kuli wlecą ze świecącego lata prosto do mroźnej zimy. Kraj pod nimi zasypuje śnieg. Dzieci jeżdżą na stoku na sankach, jeżdżą na łyżwach po stawie rybnym, ale to tylko chwila i już kula wyleci z płatków śniegu, a kraj na dole zabarwi się jesienią. Na polach płoną ognie, chłopcy pieką ziemniaki i puszczają papierowe latawce. Kula armatnia zbliży się niebezpiecznie do jednego latawca, minie go tylko o włos, póki go wir powietrzny nie wprawi dziko w ruch, ale kula już leci dalej od deszczu, a potem do wiosennego słońca, aż zniknie z pola widzenia.


                                Rozdział czternasty



                                           Inny człowiek

Na małym placu wiejskim panuje południowy spokój. Jest upalne lato, powietrze gęstnieje, a ptaki są leniwe, aby latać w tym skwarze. Kula armatnia przypędzi z nieba z przenikliwym świstem i spadnie na kurz tuż obok szkoły. Kilka razy podskoczy i w ostatnim skoku rozpadnie się na dwie części. Wstanie z niej znowu skrzat i Bumbác. Obaj polecą jeszcze kawałek, w kurzu wywrócą kilka koziołków, aż wreszcie się zatrzymają. Skrzat podskoczy zwinnie na nogi.
   "To była jazda, co?" ucieszy się. "Masz harmonijkę?"
   Bumbác namaca ją, wciąż wisi mu na szyi i jest w porządku.
   "Mam!"
   "A więc trzymaj ją i nie puszczaj!"
   Skrzat odkurzy się, a z płaszcza wyciągnie swoje obtłuczone lustro, podejdzie do Bumbáca i wetknie mu je przed twarz. Bumbác patrzy w niego, a tam, niech świat się dziwi, stoi zupełnie inny człowiek!
   "Fe, co to jest? Co zrobiłeś ze mną? Kim jestem?" Bumbác się przestraszy.
   "Zanim powiem ci, kim jesteś, muszę ci wyjaśnić, co cię tutaj czeka, Leopoldzie Bumbácu," skrzat mówi powoli i doniośle. Ale Bumbác go nie słucha, wyrwie mu lustro z ręki i bezsilnie przejedzie dłonią po obcej twarzy.
   "Ja w ogóle nie wyglądam jak ja! Głos też mam inny!"
   "Zachowaj spokój, żołnierzu. Teraz tylko przez chwilę będziesz kimś innym, ale naprawdę to wciąż ty jesteś," skrzat umyślnie trajkocze w kółko to samo.
   "Jak to mogę być ja, jeśli wyglądam jak ktoś zupełnie inny?"
   Bumbác spogląda rozpaczliwie w lustro, zatrzęsie nim, jakby mogło to pomóc.
"Wróć mnie z powrotem do mnie!" wykrzyknie.
   Skrzat wyszarpnie mu lustro z ręki.
   "Dosyć! Daj to tu. Ciało, drogi Bumbácu, jest tylko skrytką, więc przestań się tak awanturować. Wy, ludzie, ceregielujecie się z waszym wyglądem," wsadzi lustro z powrotem do płaszcza i kontynuuje.
   "Teraz uważaj dobrze. Trzy dusze, które masz uwolnić i które tutaj spotkasz ze mną, odeszły ze świata żywych z twojego powodu. Zabiłeś je, zanim zdążyły wybaczyć same sobie. Nie zdążyły pogodzić się same ze sobą, rozumiesz? Dlatego teraz nie są ani martwe, ani żywe, uwięzły tutaj - pomiędzy dwoma światami."
   "A co ja mam robić?" Bumbác nie rozumie.
