Loading...

15.10.2014



Library of Congress

http://catalog.loc.gov/vwebv/holdingsInfo?searchId=8831&recCount=25&recPointer=0&bibId=18330473


The biggest mystery of Leopold Bumbác & A fairy-tale from the Hell under ...


The biggest mystery of Leopold Bumbác & A fairy-tale from the Hell under the Barrel = Największa tajemnica Leopolda Bumbáca & Bajka z Piekła pod Beczką
Personal name
Main title
  • The biggest mystery of Leopold Bumbác & A fairy-tale from the Hell under the Barrel = Największa tajemnica Leopolda Bumbáca & Bajka z Piekła pod Beczką / Jan Budař, [Antonín Dočekal ; from Czech into Pol. transl. Magdalena Budkowska].
Published/Produced
  • Warszawa : [Magdalena Budkowska], 2014.

Description

  • 166 pages ; 22 cm

ISBN

  • 9788392985228
  • 8392985222

Variant title

  • Tyt. oryg.: Největší tajemství Leopolda Bumbáce & Pohádka z Pekla pod Sudem, 2013

Portion of title

  • Fairy-tale from the Hell under the Barrel
  • Bajka z Piekła pod Beczką

Cover title

  • Największa tajemnica Leopolda Bumbáca & Bajka z Piekła pod Beczką

Related names

Form/Genre

Notes

  • Tekst równol. ang., pol.

LCCN

  • 2014438485

Language code

  • eng pol cze

Type of material

  • Book

Content type

  • text

Media type

  • unmediated

Carrier type

  • volume

Where to RequestRequest this Item

CALL NUMBERNot Available
Request in
  • Jefferson or Adams Building Reading Rooms



 

Slovak-Czech-Polish-English fairy-tales



Barbora Škovierová (tekst) - Tatiana Dragošeková-Pajonková (ilustracje)






                               Spójrz, jak jest dzisiaj pięknie!

                                                    Look, how is beautiful today!

                    Pierwszy słowacko-czeski słownik dla dzieci
                   The first Slovak-Czech dictionary for children








                               Tłumaczyła z języka słowackiego na język polski i angielski

                        Slovak-Polish-English Translation by © Magdalena Budkowska











                                                                   Warszawa 2014







ISBN 978-83-929852-4-2

 

Copyright©Bratysława 2009

Wydawnictwo Kontakt, Jungmannova 20, 851 01 Bratysława,

ISBN 978-80-968985-7-2

tel.: 0908 069 388, e-mail: info@kontakt50.sk, www.kontakt50.sk

Słowacki literacki klub w Czeskiej Republice, Salmovská 11, 120 00 Praga 2.



Książka ukazała się z pomocą Ministerstwa Kultury Czeskiej Republiki, Ministerstwa Szkolnictwa, Młodzieży i Wychowania Fizycznego Czeskiej Republiki i Urzędu dla Słowaków żyjących zagranicą

Edycja Dziecięce książki, publikacja numer 7

Wydanie pierwsze

Projekt okładki i opracowanie graficzne: inż. Radim Jančovič

Adiustacja językowa czeskiego tekstu: Jan Kuča

Druk: Kasico S.A. 2009

EAN 9788096898572



Podziękowanie / Thanks to

Rachelce, bez której ta książka nie byłaby napisana [Rachelka, the book would not be written without her help]

Za wsparcie dziękujemy Ministerstwu Kultury Czeskiej Republiki [Ministry of Culture of Czech Republic for the support],

Ministerstwu Szkolnictwa, Młodzieży i Wychowania Fizycznego Czeskiej Republiki [Ministry of Education, Youth and Sport of Czech Republic],

Urzędowi dla Słowaków żyjących zagranicą [Office for Slovak living abroad],

Zlaticy i Stanisławowi Maarovcom z Bogoty (Kolumbia) [Zlatica and Stanislav Maarovec from Bogota (Colombia) i inż. Jurajowi Janechowi, Bonavita Servis, sp. z o.o. [and to engineer Juraj Janech, Bonavita Servis, Co.]



Cześć! Oto Agatka.

Mama Agatki jest Słowaczką. Mówi po słowacku. Tatuś Agatki jest Czechem. Mówi po czesku. Każdy mówi w swoim języku, a przecież się rozumieją. Agatce to się podoba. Z mamą rozmawia po słowacku, z tatą po czesku.



Hi! This is Agatha.
Her mum is Slovak. She speaks Slovak. Her dad is Czech. He speaks Czech. Everybody speaks own language, but they understand each other. Agatha likes it. She speaks Slovak with her mother, and Czech with her father.



[Wersja słowacko-czesko-polsko-angielska = Slovak-Czech-Polish-English version]

A apríl / duben1 / kwiecień / April



   Agatka urodziła się w kwietniu. Kwiecień to wiosenny miesiąc. Mamusia mówi, że kiedy Agatkę nieśli do domu ze szpitala, było pięknie. Słońce przedostało się do każdej szparki, na kwitnących drzewach podskakiwały szczebiotające ptaszki i powietrze pachniało. Tak jakby się cała przyroda cieszyła z mamą i tatą, że mają ukochaną, małą, zdrową dziewczynkę.
  
   Agatha was born in April. April is a spring month. Mum said, that when Agatha was taken to home from the hospital, it was beautiful. The sun penetrated through each gap, the chirping birds were jumping on the blossoming trees, and the air smelt. It looked like all nature was happy with mum and dad, that they had such a beloved, healthy, little girl.



B bábätko / miminko / dzidziuś / baby



   Agatka była dobrym dzidziusiem. Dużo spała, mleczko od mamusi jej smakowało, a kiedy przypadkiem się rozpłakała, rodzice ją przytulili, kołysali w ramionach, pokazywali jej zabawki. Agatka szybko sprawdziła, że kiedy dzidziusie zapłaczą, mamusie za nimi zaraz przybiegną. Jakie to proste!





   Agatha was a good baby. She slept a lot, milk of her mum tasted her, and when she started to cry by chance, the parents were clasping it, rocking in their arms, showing the toys. Agatha verified fast, that if babies cry, mothers come after them. How simple it is!





C ceruzka / tužka / ołówek / pencil



   Czas tak szybko leci! Agatka wyrosła, jest z niej mała panna, przecież ma trzy lata. A co chętnie robi? Prawie każdego dnia rysuje. Ołówki, farbki i kredki świecowe ma ułożone w pudełku. Rysunkami zapełni cały papier. "To jest kretowisko. Tam mieszka kret", wyjaśnia. Niekiedy pomaluje obrazek tylko jednym kolorem. "Dzisiaj mam pomarańczowy dzień", powie potem. Kiedy jej się nie chce rysować, przynajmniej pomaluje malowanki. Ale kiedy pomalowała ołówkami ścianę w kuchni, mamusia się gniewała. "Mamo, w ten sposób ta ściana wygląda lepiej", przekonywała mamę Agatka.




   Time goes by so quickly! Agatha grew, she is a little girl, but she is three years old. And what is she doing with pleasure? She draws almost every day. Pencils, paints and wax crayons are arranged in the box. She fills all paper with her drawings. "This is a molehill. A mole lives there", she explains. Sometimes she paints the picture with one colour only. "Today I have an orange day", she says later. If she doesn't want to draw, she paints the pictures at least. But when she painted with pencils the wall in the kitchen, her mum was angry. "Mum, the wall looks better in this way", Agatha persuaded her.



Č čučoriedka / borůvka / czarna jagoda / blueberry



   W lecie rodzice wybrali się z Agatką na urlop. Chodzili na spacer do lasu. W ciszy odzywało się tylko skrzypienie drzew i szum wiatru w koronach. Tatuś pokazał Agatce ciemnoniebieskie jagódki. "To są czarne jagody, są słodziutkie, spróbuj!" Agatka chodziła po lesie i jadła czarne jagody. Podobało jej się, że rosną nisko i może sama je sobie zerwać. Rodzice tymczasem siedzieli na trawie. Kiedy do nich zadowolona Agatka za chwilę przybiegła, palce i też język miała całe fioletowe. "Ty jesteś naszą jagódką!" roześmiał się tatuś.





   In the summer the parents went with Agatha on holiday. They went for a walk in the wood. In the silence the creak of the trees and the sound of wind in the crowns of the trees were heard only. Dad showed Agatha dark blue blueberries. "These are blueberries, they are sweet, try some!" Agatha walked in the wood and ate blueberries. She liked it, that they grew low and she could pick by herself. Meanwhile the parents sat down on the grass. When satisfied Agatha ran towards in a moment, she had fingers and the tongue all violet, too. "You are our blueberry!" dad laughed.










D dážďovka / žížala / dżdżownica / earthworm



   Agatka dostała na urodziny dziecięcy parasol. Przechadzała się z nim po mieszkaniu i udawała, że pada deszcz. "Słyszysz, jak krople stukają?" pytała się taty. "Słyszę", przytaknął. A potem za oknami naprawdę się rozpadało. "Chodź, coś ci pokażę", powiedział tata, kiedy na zewnątrz było już po deszczu. Agatka założyła kalosze. Tata pokazał jej w trawie i na chodniku dżdżownice. Wyglądały jak wielkie, gładkie robaki. "Dlaczego wychodzą z ziemi?" spytała się Agatka. "Po deszczu chcą się nawdychać czystego powietrza", wyjaśnił tatuś.




    Agatha got for her birthday a children's umbrella. She strolled around with it in the flat and she pretended, that it rained. "Can you hear drops of rain tapping?" she asked dad. "I can hear", he agreed. And later it really started to rain out of the windows. "Come, I will show you something", dad said, when it stopped already to rain outside. Agatha put on wellington boots. Dad showed her earthworms on the grass and on the pavement. They looked like big, smooth worms. "Why do they go out of the soil?" Agatha asked. "After rain they want to breathe in fresh air", dad explained.




Ď ďatelina / jetel / koniczyna / clover



   Babcia zna z nazwy wszystkie roślinki. "Dmuchawiec, krwawnik, babka – a to jest koniczyna", pokazuje dzieciom na łące. Na różowe i białe kwiatki przylatują pszczoły. Łąka słodko pachnie. "Pszczółki robią z koniczyny miód?" pyta się Agatka. Dzisiaj jest u babci z przyjaciółmi, Tomkiem i Weronką. "Przecież wiesz, że tak", mówi babcia. "I nie tylko to. Koniczynką karmimy zwierzątka. Kiedy byłam mała, zrywałam ją dla naszych królików." "Mamusia mówiła, że czterolistna koniczyna oznacza szczęście", mówi Tomek. "Wczoraj szukaliśmy je w trawie." "A co znaczy trzylistna koniczyna?" pyta się Weronka. "Myślę, że mogłaby oznaczać troje przyjaciół – Tomka, Agatkę i Weronkę", uśmiecha się babcia i głaszcze dzieci po głowach.




   Grandma knows all plants in name. "Dandelion, yarrow, plantain – and this is clover", she shows the children on the meadow. Bees come on pink and white flowers. The meadow smells sweet. "Do bees make honey from the clover?" Agatha asks. She is today at her grandma with her friends, Tom and Veronka. "Don't you know, that yes?" grandma says. "And not only like that. The animals are fed clover. When I was a small child, I picked it for our rabbits." "Mum says, that a four-leaf clover means luck", Tom says. "Yesterday we were looking for it in the grass." "But what does a three-leaf clover mean?" Veronka asks. "I think it would mean three friends: Tom, Agatha and Veronka", grandma smiles and she strokes the children's heads.

E električka / tramvaj / tramwaj / tram
 


   Jedziemy do miasta tramwajem. Za sobą pozostawiamy osiedle, domy i park. Nagle tramwaj zahamuje przed skrzyżowaniem. Co się dzieje? Pośrodku drogi stoją samochody, a wokół nich poniewierają się porozrzucane pudełka. Z ciężarówki zsunął się towar i spowolnił ruch. Już pojawił się też policjant i kieruje ruchem. Ale tramwaj musi poczekać. Po szynach nie da się jechać dalej. Motorniczy otwiera wszystkie drzwi i prosi podróżnych, aby przesiedli się do przygotowanego autobusu. Jest to zastępcza komunikacja. Pusty, czerwony tramwaj stoi na szynach, a szeroko otwarte drzwi wyglądają jak smutne oczy. Agatka szybko do niego pomacha, żeby go przynajmniej trochę pocieszyć.




   We are going to the town by tram. We leave the housing estate, houses and the park behind us. Suddenly the tram brakes before the crossroads. What happens? In the middle of the road cars stand and round them scattered boxes lie about. Goods slid from the larry and slowed down the traffic. A policeman has already appeared and he directs the traffic. But the tram must wait. You cannot go on the track farther. The tram driver opens all the doors and asks the passengers to transfer to the prepared bus. This is a substitute transport. The empty, red tram stands on the track and wide open door looks like sad eyes. Agatha waves to it quickly to console it a little at least.



F fúrik / kolečko / taczki / wheelbarrow



   "Babciu, babciu, jeszcze!" zawołała rozbawiona Agatka do babci. Były razem w ogrodzie. Babcia pieliła i chwasty wrzucała na taczki. Agatka kręciła się przy niej z czerwoną konewką i pomagała jej. Babcia wsadziła ją na koniec na taczki, poleciła dobrze się trzymać i do sytości powoziła ją po ogrodowych ścieżkach. "Jeszcze?" pytała zasapana babcia. "A kiedy zrobimy przerwę?" "No, przecież nigdy!" zdziwiła się Agatka.




   "Grandma, grandma, once again!" amused Agatha called out to the grandma. They were in the garden together. Grandma weeded and she threw weeds into the wheelbarrow. Agatha bustled round her with a red watering can and she helped her. Grandma put her on the wheelbarrow in the end, she told her to hold on good and she drew her to satiety on the garden paths. "Once again?" breathless grandma asked. "And when are we going to make a break?" "Well, but never!" Agatha was surprised.


G gombík / knoflík / guzik / button



   Agatka ma też prababcię. Jest to mamusia babci. Prababcia ma 88 lat. Oczy, palce, nawet nogi już jej nie słuchają. Kiedy jednak do niej przyjdzie Agatka, babcia się ożywia. Wyciąga z szafy pudełka pełne skarbów i chusteczki z bajkowymi obrazkami. Agatka lubi przecież najbardziej blaszane pudełko z guzikami. Wytrzymuje wielogodzinne grzebanie w nich, układa je według wielkości i koloru. Guziki w pudełku delikatnie grzechoczą. Perłowy guzik migocze wszystkimi kolorami. Czerwone guziki wyglądają jak kwiatki. A ten guzik przyszyjemy do spódniczki!




   Agatha has a great grandma, too. She is a mother of the grandma. Great grandma is 88 years old. Her eyes, fingers, even legs don't obey her yet. But when Agatha comes to her, great grandma livens up. She pulls out the wardrobe boxes full of treasures, and handkerchieves with fabulous pictures. But Agatha is fond of boxes with buttons. She stands many hours fumbling in it, she arranges them according to size and colour. Buttons in the box rattle gently. The pearl button glitters of all colours. Red buttons look like flowers. And this button we will sew onto a skirt!