   "Zrobisz to, czego oni nie zdążyli. Wybaczysz im!"
   "Ja ich nie znam. Co mam im wybaczyć?"
   "Winę," mówi skrzat i mrugnie podstępnie.
   "Winę?" połknie Bumbác.
   "Znasz tę waszą grę, "winny, niewinny, nagroda, kara" i tak dalej. Na pewno ją znasz."
   "Tak?"
   "Z całą pewnością. Wy, ludzie, wymyśliliście ją sobie."
   Bumbác nie rozumie, co skrzat ma na myśli.
   "Grę?"
   Na pewno! Dziwna to jest gra. Najpierw winę sami sobie stworzycie, żebyście się ukarali..."
   Niespodziewanie da Bumbácowi po głowie.
   "...prawdopodobnie myślicie, że przez to będziecie lepsi."
   Da mu jeszcze raz po głowie.
   "Au!"
   "... i potem nie tęsknicie za niczym innym, aniżeli ta wina była wam wybaczona, aż wreszcie stwierdzicie, że wy samu musicie wybaczyć ze wszystkiego najbardziej."
   Uderzy Bumbáca jeszcze raz.
   "I tak ciągle w kółko. Nie wiem, kto was tego nauczył, ale jesteście w tym najlepsi. Z wszystkich istot żywych, które kiedykolwiek spotkałem, tylko człowiek jest zdolny ukarać się za jedno przewinienie powtórnie. Co? Patrzysz na mnie, jakbyś chyba tego nie znał."
   Bumbác jeszcze raz dostanie po głowie.
   "No, dobrze, dobrze, już dosyć,  już mnie nie wal! Ale dlaczego wyglądam jak obcy człowiek?"
   "Tym trzem duszom musi wybaczyć ktoś, kto je kocha. Zwłaszcza wtedy przebaczenie ma tę prawdziwą siłę, rozumiesz?"
   "A w takim razie kim, do wszystkich świętych, jestem?"
   "Nazywasz się Antonín Mach. Tutaj w szkole pracuje jako nauczyciel twój brat Olda. Oto on, widzisz go?"
   Skrzat i Bumbác podejdą do okna i zajrzą do środka. Rzeczywiście chudy nauczyciel Oldřich Mach pakuje tam rzeczy do plecaka. Działa trochę słabo.
   "Chodź," skrzat złapie Bumbáca za rękę i już go ciągnie do szkoły.
   "A co mam mu wybaczyć?" Bumbác zdąży jeszcze pisnąć.
   "Siedem lat temu odbił ci żonę," mówi skrzat sucho, Bumbác się zatrzyma.
   "Chyba tego nie!"
   "Od tej pory razem nie porozmawaliście."
    Skrzat popycha Bumbáca przed małą szkółkę, aż się zatrzyma przed izbą nauczyciela.
   "Mnie mój brat też odbił żonę i od tej pory z nim nie rozmawiam," mówi Bumbác powoli.
   "Ja wiem," skrzat mrugnie podstępnie i doda: "Wszyscy jesteśmy połączeni bardziej niż myślisz." Potem zastuka do drzwi izby.
   "Zaczekaj!" Bumbác zblednie. W ogóle się mu nie chce.
   "Ja tam będę z tobą, ale tylko ty mnie zobaczysz! A więc raczej nie mów do mnie, żebyś nie wyglądał jak wariat," skrzat zdąży jeszcze nadmienić i zastuka ostatni raz.
   Odezwie się cichy głos nauczyciela.
  "Proszę!"
   "Zaczekaj, ja nie mogę tam..." Bumbác chwyci skrzata za rękę.
   "Ty musisz tam, mój drogi Bumbácu," skrzat poklepie go uspokajająco po plecach. I doda:
   "Dokąd najbardziej nie chcesz, tam najbardziej spoglądasz." Potem zamruga oczkami podstępnie i otworzy drzwi.

                                       Rozdział piętnasty


                                        Pierwsze wybaczenie

Bumbác wszedł powoli do pomieszczenia, potem zaraz za nim ciekawy skrzat, którego jednakże nikt inny oprócz Bumbáca nie widzi. Nauczyciel przestanie pakować swój plecak i ze zdziwienia zdrętwieje, Bumbác też stoi jak rażony piorunem. Patrzą na siebie niemo i bezradnie.
   "Pozdrów," radzi skrzat.
   "Bywaj zdrów," szepnie Bumbác. Skrzat poradzi szepcząc:
   "Bracie..."
   "... Bracie," powtórzy Bumbác.
   Oldřich Mach wciąż nie wierzy własnym oczom.
   "Ty też bywaj zdrów, bracie. Ale niespodzianka."
   Stara się, aby brzmiał pewnie siebie i rozluźniony, ale nie udaje mu się to bardzo.
   "Dlaczego przyszedłeś?"
   Bumbác patrzy na brata z przerażeniem. Nabiera powietrza, ale potem zasyczy do skrzata.
   "Ja nie mogę."
   Skrzat przewróci źrenicami.
   "Bumbác, musisz wybaczyć swojemu bratu! I nie mów do mnie, wyglądasz jak wariat."
   "Co mówiłeś?" zapyta Olda.
   "Nic," bąknie Bumbác.
    "Co ci mogę zaproponować? Żona upiekła babkę," wycedzi z siebie brat.
   Zatrzyma się, uświadomi sobie, że jest na cienkim lodzie. Słowo "żona" widocznie zabolało Bumbáca.
   "Usiądź," Olda zaproponuje Bumbácowi krzesło.
   "Dziękuję. Ja chyba chętniej postoję. Ja naprawdę już muszę pomału iść," wymawia się Bumbác.
   "Przecież teraz przyszedłeś," zdziwi się brat.
   "Nigdzie nie idziesz i usiądź! Zrób, co musisz," mówi skrzat i poszturcha Bumbáca do stołu.
   "Zostaw mnie," sprzeciwi się Bumbác, Olda myśli, że niemniej jednak to odnosiło się do niego.
   "Jeśli chcesz, spokojnie postój," doda. Też jest mu tak jakoś smutno.
   Skrzat posadzi Bumbáca. Ruchy Bumbáca wydają się Oldzie trochę niezwykłe, ale nie komentuje tego. Patrzy na brata i czuje wielkie wzruszenie.
   "Nie mamy na to całej nocy!" napomknie skrzat.
   "Całej nocy?" powtarza Bumbác.
   "Tej właśnie nie mamy, więc weź się za to!"
   "Jeśli chcesz zostać tu przez całą noc..." Nie bardzo rozumie Olda.
   "Nie, nie!" mówi Bumbác szybko, skrzat szturchnie go w plecy.
   "Poczęstuj się babką, to wypada," szarpnie jego ręką w kierunku babki, ale Olda widzi tylko dziwny ruch Bumbáca. Teraz obaj bracia siedzą naprzeciwko siebie, patrzą na siebie i nie wiedzą, co powiedzieć. Bumbác wyciągnie rękę po kawałek babki, uśmiechnie się do Oldy, ugryzie.
   "A więc nie męcz mnie, bracie," wreszcie nie wytrzyma Olda. "Siedem lat wystarczy! Nie ma dnia, żebym nie pomyślał o tobie."