H hojdačka / houpačka / huśtawka / swing



    Kiedy do Agatki przyjdą dzieci w odwiedziny, największą pokusą jest huśtawka, powieszona w pokoju. Wisi ona pod sufitem na dwóch mocnych linach i mogą się na niej huśtać też dorośli. Tatuś przymocował ją tak, aby każdy mógł się porządnie rozhuśtać i przy tym w nic nie uderzył. Najpierw huśta się Tomek. Podoba mu się to, wesoło się śmieje i piszczy. Potem jest w kolejce Weronka, a na koniec Agatka. Nie, jeszcze jest tu przecież pluszowa owieczka, ta też się chce pohuśtać! Wszyscy wiemy, dlaczego huśtanie jest takie przyjemne. Jest to jak lecieć bez skrzydeł, nieprawdaż?




   When children come and see Agatha, the biggest temptation is the swing, hanging in the room. It is hanging under the ceiling on two strong ropes and adults can swing on it, too. Dad fastened it so, that everybody can swing properly and doesn't hit on anything on this occasion. Tom is swinging first. He likes it, he laughs joyfully and squeaks. Later Veronka is in the queue and Agatha is in the end. No, but it is still a plush sheep here, it wants to swing too! We all know why swinging is so pleasant. It is like flying without wings, is it not?

CH chrobák / brouk / chrząszcz / beetle



Na leśnej ścieżce leżał wielki, czarny chrząszcz, przewrócony na grzbiet i bezradnie kopał nóżkami. Nie mógł się obrócić. "Tato, co z nim zrobimy?", zapytała Agatka. "Pomożemy mu, aby się nie martwił", powiedział tatuś. Wziął z ziemi gałązkę i ostrożnie podniósł nią chrząszcza. Ten ją zachłannie objął. Tatuś położył gałązkę z chrząszczem na trawę. Chrząszcz pobiegł sobie. "Widzisz, jak się spieszy?" zaśmiał się tatuś. "Chyba musi iść do pracy", mądrzyła się Agatka.



    A big, black beetle lay on the forest path, overturned on the back and it kicked with the limbs helpless. It couldn't turn over. "Dad, what are we going to do with it?" Agatha asked. "We will help it not to worry", dad said. He took a twig from the ground and raised the beetle carefully with it. It embraced it greedily. Dad put the twig with the beetle on the grass. The beetle run away. "Can you see, how it is in a hurry?" dad burst out laughing. "Probably it had to go to work", Agatha showed off her knowledge.

 

I ihrisko / hřištĕ / plac zabaw / playground


   Na osiedlu wybudowali piękny plac zabaw. Jest tam zjeżdżalnia, huśtawki, drabinki i piaskownica. Mama Agatki jednak powiedziała: "Pojedziemy na wycieczkę z przyjaciółmi. Najlepszym placem zabaw jest przyroda!". I naprawdę. Drzewa i pnie są jak drabinki, w niskich krzakach można bawić się w chowanego, na łące można się wybiegać i zagrać w piłkę. A jak myślicie, kto wdrapał się na pień? Tomek. "Zobaczcie, jak jestem wysoko!" śmiał się i wesoło przytupywał.





    A beautiful playground was built on the housing estate. There are a slide, swings, ladders and a sandpit there. But Agatha's mum said: "We are going on a trip with friends. The best playground is nature!" And really. The trees and the trunks are like ladders, you can play in low bushes hide-and-seek, on the meadow you can have a good run and play football. And what do you think, who climbed up a trunk? Tom. "Look, how high I am!" he laughed and stamped joyfully.


J jeseň / podzim / jesień / autumn




   Jest jesień. Ochłodziło się i drzewa mienią się wszystkimi kolorami. Żółty, pomarańczowy, czerwony i brązowy – to jest piękno! Co jest najlepsze jesienią?


"Mnie się podoba, kiedy zbieramy liście, które spadły na ziemię, w domu malujemy je akwarelami, a potem odciskamy na papierze", mówi Agatka. "Mnie się podoba, że chodzimy na dwór w płaszczu przeciwdeszczowym i kaloszach", dodaje Weronka. "Mnie się podoba, kiedy z kasztanów robimy zwierzątka", mówi Tomek. "Jak?" dziwi się Weronka. "Z zapałek. Możesz sobie zrobić krówkę i jeżyka też." "A mnie się jeszcze podoba, kiedy nam suche liście szeleszczą pod nogami! To jest najlepsze!" zawoła Weronka.



K korytnačka / želva / żółw / tortoise




    Tomek dostał na urodziny żółwia. Bardzo się z niego cieszył, a mamusia go uczyła, jak o niego dbać. Tomek chętnie obserwował, jak zwierzątko biega po ogrodzie. Żółwiowi smakowały podobne rzeczy jak chłopcu – marchew, pomidory, jabłka i ogórki, ale oprócz tego szczególnie liście mniszka i inne soczyste roślinki. Tomek tylko się dziwił, że żółw śpi przez całą zimę, aby był zdrowy i silny.


Dzieci, czy umiecie sobie wyobrazić, że byście przespały całą zimę, mikołajki i Boże Narodzenie?




L lienka / beruška / biedronka / ladybird
 


Agatce biega po koszulce biedronka. "Ale to piękny chrząszczyk", dziwi się dziewczynka. Kładzie biedronkę na palec i blisko ją bada.

Istnieje wiele gatunków biedronek, najbardziej znana jest jednak czerwona z czarnymi kropkami na grzbiecie. Mówi się o niej biedronka siedmiokropka. Biedronki są nie tylko piękne, ale i bardzo pożyteczne. Jedzą mszyce, które szkodzą roślinkom. Jesienią biedronki zbierają się razem w grupie i wspólnie przezimują pod kamieniami.

"Agatko, opowiem ci bajkę o biedronce", mówi babcia. "Kiedyś się o niej mówiło też Boża krówka."


Boża krówko, gdzie jest twoja mamusia?

Za górami, za dolinami!

Co tam robi?

Piwo warzy!

Leć, biedronko!

[Na Słowacji]



Biedroneczko, leć do nieba,

przynieś mi kawałek chleba!


[W Polsce]



Leć, biedronko, leć do nieba,

dokąd cię Pan Bóg powiedzie.

Powiedzie cię złotą drogą

za panną do nieba.


[W Czechach]


L' l’úbit’ / mít rád / lubić / to like
 
     Jest tyle rzeczy, które dzieci lubią! Kiedy Agatka była mała, najbardziej lubiła biały jogurt z krówką. Przy usypianiu przytula się do bawełnianej pieluszki i pluszowej owieczki. Podoba jej się kąpiel w wannie, zabawa w piaskownicy, bajki, wizyta u dziadków, wygłupianie się z tatą i przyjaciółmi. To wszystko lubi. Dziś jednak mamę bardzo ucieszyła. Przybiegła do niej, objęła ją i powiedziała: "Mamo, kocham cię!"





M mačička / kočička / kot / cat




   "Nasza Agatka wciąż udaje kotkę. Rano obudzi się i miauczy. Po obiedzie skuli się w kłębek, wysuwa języczek i znowu miauczy", mówi mamusia Agaty. "Czy wasze dzieci też udają zwierzęta?" pyta inne mamy, swoje przyjaciółki. "Weronka czasem zaryczy uaaaaaaaaaa jak lew i bardzo się przy tym śmieje", przypomina sobie mamusia Weronki. "Tomek chętnie udaje psa", mówi mamusia Tomka. "Chodzi po mieszkaniu na czworakach, szczeka, warczy na gości i chciałby jeść z miski na ziemi". "Jeszcze dobrze, że mamy kota!" zakończy z uśmiechem mamusia Agatki.



N nohavice / kalhoty / spodnie / trousers





    Agatka ubiera się. Idzie z mamą na dwór. Trochę jej się schodzi. "Spójrz, mamo, zgubiła mi się noga", zawoła naraz. Obie nogi wepchnęła do jednej nogawki, a druga nogawka dyndała przy niej na darmo. "No, to jest straszne", akcentuje mamusia. "Co zrobimy?" Agatka wybucha śmiechem, aż się dusi. "Tylko schowałam ją do nogawki, mamo." Potem się zastanowi i pyta: "Ale co byśmy robiły, gdyby się naprawdę zgubiła?" "Musiałabyś podskakiwać na jednej nodze jak ptaszek", odpowie mamusia. "I w ogóle nie potrzebowałabym spodni!"



O olovrant / svačina / podwieczorek / snack




    Lato się kończy. Tomek i Weronka wyruszyli z rodzicami na wycieczkę. Kiedy się dość nachodzili i wybiegali, rozłożyli na łące koc. Mamusie powykładały z toreb jedzenie: miękki, pachnący chleb, szynkę, sery, owoce, warzywa, ciasto i soki owocowe. "Dzieci, zjemy podwieczorek!" zawołał tata Agatki. Kiedy się dobrze najedli, Agatka podniosła z ziemi zaostrzoną gałązkę i zaczęła nabijać na nią opadłe liście. Potem z gałązką w ręce pobiegła do pobliskich drzew i stukała w nie. Weronka nie wytrzymała i zapytała: "Agatko, co robisz?" "Karmię drzewa. Też by chciały podwieczorek!"



P palička / hůlka / pałeczka / stick
 




    Po wakacjach Agatka pójdzie do przedszkola. Przedszkolaki same potrafią jeść. A więc Agatka uczy się jeść łyżką i widelcem, ale tak naprawdę tego jej się nie chce. "Będziesz mnie karmić, mamo?" pyta przed każdym posiłkiem. Kiedy mamusia odmawia, Agatka próbuje dalej: "Dobrze, więc połowę zjem sama, a drugą ty mi pomożesz, tak?" "Spójrz, Agatko", mamusia pokazała dziewczynce obrazek w książce. "Dzieci w Japonii nie jedzą sztućcami tak jak my. Używają do jedzenia pałeczek i jak im to dobrze wychodzi! Ty też chcesz z chęcią spróbować z pałeczkami?"




R rozprávka /  pohádka / bajka / fairy-tale



   "Tato, opowiesz mi bajkę?" pyta Agatka ojca wieczorem. "Przecież wiesz, że tak", mówi tata. Bajki chętnie opowiada. "A o czym byś chciała?" "O rzeźbach", poprosi Agatka. Tę bajkę polubiła, kiedy byli nad morzem w Grecji. Grecja jest przepięknym krajem pełnym opowieści. Agatka widziała tam ruiny starożytnych kościołów i rzeźby. Nie mogła tego zapomnieć. I tak tata wymyślił bajkę: "Kiedyś dawno temu, kiedy ludzie nie mieli jeszcze aparatów fotograficznych ani telefonów komórkowych, ani kamery, ani samochodu i pociągów, a chcieli kogoś zapamiętać, nie mogli zrobić mu zdjęcia. Albo narysowali obrazek, albo stworzyli rzeźbę. Rzeźbili w kamieniu, modelowali w glinie... Bajka płynie jak rzeka i Agatce pomału zamykają się oczy. Dobranoc!



S slimák / šnek / ślimak / snail




   Po deszczu ogród jest pełny ślimaków. "Ślimak swój domek niesie na grzbiecie", pokazuje Tomek dziewczynkom. "A kiedy jest zmęczony, cały wejdzie do muszli i zamknie ją przykrywką", dodaje Weronka. "A znacie wierszyk: ślimak, ślimak, wystaw rogi, dam ci sera na pierogi?" pyta Agatka. "Nie znamy", kręcą głowami Tomek i Weronka. "Ale ja znam: ślimak, ślimak, wystaw rożki, dam ci grosik na twarożki!" przypomina sobie naraz Weronka.



Š šmykl’avka / skluzavka / zjeżdżalnia / slide





   Weronka weszła na zjeżdżalnię. Jest wysoko i nagle ona boi się ześliznąć. "Nie bój się, dasz radę. Będę cię trzymać za rękę i razem uda nam się to na pewno", proponuje mamusia. Weronka się wzbrania. Nie boi się wejść na górę po drabinie. Ale ześliznąć się... to jest coś innego. "Mam pomysł", mówi tata. "Ja ci podam piłkę i najpierw ją puścimy na dół." No więc! Piłka szybko się turla w dół, za chwilę za nią zjeżdża Weronka. I jeszcze raz! Sama!



T topánka / bota / but / shoe




    W przedpokoju pod lustrem stoi szafka na buty. Agatka wyciąga z niej buty mamy. Są dużo większe niż jej buciki. Niektóre mają obcasy, inne to niskie półbuty. Jest tam też para sandałów. Agatka je wszystkie wyjmuje i przymierza na swoje kapcie. Ostrożnie w nich stuka w przedpokoju, kręci się przed lustrem. "Co robisz, robaczku?" pyta mamusia z kuchni. "Mamo, jeżdżę na łyżwach w twoich butach!"



Ť t’ava / velbloud / wielbłąd / camel




    "A gdybyśmy jutro poszli do zoo i popatrzyli na wielbłądy?" spytał się tata. "Tak, tak!" cieszy się Agatka. "Wiesz, w odległych krajach, na przykład w Afryce, wielbłąd jest domowym zwierzęciem – tak jak u nas krowy lub owce. Wielbłąd nosi ciężkie ładunki, daje mleko..." "A kiedy się gniewa, pluje!" nie odpuści dziadek. "Ale mój pluszowy nigdy nie pluje", spogląda na niego zdziwiona Agatka.





U ujo / strýc / wujek / uncle




   Wujek Szymon jest bratem mamusi Agatki. Chętnie wymyśla rzeczy, które potrafią rozśmieszyć dzieci. Siedzi z Agatką w hamaku w ogrodzie, bujają się i jedzą wiśnie. Agatka wybucha bulgoczącym śmiechem i nie może przestać. "Co tam we dwoje wyprawiacie?" woła do nich mamusia przez okno. "Wujek Szymon strzela ustami pestkami z wiśni", odpowiada Agatka. "I to jest takie śmieszne?" "Kiedy one latają aż nad sznurem do bielizny!" mówi Agatka. "Wujek Szymon chce nam tu posadzić wiśniowy sad", żartuje mamusia.



V vedierko / kyblíček / wiaderko / bucket




    Agatka była latem po raz pierwszy nad morzem. Bardzo jej się podobało, jak morze szumi. Zbierała muszelki i pomagała tacie postawić zamek z piasku. Morze delikatnie podmywało brzeg i Agatka moczyła nogi w ciepłej wodzie. "Mamo, zobacz, jak morze się ze mną bawi", wołała radośnie i klaskała w ręce. A kiedy się obejrzała, zauważyła, że rozswawolona fala zmyła z brzegu jej czerwone wiaderko. "Tato, morze zabrało mi wiaderko!" krzyknęła i już-już chciała się rozpłakać. Tata się śmiał i powiedział: "Nie bój się, morze sobie je tylko pożyczyło. Też chce się trochę pobawić."



Z zemiak / brambora / ziemniak / potato




   Mamusia obiera ziemniaki na obiad. "Ziemniaki są zdrowe i smaczne. I nie tylko to", mówi mamusia Agatce. "Można nimi też się bawić. A gdybyśmy zrobiły pieczątki z ziemniaka? Zobacz: weźmiemy ziemniak, opłuczemy go i wytrzemy. Teraz ziemniak ostrożnie rozkroimy, a w środku odpowiednio wyciśniemy foremką do ciasta serduszko, gwiazdeczkę, rybkę. Ziemniak wokół foremki obetniemy. Potem już tylko wystarczy usunąć foremkę, znaleźć akwarele i papier i możemy zacząć pieczętować."

[Wersja czesko-słowacko-polska]



A akát2 / agat / agat / akacja / acacia





    Przed domem prababci rośnie stara akacja. Pod nią jest ławka, a na niej siedzi mamusia z Agatką. "Wiesz, Agatko", mówi naraz mamusia, "kiedy czekaliśmy na twoje narodziny, często tu z tatą przesiadywaliśmy. Mówiliśmy, że byśmy chcieli mieć silną i zdrową dziewczynkę jak to drzewo, i słodką i pachnącą jak miód akacjowy, dlatego daliśmy ci na imię Agatka."