    Bumbác odpowie lodowato:
   "A więc mamy tak samo, bracie. Jak ma się..."
   Łypnie oczami na babkę. Błysk tych oczu podpowie Oldzie, kogo Bumbác ma na myśli.
   "Andulka?" dopowie.
   "Tak. Twoja żona," Bumbác zrobi kwaśną minę, chociaż wie też, że zachowuje się jak głupiec.
   "Ma się dobrze." A potem Olda odważy się, wypowie to, co już dawno potrzebował wypowiedzieć.
   "Wiem, że zawsze będziesz ją kochać, bracie. Przecież ona ciebie też, kilka razy mi to powiedziała, zawsze, gdy mnie chciała rozzłościć."
   Bumbác uśmiechnie się po raz pierwszy, Olda niespodziewanie też.
   "Są też dni, kiedy najchętniej bym ci ją zwrócił, braciszku."
   Bumbác roześmieje się jeszcze bardziej, nagle wyda mu się to wszystko absurdalne.
   "No, babka też mogłaby być lepsza, przez te lata..." napomknie między kęsami i zwróci niedojedzony kawałek z powrotem na talerz. Olda się roześmieje.
   "Stara się."
   Obaj bracia patrzą na siebie, wydaje się, że napięcie wreszcie trochę zelżało. Tyle lat się nie widzieli! Olda wyjmie harmonijkę z kieszeni i cicho powie.
   "Nie przejdzie dzień, w którym by mi ciebie nie brakowało, wierz mi! Pamiętasz tę harmonijkę? Kiedyś podarowałeś mi ją, pamiętasz?"
   Jest to ta sama harmonijka z monogramem, którą Bumbác znalazł na polu bitwy.
   "Jeśli możesz, wybacz mi, bracie. Proszę," mówi nauczyciel Olda, a w jego oczach zaświecą łzy.
   Bumbác z przestrachem biega oczami z harmonijki na Oldę, naraz przychodzi mu na myśl, że Olda jest tą duszą, którą zabił. Zblednie i stara się złapać oddech. Patrzy na skrzata, który tylko smutno wzruszy ramionami dając znak.
   "Czy coś się stało?" Olda zauważy niepokój brata. Bumbác
nie ma słów, przełyka blady jak śmierć.
   "Braciszku..."
   Bumbác wreszcie to wypowie.
   "Wybaczam ci, z całego serca ci wybaczam, że odbiłeś mi moją żonę."
   Skrzat pokiwa głową z zadowoleniem i spojrzy na Bumbáca zachęcająco. Oldzie napłyną łzy do oczu, wstanie powoli, przejdzie do Bumbáca i obejmie go. To gorące objęcie przyniesie wreszcie obojgu uspokojenie i ulgę.
   "Dziękuję ci. Nie potrafisz sobie wyobrazić, jaka wina na mnie ciążyła," mówi Olda. Skrzat się uśmiechnie, z buteleczki odsypie na dłoń trochę czarodziejskiego proszku i wyrzuci go w powietrze. Wszystko zacznie się przeobrażać. Bumbác zamknie oczy, na jego policzkach zalśnią łzy. Powoli wraca jego własna postać. W oddali zabrzmią bębny.