B bačkory / papuče / kapcie / slippers





    Agatka potrzebuje do przedszkola nowe kapcie. Tata poszedł z nią do sklepu obuwniczego. "Opowiem ci krótką historię o kapciach", oznajmił tata. "Kiedy byłem mały, rano niechętnie wstawałem. Mama mnie zawsze długo budziła, ja błagałem "jeszcze chwilkę", a na koniec musieliśmy się porządnie spieszyć, aby mama zdążyła przyjść na czas do pracy. I wyobraź sobie, jednego takiego dnia, kiedy nie chciało mi się wyjść z łóżka i znowu się spieszyliśmy, przed przedszkolem stwierdziłem, że mam na nogach kapcie!" "A co by się stało, gdybyś ich nie miał?" zapytała Agatka. "To bym do przedszkola przyszedł chyba tylko w skarpetkach", zamyślił się tatuś. "To by było jeszcze gorsze!"





C culík / copík / warkocz / plait





    Agatka była pierwszy raz u pani fryzjerki. Siedziała na specjalnym krześle, wokół szyi miała prześcieradło i z przerażeniem patrzyła na siebie w lustrze. Fryzjerka poprawiła jej grzywkę i podcięła końcówki długich włosów. Potem jej mamusia spięła włosy gumkami w dwa wesołe warkocze. Kiedy Agatka z nową fryzurą biegała po ścieżce, warkocze po bokach głowy podskakiwały jak dwa rozkoszne szczeniaki. "Poczekaj na mnie, warkoczyku", wołała za nią mamusia.








Č čáp / bocian / bocian / stork





    "Babciu, mamusia Weronki będzie mieć niemowlę", mówi Agatka. "Naprawdę?" dziwi się babcia. "I przyniesie je bocian?" Agatka tylko zdziwiona pokręci głową. Babcia się uśmiecha i wyjaśnia: "Kiedy ja byłam mała, rodzice dzieciom mówili, że niemowlęta przynosi bocian!" "Ależ babciu", kręci głową Agatka. "Każdy przecież wie, że dzieci się rodzą!"





D drak / šarkan / latawiec / kite





     Znowu minęło lato. Na górce za domem babci Agatki odbywają się zawody w puszczaniu latawców. Tomek ma latawca ze sklepu, Agatka i Weronka swoje latawce wykonały w domu z rodzicami. Dzieci ścigają się po łące, puszczają latawce, a niebo nad nimi jest pełne kolorów. Różnorodne ogony latawców falują w powietrzu. Kiedy zawieje silniejszy wiatr, akrobacje i piruety czasem zmieniają się w spadanie, ale to nic – latawiec już za chwilę znowu nabierze szybkości. "Mamo, podoba mi się to!" krzyczy Agatka i potem dodaje: "Dzisiaj jestem szczęśliwa i wesoła!"


 

F flétna / flauta / flet / flute





    Agatka z mamusią wracała z przedszkola. Z otwartego okna szkoły muzycznej słychać było delikatny dźwięk fletu. Agatka stanęła zdziwiona i zasłuchała się w prostej, radosnej melodii. Za oknem stała dziewczynka tylko trochę starsza od niej, grała na flecie i równocześnie jakby tańczyła całym ciałem. Kiedy zauważyła, że ma słuchaczy, przestała grać i uśmiechnęła się do nich. "Mamo, ja też chcę umieć grać na takiej czarodziejskiej piszczałce", szepnęła Agatka.




H hezký / pekný / ładny / pretty





    Dzisiaj rano mamusia się spieszy. Musi dużo załatwić. Wsadzi Agatkę do samochodu, włączy silnik, a potem westchnie: "Znowu mamy mało benzyny!" "Ależ mamo", mówi Agatka, "to przecież w ogóle nie przeszkadza. Spójrz, jaki jest dzisiaj piękny dzień!"





CH chrastítko / hrkálka / grzechotka / rattle





    Mamusi Weronki wczoraj urodziło się niemowlę. Jest to mała dziewczynka jak lalka, a ma na imię Tereska. Tata i Weronka wybierają po nie do szpitala. Jeszcze wczoraj byli w sklepie wybrać prezent dla siostry. Weronce najbardziej podobała się żółta grzechotka. Weronka stoi przed lustrem w przedpokoju, zakłada ubranie, zapina guziki, wymachuje rękami na bok, a grzechotka czeka przygotowana w papierowej torbie. "Cieszysz się, cieszysz się, cieszysz się????" pyta dziewczynka swojego odbicia.








I italský / taliansky / włoski / Italian





    "Dzisiaj wieczorem gotuje tata", ogłosiła mamusia. Tata podniósł brwi. "A gdybyśmy zamówili moje ulubione narodowe danie, pizzę?" "Mamo, co to jest danie narodowe?" zapytała Agatka. "W każdym kraju mają jakieś danie, które jest typowe dla tamtejszych ludzi. To znaczy, że je tam często i chętnie gotują i wszyscy ludzie je znają. Na przykład na Słowacji są to "haluszki"3, a w Czechach i na Morawie pieczeń wieprzowa z knedlikami i kapustą lub buchty4", odpowiedziała mamusia. "A z jakiego kraju przyszła do nas pizza?" "Z Włoch. Pizza jest tradycyjnym daniem włoskim."





J Jitřenka / Zornička / jutrzenka / morning star





    Suche, ciepłe lato kusiło do natury. Ojcowie Agatki, Weronki i Tomka postanowili wziąć dzieci na pierwszą wyprawę – i bez mam. Spakowali wszystkie potrzebne rzeczy: namioty, śpiwory i karimaty, jedzenie i płaszcze przeciwdeszczowe. Wędrowali przez las i przy strumieniu zrobili piknik. Wieczorem rozbili obóz na skraju lasu, a zanim postawili namioty i rozpalili ogień, na niebie pojawiły się gwiazdy. Dzieci nigdy wcześniej nie widziały gwiazd tak blisko. I nigdy nie wydawały się im tak świecące. Tata Weronki pokazał dzieciom Wielki Wóz i wielką, migocącą gwiazdę. "To jest gwiazda, która pierwsza po zmroku ogłasza, że jest pora iść do łóżeczka – więc do śpiwora", poprawił z uśmiechem. "Nazywa się gwiazda wieczorna". "I ta określona gwiazda", dodał tatuś Agatki, "jest pierwszą i najjaśniejszą gwiazdą na porannym niebie, dlatego nazywa się ją jutrzenką." "Jedna gwiazda, dwie piękne nazwy", powiedziała Agatka.





K kolo / bicykel / rower / bicycle





    Tata Tomka chętnie uprawia sport. Do pracy jeździ też na rowerze. Kiedy Tomek był mały, tata woził go w przyczepie za swoim rowerem. Potem kupił Tomkowi sobowtóra – motocykl. Ale na trzecie urodziny Tomek dostał swój własny rower. Jest cały żółty. I tak Tomek pilnie pedałuje – jak w tym wierszu: Ro-ro-wer, Tomasz w domu nie siedział, tylko jeździł na rowerze, zanim mu się nogi nie przyzwyczaiły. [wersja słowacka] Jadą, jadą na rowerze, przez łąki i przez pole, przez góry i przez pagóreczki po mamusię na placuszki. [wersja czeska]





L legrace / zábava / zabawa / fun





     Agatka rano zwykle budzi się pierwsza. Wstaje z łóżka i idzie do sypialni rodziców. Potem wejdzie mamie pod kołdrę i woła: "Mamo, wstawaj, już jest nowy dzień! Chodź się ze mną bawić!" Zanim mamusia przetrze oczy, Agatka wyskoczy z łóżka, zabierze mamie kapcie i biegnie gdzieś je schować. Mamusia usiądzie na łóżku i mówi: "Gdzie mam te kapcie? Znowu mi się gdzieś zgubiły?" dziwi się. Wstaje i szuka: pod stołem nie ma, za drzwiami nie ma, w łazience nie ma... A Agatka tymaczasem się śmieje, aż się za brzuszek łapie. To jest zabawa!
 


M mlsat / maškrtit’ / delektować się / to savour





   "Niedźwiedzie delektują się dziką różą", czyta w gazecie tata Agatki. "Niedźwiedzie? Dzika róża? A dlaczego?" dziwi się Agatka. "W lasach jest już mało malin i czarnych jagód. Niedźwiedzie przed snem zimowym muszą sobie stworzyć wystarczające zapasy tłuszczu, aby w środku zimy nie obudził ich głód." "W Tatrach często się zdarza, że niedźwiedzie idą w zimie delektować się aż do wsi, do pojemników. Wybierają resztki śmieci", dodaje mamusia. "Ja też chętnie się delektuję", mówi Agatka porozumiewawczo. "Myślicie, że niedźwiedziom też robi się po słodyczach próchnica?"


 
N nudle / slíže / makaron / noodle

   "Ten makaron wygląda jak małe dżdżownice", mówi Agatka nad zupą jarzynową z makaronem. "Nawet się tak gładko ślizga szyją na dół, prawda?" zgadza się babcia. "I w brzuszku będą pływać w zupie jak w akwarium", domyśla się Agatka.

 
O ocásek / chvostík / ogonek / tail



   "Tato, po co mają zwierzątka ogon?" pyta Agatka. "Dla utrzymania równowagi", mówi tata. "Żeby nie spadły? Tak jak mam przy rowerze pomocnicze kółka?" Właśnie tak. Ale ogonek przydaje się też do innych rzeczy. Na przykład pies macha ogonem, gdy się cieszy. I wiewiórka używa go jak spadochronu, kiedy skacze z gałęzi na gałąź", wyjaśnia tata. "Najpiękniejszy ogon ma paw", mówi Agatka. "Jak go rozłoży, wygląda jak kolorowy wachlarz."

 



P ptáček / vtáčik / ptaszek / bird





   Znowu jest tu jesień. Od rana przy głośnym szczebiotaniu gromadzą się na linii wysokiego napięcia jaskółki. Czasem całe stado poleci w górę i chwilę się tam ściga. Potem jednak ptaszki znowu siadają na przewody jak wzorowi czarno-biali uczniowie, aby odpocząć. Agatka zafascynowana odwraca głowę w górę i obserwuje ptaszki. Mamusia to zauważa i mówi: "Agatko, jaskółki na jesieni zawsze przygotowują się do długiej podróży na południe, do ciepłych krajów. Zima jest dla nich zbyt ciężka." "A wrócą?" "Wiesz przecież, że tak. Jak będziesz miała urodziny, przylecą z powrotem." "A zauważyłaś, mamo, że te ptaszki na drucie wyglądają jak korale na naszyjniku?"





Ř řasy / mihalnice / rzęsy / eyelashes





   Agatka uważnie obserwuje, jak mamusia rano wyciąga z szafki w łazience kosmetyki i szminki. Przed okrągłym lustrem nakłada na powieki cienie, a potem maluje też rzęsy. "Co robisz, mamo?" pyta Agatka. "Maluję oczy, żeby były ładniejsze." "Wiesz, mamo, kiedy tak się malujesz, wyglądasz bardzo ładnie", mądrzy się Agatka.





R rampouch / cencúl’ / sopel / icicle





   Kraj jest cały zaśnieżony i już kilka dni zamarza. Dzieci są z rodzicami w chacie. Pod dachem chaty wiszą sople lodu jak ostre zęby jakiegoś wielkiego zwierzęcia. Ich zębate ostrza są przezroczyste i mlecznobiałe, grube i cienkie. "Dzieci, kto chce lody na patyku?" pyta pół żartem, pół serio tata Agatki i pokazuje sople. "Mam lepszy pomysł", mówi mamusia. Przynosi z chaty trzy krzesła, stawia na nie dzieci i każdemu daje łyżkę. "Chętniej zagramy na soplach kurant", proponuje i pokazuje dzieciom, jak delikatnie dzwonić soplami. "Tak, zrobimy sobie soplowy koncert!" cieszą się dzieci i z zapałem chwytają się gry.


S snídanĕ / raňajky / śniadanie / breakfast



    Tomek i Agatka są dzisiaj z wizytą u Weronki. Dzieci jedzą na śniadanie kleik grysikowy. Jest to ulubione danie Weronki. "Podoba mi się, że kleik jest biały jak śnieg. Kiedy go posypiemy grysikiem, będzie w kropki", rozmyśla na głos dziewczynka. "Jej, spójrzcie", zapiszczy Tomek. "Kiedy zrobię w kleiku kreskę łyżką, zaraz zniknie!" "To jest nowy czar", przytakuje Agatka.

 
Š šeřík / orgován / bez / lilac



   Agatka siedzi z babcią przy stole i wypytuje się: "Babciu, jaki jest twój ulubiony kolor?" Babcia zamyśla się i mówi: "Biały". "A jaki jest twój ulubiony owoc?" "Hmmmm", zastanawia się babcia. "Chyba jabłko." "A jaka jest twoja ulubiona roślina?" "To jest naprawdę proste pytanie", odpowiada babcia. "Najbardziej lubię bez. Wiosną ci go pokażę. Kocham bez!"


T tĕsto / cesto / ciasto / dough



   Agatka klęczy na krześle i patrzy, jak mama wałkuje ciasto. Zbliża się Boże Narodzenie i będą piec pierniki na miodzie. Ciasto jest gładkie i miękkie, i pięknie pachnie. Agatka też pomaga. Foremkami wykrawa rybki, grzybki, drzewa, gwiazdy i serduszka, i układa je na blasze. Pozostałe ciasto ugniata rękami i czasem niepostrzeżenie włoży do ust. "Mamo, to ciasto jest jak plastelina", mówi po chwili. "A nawet lepsze, bo da się jeść!"



U uklízet / upratat’ / sprzątać / to clean



   "Ale tu bałagan", kręci głową tata Agatki. Stoi w drzwiach pokoju dziecinnego i niedowierzająco patrzy na powódź zabawek, rozrzuconych na dywanie. "Agatko, kto to posprząta?" "Nikt", odpowiada Agatka spontanicznie. "To niemożliwe", nie zgadza się tata. "Ale tato", sprzeciwia się Agatka. "Pamiętasz, jak było w bajce o Zajączku? Mówił: nie jestem po to, aby sprzątać ani robić zakupy – tylko do zabawy. Ze mną jest to samo. "Żeby taka zdolna dziewczynka nie umiała posprzątać? Przecież ten leniwy zajączek też na koniec się nauczył. Zabawki też idą wieczorem



V vesnice / dedina / wieś / village





"Jutro pójdziemy odwiedzić babcię", mówi tata. Babcia mieszka na wsi i na górce za jej domem można wspaniale jeździć na sankach. Nie jest to duża wieś i poza tym leży kawałek za miastem. Mają tam staw rybny, na którym jeździ się na łyżwach w zimie, stadninę koni i duży plac zabaw. Agatka chętnie tam chodzi. Babcia czasami zabiera ją do jedynego sklepu na wsi. Nawet i sąsiedzi znają tam Agatkę po imieniu. "Hura!" krzyczy Agatka. "A kiedy jest jutro? Dzisiaj, jak się wyśpimy?"





Z zelňačka / kapustnica / kapuśniak / cabbage soup





Na Boże Narodzenie mamusia gotuje specjalną zupę z kwaszonej kapusty – kapuśniak. Nauczyła jej się gotować od swojej mamy, a ta znowu od swojej. Tata bardzo lubi tę zupę. W kapuśniaku są grzyby i suszone śliwki, i jest zaprawiona śmietaną. Tylko Agatka robi ostrożną minę nad talerzem zupy. "Wiem, że jest zdrowa", mówi dziewczynka. "Ale... chętniej bym wzięła jeszcze jeden wafel z miodem, dobrze?"





Ž židle / stolička / krzesło / chair





   Jest Wigilia. Mama posprzątała ze stołu po kolacji, tata zniknął gdzieś w mieszkaniu, a Agatka już sporą chwilę stoi na krześle przy oknie. Patrzy na gęstniejącą ciemność i ciagle opadający śnieg. "Kiedy przyjdzie już ta gwiazdka? Chcę, aby już tu była..." dopytuje się co kilka minut. "Aby już przyszła..." kręci się na krześle. Nagle słychać wyraźne brzęczenie dzwonka. Dziewczynka nieruchomieje i niedowierzająco patrzy na mamusię. Naraz jest tu też tata, który przytakuje: tak, myk myk pod drzewko!
 




 







Przypisy

1 Pierwsza forma po słowacku (apríl), druga po czesku (duben) (przyp. tłum.)

2 Pierwsze słowo po czesku, drugie po słowacku

3 Rodzaj klusek ziemniaczanych

4 Słodkie bułeczki








                         Zwierzyniec na siódmym piętrze

                               albo X powodów,

                dlaczego nie chować zwierząt w mieszkaniu

                                             The zoo on the seventh floor
                  or X reasons why not to keep animals in the flat
 

                                      Peter Gajdošík

                             Ilustrował Ľuboslav Paľo

Z języka słowackiego przełożyła Magdalena Budkowska



Slovart www.slovart.sk



Tekst©Peter Gajdošík 2006

Ilustracje©Ľuboslav Paľo 2006

Wydanie słowackie©Wydawnictwo SLOVART, sp. z o.o., Bratysława

Publikacja wychodzi z pomocą Ministerstwa Kultury Republiki Słowackiej

Wydanie polskie©Magdalena Budkowska 2014, Warszawa



                                                    Spis treści



Niemowlę na siódmym piętrze

Mrówki na siódmym piętrze

Pies na siódmym piętrze

Kot na siódmym piętrze

Krowa na siódmym piętrze

Ślimaki na siódmym piętrze

Małpa na siódmym piętrze

Żółw na siódmym piętrze

Kameleon na siódmym piętrze

Prosiątko na siódmym piętrze

Papuga na siódmym piętrze

Ryby na siódmym piętrze



    Ten, kto poznał małą Dominikę, dobrze wie, że najzabawniejsze zwierzęta mieszkały w zwierzyńcu na siódmym piętrze.

    Jeszcze o nim nie słyszeliście? To nic.

    Wszystko się zaczęło, kiedy z Dominiką zaczęły przyjaźnić się mrówki. Potem sąsiad Klejący dostał alergii na mieszkanie pełne kotów, dziadek zaaplikował Dominice mleczną dietę prosto od krowy Maliny, tata założył w słoiku od ogórków ślimaczy hotel, po kuchni latała pieczona gęś, prosiątko Lola przyszło z nieoczekiwaną wizytą w wannie sąsiadki Gustusznej. A jak to wszystko się skończyło? Tata przysiągł, że w ciągu najbliższych dziesięciu lat rodzina nie będzie hodować żadnego zwierzęcia. I jak prawdziwy mężczyzna słowa też dotrzymał, dlatego, że rodzinę czekały o wiele przyjemniejsze kłopoty.


                                             

   Ten, kto poznał małą Dominikę, dobrze wie, że najzabawniejsze zwierzęta mieszkały w zwierzyńcu na siódmym piętrze.

Jeszcze o nim nie słyszeliście? To nic.

Wszystko się zaczęło, kiedy z Dominiką zaczęły przyjaźnić się mrówki. Potem sąsiad Klejący dostał alergii na mieszkanie pełne kotów, dziadek zaaplikował Dominice mleczną dietę prosto od krowy Maliny, tata założył w słoiku od ogórków ślimaczy hotel, po kuchni latała pieczona gęś, prosiątko Lola przyszło z nieoczekiwaną wizytą w wannie sąsiadki Gustusznej. A jak to wszystko się skończyło? Tata przysiągł, że w ciągu najbliższych dziesięciu lat rodzina nie będzie hodować żadnego zwierzęcia. I jak prawdziwy mężczyzna słowa też dotrzymał, dlatego, że rodzinę czekały o wiele przyjemniejsze kłopoty.



                  Niemowlę na siódmym piętrze



    Zwierzęta żyją z ludźmi od niepamięci. Towarzyszą nam, abyśmy nie zapomnieli, że nasz okrągły domek, który nazywamy Ziemią, należy do nas wszystkich, w ten sposób, żeby było w nim miejsce dla każdej żywej istoty. Dlatego zwierzęta znajdziemy nie tylko w górach, dżungli, na łąkach czy w morzach, ale możemy też je spotkać w ogrodach zoologicznych i cyrkach, na podwórzach domów i w miejskich mieszkaniach. No, ale ten, kto zna małą Dominikę, dobrze wie, że te najzabawniejsze zwierzęta mieszkały w zwierzyńcu na siódmym piętrze. Jeszcze o nim nie słyszeliście? Nie szkodzi. Wszystkiego się dowiecie...

Zaczęło się to wszystko w małym mieście na dużym osiedlu, które nazywało się Poręba. Pewnego ranka w całkiem zwyczajnym mieszkaniu na siódmym piętrze zwykłego bloku zaterkotał telefon...

"Mam córkę, juchu!" zaryczał świeżo upieczony tata, gdy dostał radosną wiadomość ze szpitala. Jego radość była tak hałaśliwa, że sąsiadka Anastazja Gustuszna w mieszkaniu pod nim z przerażenia rozbiła jajko obok garnka, a sąsiad Klejący w mieszkaniu naprzeciwko wsypał do herbaty zamiast cukru łyżeczkę soli. O kłopotach sąsiadów tata się jednak nie dowiedział. Odłożył słuchawkę i zaczął szybko zakładać ubranie. Po chwili stwierdził, że ręce wkłada do nogawek, a nogi wsadza do koszuli i zaczął się ubierać trochę wolniej. Z bloku wyruszył porządnie ubrany, uczesany i uśmiechnięty. Uśmiechnął się szczególnie dlatego, że przed sobą pchał nowy, nowiuteńki dziecięcy wózek, w którym przywiezie do domu swoją małą córkę Dominikę. Radość taty jakby spłoszyła pustkę na osiedlu, na którym brakowało rozgałęzionych drzew, które wycięto, kiedy budowano osiedle. Dzisiaj na Porębie było ruchliwie. W południowym słońcu przyjaźnie szumiały zielone listki świeżo posadzonych drzewek, w piaskownicy grupka dzieci smakowała piaskowe babki, a stado gołębi wędrujące po parkingu ostrożnie i z ciekawością śledziło z daleka, jak tatuś toczy się z pustym wózkiem do szpitala. Gołębie zdziwione wodziły koralikowymi oczami, dlatego że tatę z wózkiem widziały po raz pierwszy. W końcu nic im to nie dało i uniosły się w powietrze na zwiadowczy lot.

"Wózek jest pusty, gru gru", zagruchał gołąb z fioletowymi piórkami na skrzydłach, gdy stado wylądowało na dachu pobliskiego supermarketu.

"Mam go na oku, mam go na oku, gru gru", potwierdził spasiony gołąb z białymi plamkami na szarych piórach.

Gruchanie niosło się od gołębia do gołębia, a gdy wreszcie umilkło, ostatnie stado też odleciało z dachu i zaczęło szukać innych ziarenek i okruszyn. Czas też zamachał skrzydłami, minęły dwie godziny i po chodniku do domu zbliżyła się kompletna rodzinka – uśmiechnięty tatuś, szczęśliwa mama i nowiuteńki wózek skrywający dziecko. Gołąb z fioletowymi piórkami zaraz ich zauważył, jak wyłonili się zza rogu. Błysnął za nimi oczkami-koralikami i wyruszył pierwszy, aby się dowiedzieć, co kryje się w wózku. Za nim poleciał spasiony gołąb z białymi plamkami, który starał się go wyprzedzić.

"Mają cóórkę, gruu!" oznajmił światu gołąb Fioletowe Piórko, gdy przeleciał ze świstem nad rodzinką.

"Mam to w..." nie dokończył Biała Plamka, lecący bezpośrednio tuż za Fioletowym Piórkiem. Prędki lot podziałał na jego pełny brzuszek, który się nagle opróżnił kilka metrów nad ziemią. Tata i mama zdumieni zatrzymali się. Czarnobiałe gołębie pozdrowienie nieoczekiwanie ozdobiło koszulę taty, bluzkę mamy i aksamitnie zielony daszek wózka. Mama posmutniała, a tata pochmurnie pogroził stadu niewychowanych gołębi.

"Jak bym miał skrzydła, to bym wam pokazał", wygrażał tata.

"To przywitanie..." westchnęła mama.

"Aeeeeee", zaśmiała się Dominika do gołębi i zdziwieni rodzice zatrzymali się.

"Zobacz, nasza córka pierwszy raz się uśmiechnęła!" ucieszyła się mama.

"Będzie kochała nie tylko nas, ale i ptaki, i wszystkie zwierzęta", powiedział tato i twarz promieniała mu zadowoleniem.

Rodzicom przeszła złość i nieoczekiwany uczynek Białej Plamki zaczęli uważać za szczęśliwy znak. Wieczorem, kiedy najedzoną i wykąpaną Dominikę zawinęli w becik, tata nad jej łóżeczkiem powiesił karuzelę z plastikowymi zwierzątkami. Niebieski słoń, żółty wielbłąd, czerwona papuga i inne zwierzęta pomału obracały się nad łóżeczkiem, w którym Dominika śniła pierwszy sen o zwierzątkach. W tym śnie jednak Dominika bawiła się z żywymi zwierzątkami, których jeszcze nie poznała, ale bardzo marzyła je spotkać. Mama i tata po cichutku obserwowali, jak ich dziewczynka zasypia i w ogóle nie przeczuwali, że sny Dominiki niedługo zaczną się spełniać.



                     Mrówki na siódmym piętrze





   Pierwszym przyjacielem Dominiki była mrówka. Dominika właśnie jadła śniadanie i cieszyła się z trzecich urodzin, które miała uroczyście obchodzić za kilka dni, kiedy mrówka pojawiła się w kuchni. Dominika umoczyła rogalik w kubku z kakao i naraz zobaczyła, jak jakaś mała, czarna kreska drepcze po podłodze. Zanim włożyła rozmoczony koniec rogalika do ust, czarna kreska wspinała się już po nodze stołu. Właściwie nie była to już czarna kreska, ale zabłąkana czarna mrówka.


"Cześć Fejdek", pozdrowiła Dominika mrówkę, gdy udało jej się wejść na stół. "R" jeszcze sprawiało jej trudność, ale Ferdka już znała z bajek, które jej mama czytała przed spaniem. Mrówka chodząca po stole wprawdzie nie miała czerwonej chustki z czarnymi kropkami, ale Dominika myślała, że może z głodu zapomniała ją zabrać.


"Jedz, malutki", powiedziała Dominika i rzuciła jej okruszek. Mrówka, czy też Ferdek, albo i nie, przestała niezdecydowanie dreptać w miejscu i pobiegła do okruszka. Dominika nie mogła ustalić, jakie robi miny, bo mrówki mają tak małą twarz, że widać ją tylko pod lupą, no, wydawało się, że jest zadowolona. Przez chwilę smakował, a potem z okruchami poszedł do domu.


"Zanieś też psyjaciołom", pomachała mu Dominika na drogę. Mrówka nie machała, dlatego, że była zajęta pracą z okruszkiem, dwa razy większym od niej.


"Z kim rozmawiasz?" zapytała mama, która właśnie wycierała kurz w pokoju i przyszła zobaczyć, czy Dominika już zjadła śniadanie.


"Z Fejdem", powiedziała Dominika zgodnie z prawdą.


"Ach, ty moja filozofko", pogłaskała ją mama po policzku. "Musisz poczekać do wieczora. Potem ci znów przeczytam jakąś bajkę o Ferdku."


Drugiego dnia mrówka znowu się pokazała. Tym razem przyszła z przyjacielem. Dominika oglądała bajkę w telewizji i wizytę zauważyła, kiedy ją po ręku połaskotały czarne czułki.


"Witajcie!" pozdrowiła grzecznie czarne maleństwa. "Psyjaciela zawojajeś na pomoc? Tejaz jem bajdzo dobjy hejbatnik" i za chwilę położyła kilka okruchów obok siebie na kanapie. Palcem zsunęła parę z przedramienia i śledziła, jak mrówki podzielą się smakołykiem. Ferdek, który nawet i tym razem nie wziął chustki, możliwe dlatego, żeby się bardzo nie spocił, podniósł kawałek wafla, jego przyjaciel dla odmiany wziął kawałek czekoladowej masy. Z ładunkiem odmaszerowali w dół tapczanu, przeszli po dywanie i zniknęli z pokoju. Po drodze zamachali czułkami mamie, która weszła do pokoju, aby się przekonać, czy Dominika zjadła już czekoladowy wafel.


"Dominika! Dlaczego nie jesz nad tacką?! Zobacz, wszędzie są okruchy!" upomniała córkę i sprzątnęła okruchy z tapczanu.


"Fejdek byj z psyjacielem tjoszkę gjodny, więc się podzielijam", zakomunikowała Dominika.


"To ładnie, że umiesz się podzielić, ale kruszyć trzeba nad tacką", pouczyła mama i wróciła do kuchni, aby nie przypaliła sobotniego obiadu.



Za trzecim razem przyszło po zapasy już dziesięć mrówek. Dominika to zauważyła, gdyż było ich właśnie tyle, ile miała palców u ręki. Zdążyła to zauważyć, zanim mrówki podzieliły pokruszony paluszek i odmaszerowały przez szczelinę w parkiecie. Podczas następnej wizyty przyszło ich jednak tyle, że Dominice do policzenia nie wystarczyły nawet palce u nóg, a jeśliby i wystarczyły, Dominika do tylu nie umiała liczyć. To jednak nie przeszkadzało. Dominika chętnie podzieliła się z nimi kanapką z dżemem z moreli. Rodzice mrówek wciąż nie zauważali, dlatego, że mieli dużo pracy. Cieszyli się z tego, że Dominice smakuje jedzenie i że jest zadowolona i zdrowa.


Mrówki w mieszkaniu na siódmym piętrze zaczęły czuć się jak u siebie w domu. Czasem nawet się Dominiki nie pytały i po prostu wzięły jakiś smakołyk. Mrówki żyły jak w raju, a Dominika była zadowolona, że ma tylu przyjaciół. Pewnego dnia jednak mama otworzyła kredens, aby ukroić Dominice kawałek chałki.


"Na pomoc! Mamy tu mrówki!" zawołała mama i z przerażeniem patrzyła na rój w torebce.


Mrówki jej krzyku nie spostrzegły, tylko w pozdrowieniu zamachały czułkami. Z zadowoleniem dreptały w długim rzędzie, a przez szparę w torebce wynosiły ostatnie kawałki chałki.


Przybiegł też i tata, który nie był w pracy, dlatego, że była sobota.


"Lenie, darmozjady!" gniewał się. 'Będę musiał je czymś opryskać!"