                                  Rozdział szesnasty


                                                  Wojna

Kiedy Bumbác znowu otworzy oczy, znów ma swoją postać i zamiast nauczyciela obejmuje skrzata, który szepcze mu do uszka: "Dobra robota." Bumbác wzdrygnie się i oderwie.
   "Patrz, już go biorą na wojnę," mówi skrzat, a Bumbác stwierdzi, że nie stoi już w izbie nauczyciela, ale na wiejskim placu. Skrzat pokazuje na kościół, gdzie właśnie dwaj piechurzy robią swoją brudną robotę. Jeden z nich bębni, drugi w spisie kontroluje nazwiska rekrutów i usadza ich na wóz. Między nimi jest też nauczyciel Olda, właśnie żegna się ze swoją żoną Andulką. Olda wspina się na wóz, siada pomiędzy innych świeżych żołnierzy. Bumbác patrzy na to z przestrachem.
   "Musimy go zatrzymać! Zrób coś! Proszę!" potrząśnie skrzatem.
   "Nic nie mogę zrobić," skrzat wzruszy ramionami.
    "Jak to, nie? Zrobiłeś ze mnie jego brata, przeniosłeś ponad czasem, musisz coś zrobić! Zatrzymaj to, nie wolno im zabrać go na wojnę! Jeśli go nie zabiorą, ja nigdy go nie zabiję. Proszę, proszę, zrób to!"
   "To niemożliwe. Bumbác, patrzysz już na to, co ścięto. Nie mam już tam żadnej władzy," wyjaśni mu skrzat. Wóz unosi wolno Oldę, jak też pozostałych mężczyzn. Piechurzy bębnią dokładnie i bez litości. Olda trzyma w ręku swoją harmonijkę, potem patrzy w kierunku Bumbáca, jakby go chyba mógł widzieć, uśmiechnie się smutno i zniknie za kościołem. W oddali odezwie się salwa wystrzałów, aż Bumbác się przestraszy.
   "Co to było?"
   "Wojna, Bumbácu, przecież dobrze ją znasz," mówi skrzat.
   "Ja wiem, ale - skąd się tutaj bierze?"
   "Chodź, musimy wyruszyć." Skrzat nie czeka na nic i udaje się w dalszą drogę. Mimo że Bumbácowi się nie chce, musi za nim iść. Odezwie się następna salwa. Przejdą zaułkiem pomiędzy domami na koniec wsi i prosto pomiędzy kłosami aż do złocistego zboża. Skrzat przedziera się przez pszenicę i wrzeszczy na Bumbáca.
   "Chodź, chodź, musimy tam być na czas."
   Otworzy magiczną buteleczkę i odsypie trochę proszku na grzbiet dłoni. Jednym tchem zażyje go do obu dziurek nosa. Następna salwa tym razem zahuczy  już o wiele bliżej. Jest oczywiste, że strzelają za horyzontem. Właśnie tam obaj nasi wędrowcy torują drogę przez zboże. Skrzat weźmie rękę Bumbáca i na jej grzbiet nasypie też trochę proszku z buteleczki.
   "Wdychaj to!"
   "Po co?"
   "Jeśli nie chcesz być martwy, daj to do nosa. I złap w dłoń tę chustę i za żadną cenę jej nie puszczaj!"
   Zabrzmi następna salwa, czerwoną chustę Bumbác ściśnie dla pewności jeszcze bardziej wokół dłoni.
   "Wojna to wojna, dzięki niej na świecie panuje porządek. Tak jakoś to powiedziałeś albo się mylę?" skrzat zrobi grymas. Bumbác zażyje proszku, aż go zaszczypie w oczy. Obaj dojdą wreszcie na krawędź pola, właśnie w tej chwili, kiedy szereg pruskich żołnierzy przyklęknie do następnego wystrzału. Lufy wszystkich broni celują prosto do nich. Bumbác się przestraszy, chwyci skrzata za rękaw, jakby to chyba mogło pomóc.
   "Bumbác, prawidłowo, trzymaj się mnie i za żadną cenę nie zamykaj oczu, jasne?"
   Ale ledwo skrzat to wypowie, Bumbác zakryje sobie oczy drugą ręką. Widok na celujących żołnierzy przestraszył go bardziej niż oczekiwał.
   "Bumbác, otwórz oczy," wrzaśnie skrzat.
   Potężny dowódca podnosi właśnie szablę do rozkazu "PAL!" Żołnierze nacisną spusty.
   "Otwórz oczy!!!" krzyczy skrzat. Bumbác, przestraszony na śmierć, otworzy oczy. W tej chwili dowódca zamacha szablą, palce na spustach zaskoczą i kulki jak rój szerszeni wylecą z luf. Jedna z nich poleci prosto na nos Bumbáca i jak tylko go dotknie, skrzat i Bumbác staną się nią, i jak piorun wystrzelą w niebo. Polecą nad krajem coraz wyżej aż do chmur. Przez chwilę pędzą przez gęstą mgłę, aż dostaną się ponad chmury. Bumbác, uwięziony w kulce, nie zdąży nadziwić się temu przepychowi. Potem znowu obaj zaczynają opadać na ziemię i powoli odróżniają pole, łąki, małą wioskę, w niej domy, mały kościółek. Świst kulki spłoszy z dachu stado gołębi. Bumbác i skrzat są u celu ich drugiego postoju.