Dominika to usłyszała i pociągnęła tatę za rękaw: "Nie jób im nic zjego... To są moi psyjaciele. Jest tam też i Fejdek!"


Tato popatrzył córce w oczy. Nie chciał, by były smutne i znalazł inne rozwiązanie: "Dobrze, mrówek nie skrzywdzimy, ale je przeniesiemy."


I zabrał się do pracy. Najpierw zabrał pełną torebkę biszkoptów. W palcach jednego pokruszył i zaczął robić cienki pasek aż do drzwi mieszkania. Mrówki zabrały się za okruchy. Tata kontynuował pracę i rozsypywał też biszkopty na korytarzu przed mieszkaniem. Mrówki go śledziły.


Drzwi mieszkania naprzeciwko otworzyły się. Wyszedł sąsiad Klejący, który zawsze pokazywał się tam, gdzie coś za darmo rozdawano. Zauważył torebkę w rękach taty i już się cieszył, że go tata poczęstuje biszkoptami.

"A sio, panie sąsiedzie! Mam mrówki", oznajmił tata i sąsiad Klejący obrażony zatrzasnął drzwi. Mrówki tymczasem zaczęły się gromadzić przed windą. Tata przywołał windę i krzyknął do mamy, żeby mu przyniosła z zamrażalnika lody.

"Mjówki jedzą też lody?" wypytywała się Dominika.

"Lody zjem ja", zdradził tata. "Ale potrzebuję mostek, żeby mrówki nie spadły do szybu windy."

Tata zabrał się za loda. Za chwilę został z niego tylko płaski, drewniany patyk, który tata położył na szparze między korytarzem a windą. Potem już wystarczyło pokruszyć biszkopty na patyku i podłodze w windzie, a mrówki wmaszerowały do kabiny. Tata z Dominiką przyłączyli się do nich i zjechali na parter. Tam już na windę niecierpliwie czekała sąsiadka Anastazja Gustuszna, która sobie umilała długi czas waleniem w drzwi windy.

"No wreszcie!" Tonem pełnym wyrzutu przywitała tatę z Dominiką.

"Przepraszam, pani sąsiadko, ale odprowadzamy gości", przepraszał tata i zabrał się do produkcji biszkoptowej ścieżki. Anastazja Gustuszna ucichła i ze zdziwienia wybałuszyła oczy zza okularów na mrówki maszerujące przez hol.

Tata i Dominika odprowadzili czarny szereg aż przed blok. Na dworze zatrzymali się na trawniku. Tata wbił do miękkiej ziemi trzy ostatnie biszkopty. Mrówki zgromadziły się wokół nich i za chwilę już po nich biegły jak maleńcy alpiniści.

"A teraz musimy poczekać, czy coś wyrośnie", powiedział tata do Dominiki.

"Co tu wyjośnie?" chciała wiedzieć Dominika.

"Może biszkoptowiec, a może mrowisko."

"A ja psyjdę obiejać biszkopty i mjówki będą je jeść", powiedziała Dominika i na pożegnanie pomachała Ferdkowi i jego przyjaciołom.


 




                       Pies na siódmym piętrze



    "Mieliśmy kupić Dominice pieska", zaproponowała pewnego dnia mama. "Odkąd nie mamy w domu mrówek, wydaje mi się jakaś smutna. I ja wolę mieć w domu jednego psa niż tysiąc mrówek."

"Masz rację", zgodził się tata. "Dominika by się na pewno ucieszyła z żywego stworzenia. Pluszowe, drewniane i plastikowe zwierzęta jej nie interesują. Musimy kupić pieska wcześniej, zanim znowu zacznie hodować mrówki."

Rodzice wybierali pieska długo i starannie. Duży pies by dużo jadł, małego mogliby przypadkiem nadepnąć, złego psiska by do mieszkania nie wpuścili, a z cichym mogłoby im być smutno. Wreszcie wpadł im w oko czarnobrązowy szczeniak z białą sierścią na łapach.

" Z niego na pewno wyrośnie piękny i miły psiak", zadecydowała mama. "Tak jakby miał na łapach białe skarpetki. Według nich zawsze będziemy wiedzieć, kiedy na dworze się zabrudzi."

"Dobrze wybrałaś", pochwalił ją tata. "Tego kupimy!"

"Hau", zgodnie zaszczekał piesek i tym samym zakończył decydowanie.

Dominika bardzo się z pieska ucieszyła. "Będzie się wabił Nosek", oznajmiła rodzicom, "bo ma taki miły nosek".

Nosek był z imienia widocznie zadowolony, bo zgodnie zaszczekał. Rodzice też byli zadowoleni, bo ich córka znowu się uśmiechnęła. Ponieważ ludzie przecież na znak zadowolenia nie szczekają, mama z tatą tylko do siebie niepostrzeżenie mrugali.

Dni mijały, Nosek rósł i zadowolenie z mieszkania na siódmym piętrze pomału zaczęło zanikać. Przyczyna była oczywista – z mieszkania zniknęła cisza. Z Noska wprawdzie wyrósł piękny, przymilny, swawolny i czysty pies, ale cichym współtowarzyszem zdecydowanie nie był. Mordka mu się ani na chwilę nie zamykała. Podczas spacerów pozdrawiał szczekaniem ludzi i psy, przy wejściu pozdrowił sąsiada Klejącego i sąsiadkę Gustuszną, która mu często nawet nie odpowiadała i tylko coś warknęła pod nosem. Bardzo zadowolony pozdrawiał i nieznajome psy, które widział na ekranie telewizyjnym, więc rodzina często nawet nie słyszała, co w telewizji właśnie mówią. Kiedy telewizor był wyłączony, Nosek bawił się warczeniem na szumiący mikser, huczący odkurzacz albo terkotającą pralkę. Jak się mu warczenie znudziło, zaczynał skomleć. Skamlał, kiedy chciał wyjść na zewnątrz albo kiedy był głodny. Jeść dostawał Nosek kilka razy dziennie, aby było przynajmniej tylko przez chwilę cicho. Dlatego Nosek nieraz się przejadł, a potem znowu skamlał z powodu bolącego brzucha.

Dominika jednak wciąż się z pieska cieszyła. Mogła wychodzić na dwór, mogła go głaskać, czesać i opowiadać przeżycia ze szkoły. Rodzice pomału przyzwyczaili się do głośnego domu, no, tylko najgorsze ich czekało.

Pewnego wieczoru, kiedy Nosek nie mógł spać, dlatego, że wyjątkowo objadł się herbatnikami dla psów, pojawiło się na nocnym niebie coś żółtego i świecącego. Nosek widział księżyc po raz pierwszy, bo noc aż do teraz spędzał na spaniu, z czego się rodzina bardzo cieszyła, dlatego, że przynajmniej przez kilka godzin było w mieszkaniu cicho.

Nosek z odkrycia bardzo się ucieszył. Z radości zaszczekał, potem jednak wywarła na niego wpływ tajemnicza siła księżycowej tarczy, która opanowuje psy na całym świecie. Nosek uniósł łeb do księżyca, a z jego gardła zabrzmiało długie, przeciągłe wycie, które obudziło mamę, tatę, Dominikę i sąsiada.

"Księżyc w pełni nie daje mu spać", uspokajał tata wszystkich. "Za kilka nocy to minie."

Ale mylił się. Noskowi to nie minęło, nawet odwrotnie, jeszcze bardziej oddał się nowemu hobby. Nie zależało od tego, czy księżyc był okrągły jak złota moneta czy wykrzywiony jak dojrzały banan. Nosek wył po zmroku regularnie, na darmo wszyscy czekali na bezksiężycowe noce. Wtedy Nosek wył po prostu dlatego, że księżyca mu bardzo brakowało.

Nocne wycie rodziców Dominiki bardzo męczyło. Tata regularnie zasypiał do pracy, a w pracy wymówki szefa za spóźnienie ocknęły go z drzemki.

Mamie od niewyspania zrobiły się ciemne kręgi pod oczami. Nieraz się nawet zdarzyło, że późno zaprowadziła Dominikę do przedszkola, dlatego, że rano w łazience zaspała przy myciu zębów.

Nosek nie pozwolił spać nawet sąsiadom. Sąsiad Klejący w ramach protestu przywlókł do domu tubę, największy instrument dęty, jaki potrafił zdobyć i nocami trąbił na niej wojskowe marsze. Sąsiadka Gustuszna z szóstego piętra w nocy tak wytrwale tłukła miotłą w sufit, aż się na nią posypał kurz i tynk, i sąsiadka wyglądała, jakby ją dosięgła lawina śniegu.

Dominika była jedyną, której wycie Noska nie przeszkadzało, akurat stale śniła o wyjących psach. Zaczynała się budzić już na trąbienie sąsiada i bębnienie miotłą sąsiadki. Zrozumcie, sny o hałaśliwych psach, trąbiących sąsiadach i bębniących sąsiadkach nie potrafią śnić nawet małe dzieci.

Skończyło się to tak, że raz Dominika zaspała w przedszkolu podczas podwieczorku. Zaspała, a twarzą opadła prosto do talerza z niezjedzonym budyniem. Wyciągnęła ją pani nauczycielka, która przestraszona spytała mamy, czy jej córka przypadkiem nie ma śpiączki.

"Śpiączki nie ma", odpowiedziała mama. "Akurat mamy w domu cierpiącego na bezsenność psa."

W domu mama zebrała ostatnie resztki energii. Obudziła tatę, który właśnie zasnął podczas mycia naczyń z głową na krawędzi zlewozmywaka. Potem przebrała Dominikę, która drzemała oparta o Noska, wesoło szczekającego na wilka z kreskówki telewizyjnej bajki "Ja ci pokażę!"

"Ten pies musi odejść, bo się do końca życia nie wyśpimy", oznajmiła.

"Chcesz go oddać obcym ludziom?" przestraszyła się Dominika.

"Nie oddamy go obcym, damy go dziadkom. I tak całymi nocami nie śpi, przynajmniej będzie im pilnował domu i kurnika. A my będziemy ich odwiedzać."

Tata zgodził się z zapałem, Dominika smutnie przytaknęła i było postanowione. Noska przenieśli do budy obok domu dziadków.

"Zobaczysz, że Nosek będzie tam szczęśliwy", pocieszał tata Dominikę, której po rozstaniu z psem poleciała smutna łezka. "Wybiega się, wyszaleje i może w nocy będzie też trochę spać."

I naprawdę, w nowym domu przybyło Noskowi tyle pracy, że wieczorem z ledwością dowlókł się do budy. Całymi dniami przeganiał wróble, kury albo młodego, czarnego kocura, więc przed zmrokiem był już tak zmęczony, że czasem przez pomyłkę zaczynał gonić własny ogon. O księżycu całkiem zapomniał i tak pod gwiaździstym niebem spokojnie spał i on, i całe podwórko, Spokojnie zaczęła spać też i osiedlowa rodzina w mieszkaniu na siódmym piętrze i nie przeszkadzało im nawet to, że tata czasem spokojnie zaszczekał we śnie.





                        Kot na siódmym piętrze





   Pewnego ranka rodzinę na siódmym piętrze odwiedziła babcia. Nie przyszła sama, z czarnej torby wyjrzała siwoczarna, rozczochrana głowa.


"Kotek!" zawołała zdziwiona Dominika.


"Wiem, że jest ci smutno za pieskiem, a więc przyniosłam ci tę małą przyjaciółkę", powiedziała babcia. "Wabi się Sabinka".


Dominika wyjęła kotka z torby i pogłaskała delikatne futerko. "Będziesz moją małą ślicznotką", powiedziała Dominika i Sabinka w jej ramionach spokojnie się oparła.


Sabinka podobała się też rodzicom, bo była przylepnym, czystym kotkiem. "Kot jest o wiele lepszy niż pies", spokojnie zacierał sobie ręce tata. "Najważniejsze jest, że w nocy nie zawyje na żadne ciała niebieskie".



Dni mijały i Sabinka rosła jak na wodzie, dokładniej jak na mleku, bo to jej smakowało najbardziej. Mały, rozczochrany kotek zmienił się w wielkiego, eleganckiego kota. Nie była to już drobna Sabinka, ale dorosła Sabina. Nosiła piękne, czarnosiwe futro z nieukrywaną dumą, a jej ciemnozielone oczy tajemniczo błyszczały. Świadoma własnego piękna zaczęła pytać o wyjście, aby i okolicznemu światu zaprezentować wszystkie uroki. Kiedy zaczęła niecierpliwie miauczeć przy drzwiach, dla każdego było jasne, że chce iść na spacer.


Przez cały dzień na spacery wyprowadzała ją Dominika, ale wkrótce Sabina zaczęła pytać o wyjście i po zmroku. Wtedy tata przywołał Dominikę.


"Wiesz, skarbie", wyjaśniał tata, "mała dziewczynka nie może włóczyć się nocami sama, nawet w towarzystwie kota. Sabina jest już dorosła, chętnie chodzi nocą, a więc nie możemy jej tego zabraniać. Nie bój się, do domu potrafi wrócić. Koty się nigdy nie gubią, bo z natury są to sprytne drapieżniki".

Sabina naprawdę nigdy się nie zgubiła. Z nocnych wycieczek wracała o świcie. Kiedy rodzina jeszcze spała, Sabina spokojnie zwinęła się na dywaniku przed drzwiami mieszkania i drzemiąc wyczekiwała, kiedy drzwi się otworzą. Kiedy się wreszcie otworzyły, kierowała się do swojej miski i z apetytem zabierała się do porannej porcji ciepłego mleka.
"Wydaje mi się, że nasz kot nie jest już taki elegancki", powiedziała mama pewnego ranka, patrząc badawczo na jedzącą śniadanie Sabinę. "Jakoś jej brzuszek urósł".
"Brzuszek urósł też mnie", oznajmił tata i spokojnie poklepał się po pępku. "To przecież nie grzech, że smakuje nam domowe jedzenie. Może ma mało ruchu, w ostatnim czasie jakoś zaniedbuje nocne spacery".
"Oby tylko, oby tylko", powiedziała mama trochę tajemniczo i ostrzegawczo podniosła palec wskazujący na sufit.
Przeczucie mamy potwierdziło się jednego ranka, kiedy z niej i z taty Dominika ściągnęła kołdrę.
"Wstawajcie, mamy kocięta", przekazała im wesołą wiadomość.
I naprawdę, w koszyku przy brzuchu Sabiny kręciły się cztery puszyste kuleczki.
"O rety", klasnął w ręce tata. "Mamy przybytek."
"Wiedziałam to, wiedziałam!" przewróciła oczami mama.
"Pozostawimy je, prawda?" prosząco pocierała rękami Dominika.
Tata i mama patrzyli na piękne oczy córki i nie pozostało im nic, jak zgodnie pokiwać głowami.
"Huraaaa!" zakrzyczała Dominika i podskoczyła z radości. Krzyk i tupot zaskoczył piętro niżej sąsiadkę Gustuszną, na tyle, że ze strachu wypadła jej z ręki łyżka wazowa i znalazła się na kciuku prawej nogi. Wrzask sąsiadki Gustusznej jednak nie mógł zepsuć entuzjazmu Dominiki do małych kociąt.
Dominika pomagała Sabinie troszczyć się o kocięta. Codziennie się z nimi bawiła, goniła z nimi piłkę, a kiedy Sabina przestała karmić, Dominika nalewała im mleka do wielkiej, wspólnej miski.
Kociętom smakowało, więc rodzice musieli kupować duże opakowania mleka i kocich konserw. Dwa kocięta, które dostały imiona Kicia i Zofka i dwa kocury, Wąsik i Łapka cieszyły się z dużych zakupów. Niecierpliwie kręciły ogonami, tylko co zaskrzypiały drzwi i obcierały się o nogi rodziców, którzy właśnie wyjmowali smakołyki z siatek z zakupami.
"Odejść, łakomczuchy", krzyczał tata, którego zaczynało denerwować, że się mu stale plączą pod nogami.
"Już mam przez tyle zakupów zupełnie wyciągnięte ręce", skarżyła się mama, kiedy wkładała do lodówki nowe zapasy mleka. "I jeszcze musiałam wysłuchać skarg sąsiada".
Jakby na potwierdzenie jej słów zza drzwi mieszkania dobiegło silne "apsiiik" sąsiada Klejącego. Pan sąsiad miał, ściśle mówiąc, alergię na kocią sierść, która go zmuszała do częstego i głośnego kichania. Kiedy złapał go atak kichania, wyszedł przed mieszkanie i w proteście przeciwko obecności kotów na siódmym piętrze zaczął kichać tak głośno, że go słyszał też przygłuchy dziadek Lomitko z parteru.
Rodzice te trudności zdecydowanie znosili, dlatego, że pocieszało ich uczucie, że Dominika jest z kociętami szczęśliwa. Zdecydowanie im minęło, kiedy w koszyku kota Sabiny znowu pojawiły się cztery maleńkie kocięta.
"Dalsze potomstwo!" zajęczał tata i twarz miał bladą jak mleko w misce Sabiny.
"Sabina, co to ma znaczyć?!" z pełnym wyrzutem zapytała mama kota, który się spokojnie lizał.
I tak do rodziny przybyły kocięta Mruczka i Cilka i kocury Ogonek z Węgielkiem, który szczycił się tym najczarniejszym futerkiem.
Mieszkanie na siódmym piętrze było naraz przepełnione. Sabina i jej potomkowie kursowali wszędzie. Kiedy rodzice dotarli do domu, w rękach pudełko z mlekiem i konserwy z kocią karmą, koty plątały się im przy nogach. Zanim mama zabrała się do prania, musiała poprosić Cilkę, aby wyskoczyła z pralki. Kiedy chcieli odpocząć na kanapie lub na fotelu, miejsca na pewno były zajęte przez Kicię, Mruczka lub Zofkę. Kiedy tata zmęczony chciał runąć do łóżka, musiał z niego najpierw wygnać Wąsika lub Ogonka. W nocy daremnie starał się cicho zniknąć i zamknąć przed kotami w ubikacji. Zakradając się po ciemku przydeptał w przedpokoju czarny ogon Węgielka, a bolesne miauczenie obudziło na szóstym piętrze sąsiadkę Anastazję Gustuszną, która przyłączyła się do miauczenia potokiem wyzwisk i waleniem w sufit rączką od miotły. Tylko co zmęczyła się sąsiadka Gustuszna, zastąpiło ją kichanie sąsiada Klejącego, w ciemności, przy drzwiach od windy.
Rodzice z powodu kociej powodzi stali się bardzo nerwowi. Słabła i Dominika, która przestała pić mleko, aby zaoszczędzić go dla siedzących i miauczących kotów z mieszkania na siódmym piętrze.
Zmianę Dominiki podczas regularnego badania lekarskiego zauważyła lekarka.
"Państwa córka ma wygląd niezdrowy – tylko szklanka mleka dziennie to naprawi", rymowała surowa pani doktor, a mama zawstydziła się.
"Koci kataklizm zagraża rozwojowi naszej dziewczynki", oznajmiła mama tacie, kiedy wróciła z Dominiką od lekarza. "Całe mleko wypiją nam koty, a Dominika już nie urośnie. A bez mleka nie będzie zdrowa. Proszę, zrób coś z tym".
Tacie nie trzeba było więcej mówić, bo zdrowie Dominiki było u niego na pierwszym miejscu. Pobiegł w mieszkaniu za Kicią, Zofką, Mruczką, Cilką, Łapką, Wąsikiem, Ogonkiem i Węgielkiem, póki nie miał ich wszystkich ładnie w podróżnych torbach i koszykach. Potem włożył je do samochodu, na siedzeniu obok siebie posadził Sabinę i wybrał się w podróż. Obszedł wszystkich krewnych, znajomych i kolegów, i wszędzie prosił, aby zajęli się przynajmniej jednym członkiem dużej, kociej rodziny.
Po dwóch dniach proszenia i podróżowania tata wrócił do domu sam, zmęczony, ale zadowolony.
"Mieszkanie jest wreszcie bez kotów", osunął się tata z uśmiechem na fotel. Natychmiast jednak wyskoczył, bo spod niego zadźwięczało miauczenie przygniecionego kota. Był to jednak tylko gwizdający gumowy niedźwiadek, zabawka, którą tam zapomniała Dominika.
"Ty mnie wpuścisz, prawda?" zagadnął tata do niedźwiadka i położył go na dywanie. Potem wspólnie oglądali telewizję i nikt im nie przeszkadzał. Nie odzywało się nawet kichanie sąsiada Klejącego, który przez ostatnie dni cudownie wyleczył się z alergii na kocią sierść.


 

              Krowa na siódmym piętrze

    W mieszkaniu na siódmym piętrze coś nie było w porządku. O kotach już pomału zapomniano, ale Dominika stale wyglądała jakoś chudo i chorowito. Rodzice jej wprawdzie kupowali mleko, ale Dominika tylko przecząco kręciła głową. Nie dotknęła nawet kubka z ciepłym, pachnącym kakao. Na koniec zaczęła kręcić nosem nad kanapką z masłem i rozmaitymi rodzajami sera. Pogłoska o tym, że Dominice przestało smakować mleko dotarła i do uszu dziadka.
"Ej, do licha", dziadek uderzył pięścią w stół, aż solniczka podskoczyła. "Gdybym widział, jak moja jedyna wnuczka rośnie niezdrowo na bezmlecznej diecie".
Dziadek nałożył kapelusz i wybrał się do miasta odwiedzić rodzinę. Jak tylko wszedł w drzwi mieszkania na siódmym piętrze, spod gęstych brwi skierował wzrok na schudniętą Dominikę. Na koniec zwrócił się do rodziców i głębokim głosem powiedział: "Zróbcie sypialnię, wprowadzimy tam krowę. Dominika potrzebuje smaczne, świeżo wydojone krowie mleko. To będzie dla niej najlepsze lekarstwo".
Rodzice nie mogli złapać oddechu.
"Gdzie będziemy spać ?!" przestraszył się tata.
"Rozłóżcie sobie w pokoju tapczan", doradził dziadek.
"A kto będzie się o tę krowę troszczył?!" zajęczała mama.
"Przecież wy dwoje! Nauczę was tego!" oznajmił dziadek.
"A co powiedzą o krowie sąsiedzi?!" krzyknęli jednogłośnie rodzice.
"Nie dowiedzą się. Krowę Malinę przyprowadzimy w nocy, gdy wszyscy będą drzemać jak polana".
Jak dziadek powiedział, tak też się stało. O północy już czekał w półmroku przed wejściem do kamienicy i ręką przytrzymywał za uzdę krowę Malinę. Tata zszedł na dół pomóc.
"Hm, do windy się nam to wielkie zwierzę nie zmieści", powiedział tata i podrapał się po głowie.
"Pójdziemy cicho i ładnie po schodach", zdecydował dziadek. "Moja Malina jest przyzwyczajona do wspinania się po górach. Podoba jej się wspinać tylko zdecydowanie i cierpliwie".
Wprawdzie schody bloku i górka porośnięta trawą to nie to samo. Doprowadzić krowę po schodach na siódme piętro jest to zbyt trudne zadanie. Nawet trudniejsze niż wnieść na górę fortepian. Podczas transportu fortepianu nie musicie się bowiem bać, że zacznie nerwowo muczeć, kiedy mu się coś przestanie podobać. Malina z początku wchodziła po schodach po cichu, chociaż od czasu do czasu musieli ją na górze ciągnąć i pchać. Na szóstym piętrze, akurat pod mieszkaniem Anastazji Gustusznej, zaczęła już być zmęczona swoją wędrówką.
"Muu!" odezwała się niezadowolona krowa Malina.
Dziadek i tata przestali łapach oddech i szybko zaczęli ciągnąć rogate zwierzę do bezpiecznego mieszkania na siódmym piętrze. Chcieli być na górze wcześniej, zanim zdenerwowana Gustuszna pojawi się w drzwiach.
Sąsiadka jednak nie obudziła się. Właśnie rozkoszowała się snem, w którym tańczyła na balu w objęciach eleganckiego pana. Muczenie, które do niej dobiegło, nieoczekiwanie przeniosło ją we śnie z udekorowanej sali do ciemnej obory dla krów. Nagle nie trzymała się ładnego tancerza, ale w rękach miała krowie wymię, z którego doiła mleko. I tak rozczarowana sąsiadka Gustuszna została w krowim towarzystwie póki się nie obudziła.
Krowę Malinę dostarczyli na koniec do sypialni mieszkania na siódmym piętrze zupełnie niepostrzeżenie. Tata był spocony jakby właśnie pokonał ogromną górę w Himalajach, a zdyszanemu dziadkowi jeżyły się gęste brwi jak dwie czarne gąsienice.
"Na szczęście paczkę z sianem możemy zawieźć windą", powiedział dziadek po krótkim odpoczynku i poszedł na dół po siano. Potem Malinę oporządził, nakarmił i tylko, jak wyszło słońce, usiadł na stoliku i zabrał się do dojenia. Kiedy Dominika obudziła się i w przerażeniu wybałuszyła oczy na krowę w sypialni, dziadek wcisnął jej do ręki szklankę z ciepłym mlekiem.
"Napij się, kochana", powiedział i pogładził ją po włosach.
Dominika wypiła szklankę mleka na dwa łyki. Tak cieszyła się z wielkiego zwierzęcia, które stało pośrodku pokoju, że nie musieli jej w ogóle namawiać. A oprócz tego mleko od Maliny było bardziej słodkie i gęste niż z pudełka ze sklepu. Smakowało wspaniale i na obiad, i wieczorem przed spaniem.
Rodzice cieszyli się, że ich córce wrócił stracony apetyt. Z miłości do Dominiki mama nauczyła się, jak się taką krowę doi, a tacie dziadek pokazał, jak trzeba się o Malinę troszczyć i jak ją karmić.
Rodzina zaczęła się przyzwyczajać do krowy w sypialni. Nie musieli już kupować mleka ani masła, śmietany i serów, mama wszystkiego nauczyła się robić w domu. Posmakować mlecznych produktów mogli też krewni i znajomi, dlatego, że zwiększyło się też rozdawanie. Tata zaś nauczył się zakradać w nocy przez drzwi wejściowe. Potajemnie wyprowadzał krowę na trawnik przed kamienicę.
Dominice po mlecznym posiłku znowu zaczęły się rumienić policzki, przybrała na wadze i była zdrowa jak burak. "Smakuje, Malina, smakuje?" spokojnie poklepywała krowę, która przeżuwała siano, przyniesione przez dziadka. A Malina zamiast odpowiedzi spokojnie pomachała ogonem.
Obecność krowy w mieszkaniu na siódmym piętrze miała też swoje złe strony. Rodziny nie odwiedzano, dlatego, że nie było gdzie usiąść. Sypialnię zamieszkiwała Malina, w pokoju rodzice mieli rozłożony tapczan, pokój dziecięcy Dominika miała zapchany zabawkami, a przedpokój z kuchnią był zajęty bańkami na mleko i śmietaną, dzieżami na twaróg, maselniczkami i prześcieradłami z serem. A nawet gdyby doszło do wizyty, z pewnością przeszkadzałby zapach, który występuje przeważnie w oborach dla krów. Krowia woń rozchodziła się po mieszkaniu i osadziła się też na ubraniach członków rodziny. Tata zauważył, że sąsiad Klejący zawsze zatyka nos, kiedy wspólnie jadą windą.
Sąsiedzi naprawdę zaczęli coś przeczuwać i nie tylko z powodu krowiego zapachu. Sąsiadka Gustuszna dziwiła się, dlaczego stale śni się jej krowie towarzystwo. Nie domyślała się, że na jej sny ma wpływ rzadkie muczenie krowy Maliny, które do niej przenika w nocy przez ściany.
"Wciąż mnie męczą te krowy", skarżyła się dziadkowi Lomitkowi, "a przy tym nie pamiętam, kiedy ostatnio jadłam wołowinę".
Przygłuchy dziadek Lomitko tylko machnął ręką: "Chciałbym zaś zobaczyć tego psa, który sobie ulży na naszym trawniku. Musi być wielki jak cielę, mówię pani, pani sąsiadko".
Wszystko pękło, kiedy jednej nocy tata niefortunnie zawadził pełnym wiadrem o drzwi windy. W ciszy odezwało się trzaśnięcie. W migotliwym blasku pojawił się na korytarzu sąsiad Klejący, który był w pogotowiu już przez kilka nocy.
"Ha, panie sąsiedzie, co ma pan w tym wiadrze?" zapytał surowo, zaciskając pas od szlafroka. "Tylko niech mi pan nie mówi, że tort. Tort bowiem pachnie czekoladą, a nie jak krowi ogon!"
"Krowieniec, panie sąsiedzie", powiedział tata prawdę, bo kłamać nie należy.
"Krowy przynależą do stajni albo do obory, a nie do mieszkania", oznajmił sąsiad Klejący. "Jak jeszcze pan tego nie wie, urzędy panu wyjaśnią!" i drzwi za zdenerwowanym sąsiadem zatrzasnęły się.
Rodzice nie czekali, aż ich urzędy zasypią nakazami, spisami i grzywnami. Zdrowa Dominika obiecała, że mleka więcej nie będzie odmawiać, czy będzie ono świeże od krowy czy też ze sklepu. Z podziękowaniem zwrócili szybko dziadkowi krowę Malinę.
Rodzice wreszcie mogli spać w sypialni. Najpierw musieli ją, to prawda, wyczyścić, od nowa pomalować i porządnie przewietrzyć. Trwało to tygodniami, zanim zapach krowy Maliny zniknął z sypialni rodziców. Zawsze to było lepsze niż zakradać się z krową nocami przez korytarze kamienicy.
 

                      Ślimaki na siódmym piętrze



   Nowych przyjaciół ze świata zwierząt Dominika znalazła całkiem sama. Odkryła ich w chwastach za garażami w pobliżu kamienicy. W cieniu pomału pełzały tam trzy ślimaki. Dominika je zebrała, położyła do wygodnej pokrywki pudełka od butów i przyniosła do domu.

"Aha, co znalazłam!" w domu Dominika włożyła pokrywkę ze ślimakami tacie prosto pod nos.

"Ślimaki? Super!" ucieszył się tata. "Nie wyją, nie mnożą się w szalonym tempie i nawet nie potrzeba je doić. Wystarczy im narwać trochę trawy i liści."

"Chętnie to zrobię", powiedziała Dominika. "Ten duży będzie nazywał się Pucuś, a te dwa mniejsze Trusio i Dusio."

I od tego dnia chodziły po mieszkaniu na siódmym piętrze trzy ślimaki. I nawet kiedy nie były większe niż pudełko od zapałek, nie trudno było je znaleźć. Wszędzie bowiem pozostawały za nimi błyszczące, lepkie ścieżki. Dzięki temu Dominika zawsze umiała je znaleźć, aby je mogła zanieść na obiad lub kolację do pokrywki z pudła od butów.