                               Rozdział siedemnasty


                                                                      Blaženka

Przez otwarte okno kościoła kulka wleci prosto przed ołtarz, gdzie z niej znowu staną Bumbác i skrzat. Ostatni podskoczy na nogi, wyjmie z płaszczyka lustro i z rozciągniętym uśmiechem podetknie je Bumbácowi pod twarz. Tym razem Bumbác widzi w nim ładną, młodą kobietę w sukni ślubnej z bukietem. Miłym, kobiecym głosem oświadczy skonsternowany:
    "Tego już za wiele... Baba? Teraz zrobiłeś ze mnie babę?"
   Skrzat rechocze jak dziecko, nie może się powstrzymać.
   "Masz chustę?"
   "Mam!" Bumbác zirytowany pomacha chustą.
   "Dlaczego się śmiejesz?"
   "Nie wiem, jakoś mnie to rozbawiło... Po prostu jestem dobry! Udałeś się! Wyglądasz doskonale."
   Skrzat śmieje się i śmieje.
   "Dziękuję bardzo. Baba i jeszcze w tym!"
   Trochę niezgrabnie nastroszy białą suknię ślubną. Obraca się wokół jak cukrowa laleczka, stara się dowiedzieć, jak ma się naprawdę w tym poruszać, przydepnie sobie tren, straci równowagę i klapnie na ziemię. Skrzat się śmieje, aż zrywa boki ze śmiechu.
   "Nie śmiej się!" Bumbác go ofuknie. "Nie da się w tym chodzić."
   "Cicho, cicho, żebyś nas nie wydał," skrzat dusi się od śmiechu. Kiedy się wreszcie trochę uspokoi, kontynuuje:
   "Tym razem nazywasz się Blažena Tláskalov
á."
   "
Blažena Tláskalová? To jeszcze! Dlaczego Blažena?" zajęczy Bumbác dziewczęcym głosem.
   "Tam oto, widzisz?" Skrzat wskaże zakrystię. Przez uchylone drzwi Bumbác widzi taką samą pannę młodą, jaką jest właśnie on sam. Panna młoda siedzi na krzesełku i płacze, aż jej gile lecą z nosa. Wygląda jak zawalona kupa bitej śmietany.
   "Widzisz, dzisiaj miałaś wesele," szepcze skrzat Bumbácowi do uszka.
   "Nie mam już?"
   "Nie." Skrzat weźmie Bumbáca za rękę i prowadzi go do drzwi kościoła, uchyli je, obaj ostrożnie wyjrzą na zewnątrz.
   "Pan młody jest zazdrośnikiem," wyjaśnia skrzat, "uwierzył w oszczerstwo, a ślub odwołał w ostatniej chwili. Widzisz go? Oto on, ma na imię Venca."
   Pokaże Bumbácowi przez szparę w drzwiach krzepkiego mężczyznę w czarnym garniturze ślubnym - Vencę. Stoi on przed długim, nakrytym stołem, otoczony przez gości weselnych, obrażony i niezachwiany. Jego matka jest załamana, ojciec się złości. Teściowa i teść tak samo.
   "Venco, nie wygłupiaj się!" matka załamuje ręce.
   "Przecież nie zrobiłbyś tego tej dziewczynie," przyłącza się ojciec.
   "Biegnij za nią!" radzi teść.
   "Nie bądź głupiec," uzupełni teściowa. Rozmyślają jeden przez drugiego. Skrzat i Bumbác obserwują to z kościoła.
   "Widzisz tam oto tego łysego mężczyznę? Tego, który właśnie pije?" pokazuje skrzat.
   Trochę z boku stoi ponury mężczyzna. Pociąga mocno z małej piersiówki.
   "To jest Broněk. On wmówił twojemu Vencowi, że zdradziłaś go z Lojzą."
   "Kim jest Lojza?" Bumbác nie rozumie.
   "To nie jest istotne. Jest to rzeźnik z sąsiedniej wsi."