Dominice podobała się hodowla ślimaków, ale mamie ich pełzanie porządnie działało na nerwy. Za każdym razem chodziła na czworakach za Pucusiem, Trusiem i Dusiem. Tata najpierw myślał, że mama ze ślimakami rywalizuje, ale potem zauważył w jej ręku mokrą ścierkę. Zrozumiał, że mama tylko stara się zetrzeć ślimacze ścieżki z podłogi i dywanu. Twarz chętnie ukrył po cichutku za gazetą, aby nie musiał też pomagać ze ścierką.

Mama całymi dniami wycierała ślimacze ścieżki, a tata tymczasem ukrywał się za gazetą, wygodnie leżąc na tapczanie. Pewnego dnia tata jednak zdrzemnął się i gazeta wypadła mu z rąk. Zauważył ją Pucuś, który do niej pomału przypełznął. Oczami na różkach zbadał sportową stronę, na której byli biegacze-atleci nad przeszkodami. Pucusiowi się spodobali, bo pobiegł stosunkowo szybko, właściwie rozpełznął na wprost tapczanu, na którym oddychał tata. Za kwadrans był już na tapczanie i pełzał po tacie, którego wybrał jako najodpowiedniejszą przeszkodę. Za pół godziny pokonał też tapczan taty, co było dla ślimaka rekordowym wyczynem. Kiedy mama potrząsnęła tatę za ramię, Pucuś był już poza zasięgiem wzroku.

"Co... co się stało?" tata pomału budził się z drzemki.

"Śniły ci się jakieś smaczne delicje?" spytała mama.

"Dlaczego tak myślisz?" dziwił się tata.

"Bo wyglądasz jakby ci ciekła ślinka na jakiś smakołyk", oznajmiła mama.

"Ślinka...?" Tata przesunął ręką po twarzy i powątpiewająco namacał lepką substancję. "Fuj, bezczelne ślimaki, człowiek nie może nawet pospać, aby po nim nie pełzały jak po dywanie! Ale z tym już koniec!"

Tata wziął pusty słoik po ogórkach i wyśledził Pucusia, Trusia i Dusia. Włożył ich do słoika na warstwie nazrywanych liści, potem słoik zamknął pokrywką, w której zrobił dziurki, aby ślimaki nie udusiły się.

"A więc od teraz to będzie wasz hotel", oznajmił Pucusiowi, Trusiowi i Dusiowi przez szkło od słoika. Postawił go na szafce w pokoju dziecięcym. Na małej przestrzeni już żaden ze ślimaków nie mógł spróbować rekordu szybkości, więc nigdzie się nie spieszyły. Dominika uważnie je obserwowała każdego dnia i ulegała zwolnieniu razem z nimi. Z początku zupełnie niepostrzeżenie, tylko trochę dłużej trwało, zanim zjadła śniadanie i ubrała się do szkoły. Po powrocie z lekcji nie miała zadań zrobionych już w ciągu pół godziny, ale męczyła się z nimi aż do wieczora. Naleśniki, które mama przygotowała raz na kolację, nie zjadła na chybcika z szybkością błyskawicy jak kiedy indziej, ale zimne przeżuwała całe dwie godziny.

Tacie spowolnienie córki rzuciło się w oczy pośrodku nocy. Właśnie kończył oglądanie zajmującego filmu dokumentalnego o produkcji masła z mleka słonia w południowym Senegalu. Oczy zamykały mu się już sennie i wyłączył telewizor, wybrał się do łazienki, aby przed spaniem wyczyścić przednie siekacze i tylne zęby trzonowe. Jakie było jego zdziwienie, kiedy odkrył tam Dominikę, która pomału szorowała szczotką zęby.

"Jeszcze nie śpisz, serdeńko?" spytał tata.

Dominika wolno wyjęła szczotkę z ust i jeszcze wolniej powiedziała: "Myyyję zęęęby, tatooo..."

"Jasny gwint!" załamał tata ręce. "Przecież mama kazała ci to zrobić już dwie godziny temu. Miałaś już dawno spać pod kołdrą! Śmigaj do łóżka."

Dominika śmigała do łóżka rozpaczliwie pomału. Tata miał zęby już dawno umyte, a Dominika była wciąż przed drzwiami pokoju. Tata wreszcie stracił cierpliwość, wziął córkę na ręce i zaniósł ją do łóżka.

Rano tata chciał porozmawiać z mamą o dziwnym nocnym zachowaniu ich ukochanej córki, ale na koniec nie było ku temu okazji. Mama bowiem przez cały czas ponaglała Dominikę, która jadła śniadanie rozpaczliwie pomału. Ugryzła rogalik tylko dwa razy, a już mama ciągnęła ją do szkoły, aby nie spóźniła się na początek lekcji.

Na przekór dążeniu mamy Dominika spóźniła się na początek lekcji. Do ławki dowlokła się po dzwonku w tempie ślimaka. A to był tylko początek. Zanim Dominika zdążyła na matematyce wybrać długopis z piórnika i otworzyć zeszyt, inne dzieci miały już policzone wszystkie przykłady, zaś na lekcji języka słowackiego z dyktanda zapisała tylko dwa słowa. Najgorzej wypadła gimnastyka, w czasie której uczniowie ćwiczyli skok w dal. Kiedy przyszła kolej na Dominikę, wzięła ona rozbieg tak pomału, że niektórzy uczniowie spoglądając na nią zasypiali na trawniku obok toru rozbiegu. Kiedy wreszcie Dominika upadła na piasek, dawno już była przerwa. Pani nauczycielka obudziła śpiących uczniów i Dominice do dzienniczka wpisała uwagę: Państwa córka spóźnia się na lekcje, jest chorobliwie powolna i przez to źle wpływa na uczniów.

W domu rodzice spojrzeli do dzienniczka ucznia i tata zaraz wspomniał dziwne zachowanie Dominiki. Zawołał: "Nasza córka jest opóźniona nie tylko w szkole, ale i w domu! Musimy to rozwiązać."

Rodzice w przyspieszonym tempie wybrali się do pokoju dziecięcego, aby porozmawiać ze zwolnioną córką.

Dominikę znaleźli siedzącą nieruchomo na krześle. Oczy miała skupione na słoiku ze ślimakami. Picuś, Trusio i Dusio pełzały pomału po szkle i od czasu do czasu badały jakiś zielony listek.

"Ślimaki – próżniaki! One spowolniły naszą dziewczynkę!" zawołała mama.

"I dlatego wypuścimy je z powrotem do przyrody!" zdecydował tata, wziął słoik z powolną trójką i wybiegł z mieszkania.

"Aleee tooo sąąą moiii przyjaaaacieleeeeeee", starała się szybko powiedzieć Dominika, ale zanim dokończyła, tata wrócił już z powrotem z pustym słoikiem.

"Skarbie", pogładził Dominikę po włosach, "te ślimaki spowalniały twój zdrowy rozwój. Ja ci załatwię żywsze zwierzątko."

"Więęęc dooobrze", wyszło pomału z Dominiki i tata zaczął się zastanawiać, jak spełnić obietnicę.



         Małpa na siódmym piętrze



   W następnych dniach tata chodził po sklepach z domowymi i egzotycznymi zwierzętami i szukał pupila według swojego wyobrażenia. Musi to być zwierzę żywe i wesołe, aby przywróciło do życia moją zwolnioną córkę, zastanawiał się tata. Chodził, obserwował i rozmyślał. Sprzedawcy proponowali mu najróżniejsze zwierzęta, ale tacie wydawały się bądź za duże, za hałaśliwe albo zbyt wolne.

Tatę bolały już nogi jak konia, gdy na skraju miasta wszedł do następnego sklepu. Na klatki, woliery i teraria nawet nie zdążył popatrzeć, bo zaraz zajęła go małpka siedząca sprzedawcy na ramieniu. Była mała, sinoniebieska i pewna siebie szczerzyła zęby tacie w twarz.

To by było wesołe zwierzątko dla Dominiki! Pomyślał tata i zapytał sprzedawcy: "Ile kosztuje ta małpka?"

"Ta małpa nie jest na sprzedaż", odburknął sprzedawca nieuprzejmie.


"Naprawdę?" tata był trochę rozczarowany. "A nie ma pan jakiejś podobnej?"

"Nie mamy", powiedział sprzedawca już przyjaźniej. "Ale możemy ją panu podarować, jak pan pisemnie zapewni, że ona nie wróci."

Małpa wdrapała się sprzedawcy na głowę, zsunęła się mu na drugie ramię i mrugnęła figlarnie do taty.

"Z radością", zgodził się tata, ciesząc się, że zaoszczędzi korony.

Sprzedawca przesunął po ladzie papier i podał tacie długopis. Tata raz dwa podpisał deklarację, że małpy już nigdy nie zwróci do sklepu.

"Berta, to jest twój nowy pan", zamruczał sprzedawca do małpy. Małpa Berta jakby zrozumiała, skoczyła na ladę i zaraz usiadła obok ucha taty. Potem postukała tatę po głowie długopisem, który zwędziła z lady, jakby chciała dać znak, że mogą już iść.

"Wzięła pana długopis", powiedział tata i spróbował wyjąć go z łapy Berty.

"W porządku, niech pan zostawi sobie też długopis", sprzedawca pomachał rękami. "Tylko niech pan już idzie!"

Tacie nie trzeba było dwa razy mówić. Spieszył się wyjść, aby sprzedawca przypadkiem nie rozmyślił się. Małpa trzymała się niego jak rzep, zanim doszli do kamienicy, która miała stać się jej nowym domem. Zanim tata wszedł po schodach, małpa pomazała mu nos długopisem. Zanim wygrzebał z kieszeni klucze od drzwi wejściowych, małpa Berta ponaciskała kilka dzwonków. Tata z przestrachem wbiegł z małpą do windy.

"Oszalałaś?" ofuknął Bertę, jak tylko drzwi windy zamknęły się za nimi. "Do sąsiadów nie wolno dzwonić! Nie zdajesz sobie nawet sprawy, jaką są w stanie zacząć strzelaninę wymówek, skarg i gderania!"

Berta tylko uśmiechnęła się i położyła kciuk na przycisk siódmego piętra. Tata nie wychodził ze zdziwienia, jak to małpa zgadła. Winda zaczęła się wznosić.

"Tym razem ci to wyszło", powiedział tata. "W domu zapoznam cię z moją córką Dominiką. Zachowuj się wobec niej grzecznie. I daj tu długopis!"

W przedpokoju Berta zeskoczyła z ramienia taty i wybrała się na poszukiwanie Dominiki. Znalazła ją w dziecięcym pokoju, Dominika właśnie pomału pakowała zeszyty i książki do teczki.

"Ojeeej, małpka!" krzyknęła Dominika prawie w normalnym tempie.

Berta zamiast pozdrowienia podała jej podręcznik do języka słowackiego.

"Będzisz mi pomagać?" ucieszyła się Dominika. "Dziękuję."

Berta w uśmiechu wyszczerzyła zęby i podała jej poduszkę. "Jej do szkoły nie możemy zabrać", powiedziała Dominika. "Podczas lekcji mamy surowo zabronione spać."

Berta odłożyła poduszkę, wskoczyła Dominice na ramię i śledziła, jak zapełnia się szkolna teczka.

Na drugi dzień przed początkiem lekcji Dominika otworzyła oczy ze zdziwienia. W teczce oprócz przyborów szkolnych odkryła drewnianą łyżkę wazową, skarpetkę i skórkę od banana.


"Co mi zapakowałaś do torby?!" upomniała Bertę po powrocie do domu, mimo że właściwie się na nią nie gniewała. Małpa uśmiechnęła się do niej, jakby wiedziała, że wszystko się jej wybaczy. Dominika dzięki niej ożywiła się, a rodzice z zadowoleniem śledzili, jak ich córka znowu normalnie rośnie. Cierpliwie znosili też niektóre wybryki. Tata nie policzył nawet do dziesięciu, kiedy Berta zwędziła mu sprzed nosa pilot do telewizora i uwiesiła się z nim na karniszu. Mama tylko cicho przewróciła oczami, kiedy Berta podczas gotowania przywłaszczyła sobie pokrywki i zaczęła nimi tłuc jakby grała na czynelach. Oczami wtedy przewracali też sąsiad Klejący i sąsiadka Gustuszna, którzy przypuszczali, że tata rozbija kuchnię, bo mama ugotowała bardzo niesmaczny obiad. Anastazja Gustuszna nawet zadzwoniła po policyjny patrol, który jednak ustalił, że rodzice wciąż się kochają i żadne urządzenie nie jest rozbite. I tak na koniec za fałszywy alarm policjanci pogrozili sąsiadce Gustusznej palcem.

Wybryku Berty podczas uroczystości urodzinowej taty jednak nie dało się tak łatwo odpuścić. Na uroczystość przyszedł też dziadek z babcią i mama przygotowała dla solenizanta i gości duży czekoladowo-orzechowy tort. Słodkie dzieło przyniosła do pokoju i postawiła na stole. Małpa Berta zeskoczyła z ramion Dominiki prosto na żyrandol, żeby miała na smakołyk lepszy widok. Tata schylił się i zdmuchnął świeczki na torcie. Dym ze świeczek podniósł się pod sufit i dostał też do wybałuszonych oczu Berty. Zaczęły Bertę oczy szczypać, a Berta niespokojnie podskakiwała i jazgotała na żyrandolu. Zanim zdążyli ją zdjąć i uspokoić, żyrandol urwał się i razem z Bertą uderzył prosto w środek czekoladowo-orzechowego tortu.

"To był taki piękny tort", klasnęła w ręce babcia.

"Wreszcie oryginalny tort. Oprócz świeczek ma żyrandol", próbował uratować sytuację tata.

"Zwierzę jest nerwowe, potrzebuje ruchu, trzeba je zabrać na powietrze", zarządził dziadek.

Mama nie mówiła nic, tylko wytrwale mrugała, aby zatrzymać łzy nad zniszczonym smakołykiem.

"Chodź, Berta, idziemy na dwór", Dominika wyciągnęła małpę z rozgniecionego tortu. Berta nie broniła się, bo właśnie zlizywała krem i bitą śmietanę z palców łap i nóg, a nawet i z ogona.


Dominika wyszła z Bertą na boisko. Tam obstąpiły je bawiące się dzieci, którym małpka bardzo się podobała.  Berta przez chwilę skakała im po głowach, a potem wskoczyła na drabinkę. Dzieci zaczęły bawić się z nią w berka. Bertę gra bawiła, póki nie zauważyła dziadka Lomitka na ławce.


Dziadek spokojnie wygrzewał się w popołudniowym słońcu i pykał z dymiącej fajki. Berta naraz przypomniała sobie dym ze świeczek, doskoczyła do dziadka i wyrwała mu fajkę z ręki. Potem przybiegła do samochodu, który właśnie ruszył i wsadziła fajkę do rury wydechowej. Zdziwiony dziadek tylko bezradnie patrzył, jak jego fajka znika razem z samochodem. Kierowca, który w lusterku wstecznym zauważył, jak za bardzo dymi z rury wydechowej w nowym samochodzie, tylko westchnął.


"Nowy samochód i już muszę z nim jechać do serwisu", gderał nie wiedząc, jaką nową część dodała mu do samochodu psotna małpa.


"Potwór piekielny!" groził małpie dziadek Lomitko. Berta go nie zauważała, a uciekając przed Dominiką i dziećmi dobiegła po ścieżce aż do sąsiada Klejącego, który właśnie wracał z zakupów. Sąsiad miał na głowie brązową czapkę, która Bercie wydawała się czekoladową polewą na torcie. Berta wskoczyła mu na ramię, pochwyciła czapkę i ugryzła ją. Sąsiad Klejący nie bronił się, dlatego, że w rękach miał torby z zakupami.