   "Rzeźnik? Zdradziłem Vencę...  zdradziłam... z rzeźnikiem?"
   "Aleś nie zdradziła! Przecież ci mówię, że jest to oszczerstwo!"
   "A więc co się wygłupia ten Venca?"
   "Wiesz, miłość..." skrzat wzruszy ramionami i
zrobi minę bardzo aluzyjną.
   "Nie kończąca się praca," Bumbác westchnie.
   "Kiedy wy, ludzie, chcecie posiadać też, czego posiadać nie można. Odwołał ślub, zazdrośnik, a potem będzie sobie do śmierci zarzucać, że cię skrzywdził... Zatem skrzywdził swoją ukochaną Blaženkę, rozumiesz mnie?" Skrzat wskaże zakrystię.
   "Rozumiem."
   "Bumbác, Venca jest następną duszą, którą przyszedłeś uwolnić."
   Bumbác westchnie. "Co mam zrobić?"
   "Iść za nim i załatwić, aby się z tobą ożenił. Zatem z tą
Blaženą."
   "Ja? Przecież jestem facetem! Mimo że tak wyglądam,"
Bumbác patrzy na białą górę materiału, którą ma na sobie.
   "Może tak będzie lepiej. Czego nie podołała biedaczka Blaženka, zapewne ty dasz radę. Wyperswadować temu osłowi jego zazdrość. Powodzenia."
   "A kiedy nie dam rady? Kiedy mnie... jej nie weźmie?"
   "Potem jego dusza uniesie jego winę dalej i zostanie uwięziona pomiędzy światami. I ty z nią," skrzat wzruszy ramionami.
   "Nic lżejszego tam nie masz?"
   Skrzat klepnie Bumbáca po dziewczęcych plecach.
   "Stale byś marudził! Jesteś jak baba! Biegnij."
   Wypchnie Bumbáca za drzwi kościoła.
   Goście weselni zauważą, że panna młoda wyszła na zewnątrz, wszyscy stopniowo ucichną. Obrażony Venca źle patrzy na nią. Bumbác podkasa suknię ślubną i zdecydowanym, wojskowym krokiem idzie szybko prosto do niego. Kilku gości weselnych coś do siebie szepnie, wszyscy są napięci, co się będzie dalej działo. Skrzat drepcze obok Bumbáca, który jedyny może go widzieć.
   "Idź do niego ostrożnie, to jest wielki raptus," radzi skrzat doniośle.
   "Ja też jestem... Nie bój się, tym się nie może pochwalić."
   "Nie spal początku. I nie maszeruj! Idziesz jak żołnierz, jesteś panna młoda, trochę się wyprostuj... Wypnij piersi... bardziej harmonijny chód jest potrzebny! Bardziej harmonijny!"
   "Cicho... Nie denerwuj mnie."
   Obaj zbliżają się do zdumionych gości weselnych. Venca spogląda lodowatym wzrokiem.
   "Jak ma na imię?" zasyczy Bumbác.
   "Kto?"
   "Ten mój pan młody."
   "Venca. Vendelín. Raczej mów mu Venca. Albo
Venoušku? Hm, to już jest chyba dużo."
   "Milcz już... I nie, że znowu mnie będziesz szturchać!"
   "Ja chcę ci pomóc. Poczekaj! Obróć się!"
   Skrzat zatrzyma
Bumbáca i obróci go tyłem do gości weselnych. Wyciągnie skądś czerwoną szminkę i pomaluje mu pomimo jego protestów usta.
   "Zostaw to... Co robisz?" wścieka się Bumbác.
   "Tylko trochę... Abyś się podobał."
   "Już dość!"
   "A więc. Teraz jesteś zupełnie zniewalająca. Ja też bym się zakochał!"
  


...
                                                      ciąg dalszy nastąpi

                                                 Koniec



www.janbudar.pl




ISBN 978-83-929852-2-8

---Warsaw, April 2014 Copyright MB ---