Berta stwierdziła, że smakiem czapka sąsiada ani trochę nie dorównuje tortowi mamy, ale szybciej skarpetkom taty. Przybiegła do kontenera i wrzuciła ją do środka pomiędzy śmieci. Przy kontenerze Dominika wreszcie ją złapała i wyruszyła z nią do domu na siódme piętro.

"Dzisiaj już było dość wybryków", oznajmiła. Małpa na zgodę wyszczerzyła zęby. Ale czego diabeł nie chciał, do windy wsiadła sąsiadka Gustuszna.

"Co to masz za skrzata, dziewczynko?" sąsiadka z niedowierzaniem mrugała spoza grubych szkieł.

Berta, która nie była żadnym skrzatem, ale psotną małpą, pomyślała, że sąsiadka źle widzi. Ściągnęła sąsiadce z nosa okulary, napluła na szkła i zaczęła nimi pocierać o sierść na pępku, żeby je wyczyścić.

"Moje okulary!" wrzasnęła sąsiadka.

"Wróć cioci okulary!" przykazała małpie Dominika.

Berta posłusznie zwróciła sąsiadce okulary. Ta je włożyła, ale widziała tylko małpie kudły, zlepione śliną i resztki czekoladowego tortu, którego nie udało się Bercie zlizać z brzucha.

"Tak twoi rodzice nie będą się z tym obnosić", wybuchnęła sąsiadka. "Taki diabeł w naszym domu! Poskarżę się!" I tak zrobiła. Poskarżyć się przyszedł i sąsiad Klejący, i dziadek Lomitko. Tata przeprosił i wynagrodził sąsiadom szkody, spowodowane przez małpę. Potem oznajmił rodzinie: "Małpa popsuła mi urodziny po raz pierwszy i ostatni. Drugi raz to się nie stanie, bo będzie zatruwać życie komuś innemu."

Mamie i teraz wpadły łzy do oczu, ale tym razem były to łzy radości. Dominika też zgodziła się, żeby małpa Berta odeszła. Nie życzyła sobie, żeby Berta znowu komuś popsuła obchodzenie urodzin.

Dominika pożegnała się z Bertą, a tata zaczął szukać sklepu ze zwierzętami, gdzie by się nią zainteresowali.

Z początku tacie nie wiodło się. Bertę znali sprzedawcy w całym mieście. Tylko ją zauważyli, zamykali drzwi albo chowali się pod ladą. Na koniec tata wziął Bertę do dalekiego miasta na drugim końcu republiki. Tam małpę Bertę przyjęli w jednym sklepie z radością, ale tylko dlatego, że jej nie znali.



                Żółw na siódmym piętrze


   "Słuchaj, nie chcielibyście żółwia?" spytała raz mamy jej przyjaciółka. Siedziały w cukierni przy kawie i zjadały ze smakiem francuskie kremówki. "Jak byście go chcieli, chętnie go podarujemy".

Mama zamyśliła się. Od kiedy pożegnali się z małpą Bertą, w mieszkaniu na siódmym piętrze nie było żadnego zwierzęcia. Żółw jest odpowiedni do bloku, a Dominika na pewno przestanie wspominać psotną małpę, zastanawiała się mama.

"A w go dlaczego nie chcecie?" wypytywała mama przezornie, aby przypadkiem nie wpuściła do mieszkania niebezpiecznego stworzenia.

"Naszego Igorka żółw już nudzi", przyznała się przyjaciółka. "Teraz chce nilowego krokodyla. Albo przynajmniej aligatora."

Lepszy nudny żółw niż zabawna małpa albo krokodyl nilowy, pomyślała mama i powiedziała: "Więc dobrze, weźmiemy go. Ale jak twojego syna zacznie nudzić i krokodyl, na nas nie licz."

Drugiego dnia żółw chodził już po mieszkaniu na siódmym piętrze. Dominika biegała wokół niego z radością i od czasu do czasu też kucnęła, aby mogła pogłaskać żółwia po pancerzu.

"Nazywa się Wilma", przedstawiła go mama Dominice i tacie.



                  

                Kameleon na siódmym piętrze



               Prosiątko na siódmym piętrze



              Papuga na siódmym piętrze



             Ryby na siódmym piętrze










 







                                                           

                                 

                           Barbora Škovierová





                                  Piżamowy tydzień

                                                  The week of the pyjamas






©Wydawnictwo Kontakt 2012, Bratysława


Slovenský literárny klub v ČR


EAN 9788097105914


Ilustracje: Katařina Ilkovičová


Przekład na język czeski: Marek Sečkař


Z języka słowackiego tłumaczyła ©Magdalena Budkowska, Warszawa 2014









                                        - 1-





                           JAK LEKARZ CHMURKA


              TRZYKROTNIE TRAFIŁ W SEDNO





   Kiedy Agatka się ocknęła, stwierdziła, że leży w zacisznym, białym pokoju. Miała uczucie, że żelazne, na niebiesko pomalowane łóżko pod nią jest jakoś za wysokie, jakby znalazła się na statku. Łóżko stało bezpośrednio pod oknem bez firanek i z zewnątrz do pomieszczenia wkradał się zmrok. Padał śnieg. Przy drzwiach zobaczyła takie samo łóżko i w nim dziewczynkę z jasnymi włosami, krótko obciętymi. Dziewczynka jej nie zauważała, w skupieniu coś rysowała w zeszycie. Na ścianach wisiały piękne, kolorowe obrazki. Agatka wyostrzyła wzrok na metalowej szafce z kółkami przy swoim łóżku, która służyła jako stolik. Była na niej tylko pomarańczowa, plastikowa szklanka z herbatą.


Nagle otworzyły się szklane przesuwalne drzwi. Stała w nich mama i kiedy zobaczyła, że Agatka obudziła się, szybko do niej podeszła i mocno ją objęła.


"Cześć, kochanie." Pogłaskała ją po włosach. "Dobrze się czujesz? Wyspałaś się?" Agatka przytaknęła. "Jesteś w szpitalu. W szkole zrobiło ci się niedobrze i zemdlałaś. Pani dyrektor wezwała pogotowie. Będziesz musiała zostać tu kilka dni, żeby cię zbadali."


"Ja tu też muszę być", odezwała się dziewczynka z łóżka przy drzwiach. Mamusia się do niej odwróciła. Agatka przetarła oczy i ziewnęła.


"Jak się nazywasz?" zapytała mama dziewczynkę przy drzwiach.


"Lucka Fojtíková", powiedziała blondynka i dodała: "Ja jestem tu już dwa dni."


"A więc", przytaknęła mamusia z aprobatą. "A więc trochę się tu już orientujesz, prawda?"


Lucka wzruszyła ramionami.


"Oczywiście. A jak ona się nazywa?" Dziewczynka skierowała fioletową kredkę w Agatkę.


"Agatka", odpowiedziała mamusia.


"Agatka? O takim imieniu jeszcze nie słyszałam", potrząsnęła głową.


Milczały przez chwilę. "A ile ma lat?" zapytała jeszcze Lucka.


Skoro Agatka nic nie mówiła, odpowiedziała mama: "Sześć. A ty?"


"Osiem. Chodzę do drugiej klasy."


"A co to rysujesz?" Mamusia wstała i zerknęła jej do zeszytu.


"Szpital. To jest nasza sala i my obie", kiwnęła głową w kierunku Agatki. "A to siostra, która rozdaje lekarstwa".

"Aha. Wygląda, że ją to naprawdę bawi, kiedy się tak śmieje", porozmyślała mamusia głośno.

Drzwi znowu się przesunęły i do środka wszedł wysoki, młody lekarz. Agatce wydawało się, jakby rozwiany biały fartuch przyleciał do sali dopiero chwilę po nim.

"Cześć, dzieci, dzień dobry", pozdrowił energicznie i zaraz zrobił krok do Agatki.



"Cześć, Agatka. Jestem doktor Chmurka." Patrzyła na niego uważnie i w mgnieniu oka, kiedy się przedstawił, na jej ustach po raz pierwszy zagrał łobuzerski uśmiech. "Jak się czujesz?"


"Dobrze", zaszeptała dziewczynka.


"Ty się na pewno uśmiechasz dlatego, że nazywam się Chmurka, prawda?" powiedział lekarz żartobliwie i palcem wskazującym postukał w tabliczkę z nazwiskiem na kitlu.


Agatka pochyliła głowę, aby ukryć uśmiech, ale było też widać, że trafił w sedno.


Doktor Chmurka był z całą pewnością wesołym facetem. Odetchnął i oznajmił: "Wiesz, Agatko, doktor Chmurka niechętnie się chmurzy. Ale będę się gniewać, kiedy usłyszę, że rozumna, mała dziewczynka jak ty nie chce jeść mięsa i jajek, i nad mlekiem kręci nosem. Na pewno dużo już słyszałaś o witaminach i minerałach. Twoja mamusia martwi się, że mogło ci się zrobić niedobrze właśnie dlatego, że jesz jak ptaszek."


Agatka nie patrzyła na niego, ale słyszała każde słowo. "Jest przecież możliwe, że straciłaś przytomność z innego powodu. Byłaś już kiedyś w szpitalu?"


Agatka pokręciła głową. Pamiętała tylko, jak była z wizytą w izbie porodowej, kiedy urodziła się jej kuzynka. No ale nie jej oczywiście, ale cioci Ewie. Nie o tym przecież myślał doktor Chmurka.


"Chcemy zbadać wszystkie możliwości, które nam przyjdą do głowy. Dlatego czeka na ciebie kilka badań. Zostaniesz tu i my zbadamy twoje oczy, serce i głowę. Dobrze? Jest ważne, żebyś z nami współpracowała, żebyś nam na to pozwoliła. Rozumiesz wszystko, Agatko?"


Dziewczynka przytaknęła.


"Chcesz się jeszcze o coś zapytać?" Kiedy Agatka pokręciła głową, dodał: "Za chwilę przyjdzie siostra i pobierze ci krew. Potem razem porozmawiamy o szczegółach."


Agatka przytaknęła. Mama chwyciła ją za rękę i kciukiem pogłaskała po palcach. Doktor Chmurka strzelił jakąś śmieszną minę i kiedy Agatka przymknęła oczy, jego głowa z kręconymi, czarnymi włosami wyglądała naprawdę jak deszczowa chmurka.


Była jeszcze zmęczona i trochę zmieszana. Wiedziała, że coś się stało, ale nie było jej zupełnie oczywiste, co to było. Wydarzenia minionych godzin stały się za szybko. Pani nauczycielka wzięła ich na dwór. Wracali ze spaceru i było jej zimno. Chłód jakby wychodził od środka i najbardziej czuła go na czubkach palców u rąk i nóg. Już nie mogła się doczekać, kiedy z powrotem dotrą do szkoły. A potem ją nagle ogarnęła ciemność. Nie przypominała sobie nic, dopiero to, że leżała na podłodze w wejściowym holu szkoły, ktoś ciągle powtarzał jej imię i delikatnie klepał ją po twarzy. "Agatko, Agatko, obudź się", powtarzał ten głos. Może to był tylko sen, w którym dwóch mężczyzn załadowało ją do karetki, pani dyrektor i pani nauczycielka stały przed bramą szkoły tylko w krótkich rękawach poważne i blade jak ściana, a z nieba padał gęsto śnieg.

Niewyraźne wspomnienia przerwała udająca energiczną pielęgniarka, która pojawiła się jak gdyby nic z niczego prosto nad Agatką.

"Cześć, Agatko, jestem siostra Monika i pobiorę ci trochę krwi. Z morfologii krwi potrafimy mianowicie stwierdzić, czy w organiźmie jest infekcja – epidemia. I mnóstwo innych pożytecznych rzeczy, które nam pomagają leczyć. Dlatego jest to niezbędne badanie. Poczujesz słabe ukłucie, ale potem już nie będzie bolało", powiedziała spokojnie. Pokazała Agatce, jak ma poćwiczyć z ręką zamkniętą w pięść, ramię owinęłą opaską i palcami namacała żyłę. Potem miejsce w dołku łokcia oczyściła roztworem, wprawnym ruchem ukłuła strzykawką w żyłę i ostrożnie wciągnęła potrzebną ilość krwi. Agatka najpierw się bała, ale naprawdę to nic nie bolało i zanim się spostrzegła, było po wszystkim. Pielęgniarka ją pochwaliła, jak opanowała pobranie, w miejscu ukłucia przyłożyła tamponik, przytrzymała go tam i zręcznie zalepiła plastrem. Mamusia stała cały czas tuż przy Agatce, aby mogła pomóc, gdyby była potrzebna. Sama była zdziwiona, jaka Agatka była dzielna. "Za dziesięć minut odprowadzę cię do gabinetu doktora Chmurki", powiedziała pielęgniarka. Agatka wyciągnęła rękę w kierunku mamy. Niechętnie rozmawiała przy obcych. Przecież sama nigdzie nie chciała iść.

"Oczywiście, pójdę z tobą", szepnęła mama.

Kiedy mamusia i Agatka za nią zapukała do otwartych drzwi gabinetu, doktor Chmurka szybko podniósł wzrok od ekranu komputera, wstał i poprosił mamę z córką do środka. Zamknął drzwi, zaproponował im miejsce na wolnych krzesłach, a potem przysunął jakieś formularze. Zaczął wypytywać o wszystko, co możliwe – od urodzin Agatki przez choroby, szczepienia i urazy aż do alergii członków rodziny. Kiedy zapytał o coś Agatkę, dziewczynka odpowiadała płochliwie, jednym wyrazem i równocześnie mocno ściskała rękę mamy.

"Agatko, Agatko", lekarz pokręcił głową. "Taka panna i trzyma się mamy jak rzep psiego ogona. Ty z obcymi dużo nie porozmawiasz, prawda?"

Agatka zawstydzona pochyliła głowę, żeby nie musiała odpowiadać, ale doktor Chmurka po raz drugi trafił w sedno. Westchnął, popatrzył na mamę Agatki i dodał:

"Moja mama mawiała, że niemego dziecka nawet własna matka nie rozumie." Potem zamyślił się przez chwilę i dokończył rozważanie:

"Ale przecież to nie jest prawda. Dobra mama rozumie swoje dziecko w każdej sytuacji, też kiedy milczy, prawda?" Uśmiechnął się i Agatka wiedziała, że znowu trafił w sedno. Jej mamusia zawsze wiedziała, jak Agatka się czuje i czego potrzebuje.



Na koniec lekarz poprosił dziewczynkę, aby położyła się na kozetkę, rozmaicie ją ostukiwał i obmacywał. Potem dziewczynka musiała przejść kilka kroków po podłodze, trafić palcem wskazującym w czubek nosa i obojgiem oczu śledzić palec lekarza, którym jej przejeżdżał przed oczami. Agatce wydawało się to interesujące i trochę śmieszne. Nie miała jednak czasu zastanawiać się nad tym, bo pielęgniarka chciała ją jeszcze zmierzyć i zważyć. Wszystko było dla niej nowe – i chyba też lepsze niż oglądać jakiś film.


Była to przygoda jej własnego życia!


 
                                             Spis treści



Spójrz, jak jest dzisiaj pięknie!...............................strona 2

Zwierzyniec na siódmym piętrze............................strona 11

Piżamowy tydzień..................................................strona 13